Năm 2021, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã thực hiện tốt các giải pháp điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, tập trung mọi nguồn lực tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp từng bước khôi phục và phát triển kinh tế. Đây là tiền đề quan trọng để ngành Ngân hàng tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2022 và đóng góp vào tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đưa vốn vào sản xuất

Nhân viên Ngân hàng Nam A Bank hỗ trợ khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng số Onebank.

Năm 2021, NHNN đã điều hành đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết thanh khoản phù hợp, đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ và nguồn vốn hỗ trợ phục hồi kinh tế. Lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức thấp, hỗ trợ các tổ chức tín dụng (TCTD) giảm chi phí vốn để có điều kiện tiếp tục cắt giảm lãi suất cho vay. Theo Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú, NHNN thực hiện các giải pháp kiểm soát quy mô tín dụng gắn với nâng cao chất lượng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Tín dụng tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế như lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch COVID-19; kiểm soát chặt chẽ tín dụng ở các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro... Qua thực hiện các giải pháp tháo gỡ phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi để tăng cường quan hệ tín dụng giữa doanh nghiệp (DN) với ngân hàng, số tiền cho vay mới năm 2021 đạt khoảng 900.000 tỉ đồng. Các TCTD cũng đổi mới, cải cách mạnh mẽ thủ tục cấp tín dụng và dịch vụ ngân hàng, đơn giản hóa quy trình thủ tục, rút ngắn thời gian làm thủ tục cho vay, đa dạng các chương trình, sản phẩm tín dụng phù hợp để hỗ trợ các đối tượng, các ngành kinh tế.

Với các giải pháp tích cực của toàn ngành Ngân hàng, tổng dư nợ của nền kinh tế đến cuối năm 2021 tăng khoảng 13,5-14% so với cuối năm 2020. Tổng huy động vốn của nền kinh tế tăng 8,44% so với cuối năm 2021. 4/5 lĩnh vực ưu tiên có mức tăng trưởng cao hơn mức tăng tín dụng chung của nền kinh tế. NHNN tiếp tục giữ vững lãi suất điều hành ở mức thấp trong năm 2021 nhằm tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận vốn từ NHNN với chi phí thấp để có thể có cơ sở giảm lãi suất cho vay cho khách hàng. Mặt bằng lãi suất cho vay năm 2021 của các TCTD giảm thêm 0,81%/năm. Trong đó, lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VNĐ đối với một số ngành, lĩnh vực ưu tiên ở mức 4,3%/năm, thấp hơn mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa theo quy định của NHNN cho 5 lĩnh vực ưu tiên (4,5%/năm). Tổng số tiền lãi các TCTD đã miễn giảm cho khách hàng khoảng 34.900 tỉ đồng trong thời gian diễn ra dịch COVID-19 từ năm 2020 đến nay.

Năng động đổi mới

Theo ông Phan Đức Tú, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), năm 2021, các TCTD nói chung và BIDV nói riêng đã xây dựng nhiều phương án để vừa đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch vừa đảm bảo vận hành an toàn thông suốt hệ thống thanh toán, tín dụng cho nền kinh tế. Qua đó, đảm bảo không bị đứt gãy, đình trệ, gián đoạn hoạt động thanh toán, tín dụng, tăng cường ứng dụng mạnh mẽ, nhanh chóng các phương tiện thương mại điện tử, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt… Các TCTD đã thực hiện hàng loạt các biện pháp hỗ trợ, giúp doanh nghiệp, người dân tháo gỡ khó khăn, phục hồi, duy trì, phát triển sản xuất kinh doanh, cơ cấu lại nợ, cho vay mới với lãi suất thấp, giảm phí dịch vụ cho khách hàng. Thời gian tới, các TCTD đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành quan tâm, có kế hoạch tạo điều kiện tăng vốn điều lệ cho các NHTM nhà nước; tiếp tục hoàn thiện thể chế cho hoạt động ngân hàng, tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến hoạt động ngân hàng điện tử, các quy định về bảo mật thông tin, dữ liệu của khách hàng từ phía ngân hàng. Đây là điều kiện tiên quyết để có thể thực hiện sớm nhất chiến lược chuyển đổi số của ngành ngân hàng.

Chia sẻ kinh nghiệm về tái cơ cấu TCTD, bà Nguyễn Đức Thạch Diễm, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), cho rằng: "Trước hết phải xác định đúng thực trạng của ngân hàng yếu kém, từ tài chính, nợ xấu, tài sản tồn đọng, cơ cấu quản trị, điều hành, cơ cấu vốn chủ sở hữu… Nên có tư vấn đánh giá độc lập để đảm bảo tính chính xác cũng như cơ sở để thực hiện các phương án đảm bảo tính khả thi. Phải chọn thời điểm xử lý ngân hàng yếu kém, khẩn trương, kịp thời, càng nhanh càng tốt. Tạo điều kiện cho ngân hàng yếu kém sáp nhập vào một ngân hàng có nội lực, có nền tảng tài chính tốt. Khuyến khích các ngân hàng tự tái cơ cấu bằng nguồn vốn tư nhân. Chính phủ và NHNN cần có cơ chế cho phép giải quyết các vấn đề tồn đọng theo năng lực tài chính tạo điều kiện để TCTD tăng trưởng tín dụng, phát triển mạng lưới. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan ban, ngành Trung ương và địa phương để rút ngắn quá trình tái cơ cấu, xử lý tài sản tồn đọng.   

Tại hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2022, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu ngành Ngân hàng tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách tiền tệ, tín dụng, góp phần hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho người dân và DN, thúc đẩy phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh. Phấn đấu giảm thêm mặt bằng lãi suất cho vay, nâng cao chất lượng tín dụng và hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh; thúc đẩy phát triển các dự án kết cấu hạ tầng. Triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách, đẩy mạnh phát triển tín dụng tiêu dùng, góp phần giảm tín dụng đen… Có lộ trình phù hợp để thực hiện Đề án tái cơ cấu các tổ chức tín dụng, xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025. Ngành ngân hàng cần tiếp tục giữ vững vị trí là một trong những ngành đi đầu về chuyển đổi số, góp phần tạo sự lan tỏa, thúc đẩy phát triển nền kinh tế số, xã hội số, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, tăng dùng ứng dụng công nghệ vào việc đa dạng các sản phẩm, dịch vụ tiện ích, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN