Mốc thời gian cho việc giải quyết chương trình hạt nhân đã được Tổng thống Iran Hassan Rouhani đề xuất hôm 25-9, ngay trước thềm cuộc gặp giữa Ngoại trưởng nước này Mohammad Javad Zarif với 6 cường quốc bên lề phiên họp Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (ĐHĐ LHQ) đang diễn ra tại New York.

Ba đến sáu tháng

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif  (trái) và người đồng cấp Pháp Laurent Fabius tại LHQ hôm 25-9. Ảnh: Reuters

Trong cuộc phỏng vấn trên tờ Bưu điện Washington hôm 25-9, Tổng thống Rouhani tuyên bố cách duy nhất để tiến về phía trước là một lộ trình thời gian được gắn liền với các cuộc đàm phán và phải ngắn, bởi kết thúc càng sớm thì càng có lợi cho mọi người. Theo đó, ông đưa ra thời hạn 3-6 tháng để đạt được thỏa thuận cho việc giải quyết chương trình hạt nhân mà bấy lâu nay Tehran khẳng định vì mục đích hòa bình, trong khi phương Tây nghi ngờ là vỏ bọc để phát triển bom nguyên tử.

Nhà lãnh đạo Iran còn lạc quan cho rằng giải pháp trên sẽ là "điểm khởi đầu" cho việc cải thiện quan hệ Tehran-Washington. Bỏ qua những hằn học xung quanh chương trình hạt nhân gây tranh cãi, Tổng thống Rouhani nói nếu ông và Tổng thống Mỹ Barack Obama gặp nhau thì cả hai sẽ "cùng nhìn về tương lai".

Cũng trong ngày 25-9, Ngoại trưởng Iran Zarif đã có cuộc gặp với người đồng cấp Pháp Laurent Fabius tại trụ sở LHQ. Sau cuộc gặp, ông Zarif cho biết cả hai đã có cuộc thảo luận tốt đẹp, tạo thuận lợi cho cuộc đối thoại diễn ra hôm 26-9 giữa ông và ngoại trưởng các nước nhóm P5+1 (gồm 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an là Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Mỹ cùng với Đức). Ông Zarif nhấn mạnh rằng Iran có thiện chí và nguyện vọng chính trị đối với các cuộc đàm phán và hy vọng các đối tác cũng sẽ làm điều tương tự.

Nếu những ngày qua Mỹ và các đồng minh luôn đòi hỏi "hành động cụ thể" từ phía Iran, thì ngược lại chính quyền Tehran cũng chờ đợi điều tương tự. Phát biểu với hãng thông tấn Fars hôm 25-9, Seyed Yahya Safavi- cố vấn an ninh quân sự cấp cao của lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ali Khamenei- nhấn mạnh: "Nếu Mỹ từng bước dở bỏ các lệnh cấm vận đối với Iran và tạo dựng niềm tin, thì khi đó chúng ta có thể hy vọng".

Israel tẩy chay phát biểu của ông Rouhani

Trước báo giới hôm 25-9, Bộ trưởng Tài chính Israel Yair Lapid đã lên tiếng chỉ trích việc Thủ tướng nước này Benjamin Netanyahu kêu gọi phái đoàn của họ rời khỏi phiên họp ĐHĐ LHQ để tẩy chay bài phát biểu của Tổng thống Iran Rouhani. Ông Lapid gọi hành động của Thủ tướng Netanyahu là sai lầm, vì đã tạo ra cảm giác rằng Israel không muốn khuyến khích giải pháp hòa bình cho chương trình hạt nhân của Tehran.

Trước đó, Thủ tướng Netanyahu nói rằng ông không thể cho phép phái đoàn Israel trở thành một phần trong "thủ đoạn quảng bá cay độc" được thực hiện bởi một chính quyền từng kêu gọi hủy diệt Nhà nước Do Thái cũng như phủ nhận sự thật lịch sử của sự kiện Holocaust- vụ thảm sát người Do Thái dưới thời Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai. Ông này còn chỉ trích nhà lãnh đạo Iran là "đạo đức giả", là "sói đội lốt cừu" và cho rằng phương Tây sẽ "sập bẫy" nếu nới lỏng cấm vận đối với Tehran.

Về phần mình, không giống người tiền nhiệm Mahmoud Ahmadinejad, Tổng thống Rouhani không phủ nhận sự kiện Holocaust. Thậm chí ông và Ngoại trưởng Zarif còn lên án vụ thảm sát, cho đây là "tội ác đáng chỉ trích" mà phát xít Đức đã gây ra đối với những người Do Thái và cả nhân loại.

THANH BÌNH (Tổng hợp)