Theo Giáo sư Vũ Minh Khương- Trường Chính sách công Lý Quang Diệu của Singapore, trong nhiệm kỳ 2021-2026, Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp của Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động mạnh, đồng thời trong nước đẩy mạnh cải cách và phục hồi sau đại dịch COVID-19.

Giáo sư Vũ Minh Khương.

Trao đổi với phóng viên TTXVN Singapore, Giáo sư Vũ Minh Khương nêu rõ các cơ quan dân cử đã thể hiện bản lĩnh, đồng hành chặt chẽ với Chính phủ và Đảng trong việc triển khai nhiều quyết sách quan trọng, góp phần giúp Việt Nam vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, dư địa để Quốc hội tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo đối với sự phát triển của đất nước vẫn còn rất lớn. Vì vậy, kỳ vọng đặt ra là Quốc hội khóa tới sẽ nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động, đóng góp tích cực vào việc đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới.

Liên quan đến việc cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp sắp tới được tổ chức sớm hơn khoảng hai tháng, chuyên gia cho rằng đây là một quyết định mạnh dạn và mang tính đột phá. Theo ông, việc sớm kiện toàn bộ máy lãnh đạo có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và thực hiện các mục tiêu phát triển lớn được xác định tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong bối cảnh đất nước đang hướng tới dấu mốc 100 năm độc lập, việc Quốc hội sớm đi vào hoạt động sẽ giúp kịp thời ban hành các quyết sách quan trọng, tạo động lực cho những cải cách mang tính đột phá, qua đó thúc đẩy đất nước phát triển nhanh hơn trong giai đoạn tới.

Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, trong tình hình mới, Quốc hội cần phát huy mạnh mẽ hơn ba chức năng quan trọng, gồm: mở đường cho phát triển thông qua việc phát hiện và định hướng các vấn đề chiến lược; hỗ trợ hệ thống hành pháp trong việc tháo gỡ các rào cản chính sách; và thúc đẩy các diễn đàn trao đổi, thảo luận nhằm nâng cao nhận thức và đồng thuận xã hội đối với các chủ trương lớn.

Bên cạnh đó, cần tăng cường cơ chế tham vấn và điều trần chính sách trước khi ban hành các quyết định quan trọng có tác động lớn đến doanh nghiệp và xã hội. Theo ông, việc mời các chuyên gia, doanh nghiệp và các bên liên quan tham gia thảo luận sẽ giúp chính sách được xây dựng chặt chẽ và hiệu quả hơn.

Ngoài ra, hoạt động giám sát hậu lập pháp cũng cần được đẩy mạnh nhằm đánh giá hiệu quả thực thi của các luật và chính sách đã ban hành. Trong một số trường hợp, có thể áp dụng cơ chế thí điểm trước khi triển khai rộng rãi để bảo đảm tính khoa học và khả thi của chính sách.

Đề cập đến ngoại giao nghị viện, chuyên gia cho rằng trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang biến động mạnh, Việt Nam lại có những lợi thế nhất định khi duy trì được sự ổn định chính trị và theo đuổi các định hướng cải cách rõ ràng. Điều này giúp nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế. Theo đó, Quốc hội Việt Nam có thể phát huy vai trò trong việc thúc đẩy hợp tác nghị viện khu vực và quốc tế, đặc biệt trong khuôn khổ Đông Nam Á, nhằm trao đổi kinh nghiệm và phối hợp giải quyết các vấn đề chung như chuyển đổi số, phát triển xanh hay kết nối hạ tầng khu vực.

Giáo sư Vũ Minh Khương cũng cho rằng việc học hỏi kinh nghiệm từ các nghị viện tiên tiến, đồng thời xây dựng đội ngũ tư vấn và chuyên gia hỗ trợ có trình độ cao, sẽ giúp nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội.

Trong bối cảnh kỷ nguyên công nghệ đang mở ra nhiều cơ hội mới, việc ứng dụng các công cụ hiện đại, bao gồm trí tuệ nhân tạo, trong nghiên cứu và xử lý thông tin pháp lý cũng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động lập pháp. Nếu tận dụng tốt những cơ hội này, Quốc hội có thể trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy Việt Nam phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.

ĐỖ VÂN