Năm 2025 cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhu cầu về thông tin, số liệu thống kê theo đơn vị hành chính mới là cấp thiết để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành tại các cấp. Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp (TĐTNTNN) năm 2025 trên phạm vi cả nước góp phần làm rõ thực trạng và định hình các chính sách phát triển mới phù hợp với xu thế hội nhập và yêu cầu thực tiễn.

Đảm bảo tiến độ, chất lượng

TĐTNTNN được thực hiện trên phạm vi cả nước theo chu kỳ 10 năm/lần. TĐTNTNN năm 2025 thu thập thông tin cơ bản của 15.838.814 hộ thuộc khu vực nông thôn; thu thập thông tin của các đơn vị điều tra là hộ, trang trại, doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX), UBND xã. TĐTNTNN năm 2025 trưng tập một lượng lớn lực lượng tham gia điều tra, gồm 90 giám sát viên trung ương; 4.853 giám sát viên cấp tỉnh, 9.920 tổ trưởng và 131.552 điều tra viên thống kê. Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo các cấp tại địa phương tổ chức 4.266 hội nghị trên toàn quốc với 269.450 lượt đại biểu tham dự. Thu thập thông tin được tiến hành từ ngày 1 đến ngày 30-7-2025. Để đáp ứng thông tin phân tổ theo đơn vị hành chính cấp xã mới, một số thông tin phiếu xã được mở rộng thời gian thu thập so với kế hoạch ban đầu.

Sau 10 năm (2016-2025), hệ thống giao thông được quan tâm nâng cấp về quy mô và chất lượng.

Ông Đỗ Thành Trung, Thứ trưởng Bộ Tài chính, cho biết: Bên cạnh những thuận lợi, công tác thu thập thông tin TĐTNTNN năm 2025 bắt đầu vào ngày đầu tiên thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, công tác chỉ đạo và triển khai, tình hình mưa bão, lũ lụt diễn biến phức tạp... cũng gặp những khó khăn nhất định. Tuy nhiên, Ban Chỉ đạo các cấp có những chỉ đạo, giải quyết và xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc như phân công lại lực lượng, hỗ trợ trực tuyến, bổ sung tập huấn tại chỗ… đảm bảo công tác thu thập thông tin hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng. Công tác nghiệm thu, làm sạch, xử lý dữ liệu đang được thực hiện nghiêm túc và sẽ bàn giao dữ liệu cho cấp Trung ương đúng thời gian quy định.

TP Cần Thơ thực hiện TĐTNTNN năm 2025 ở 3.234 địa bàn; trong đó có 708 địa bàn ở thành thị và 2.526 địa bàn ở nông thôn. Thành phố huy động 3.525 điều tra viên thu thập thông tin và 322 tổ trưởng được tuyển chọn kỹ lưỡng, đào tạo bài bản, với tinh thần trách nhiệm cao. Công tác tổ chức điều tra trên địa bàn thành phố thực hiện đồng bộ, theo đúng phương án và tiến độ của Ban Chỉ đạo Trung ương đặt ra.

Bức tranh nông thôn, nông nghiệp

Sau 5 tháng hoàn thành công tác thu thập thông tin tại địa bàn, dữ liệu TĐTNTNN năm 2025 được tổng hợp để biên soạn báo cáo kết quả sơ bộ. Theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, kết quả sơ bộ TĐTNTNN năm 2025 phản ánh bức tranh tương đối toàn diện về phát triển nông thôn, nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2016-2025. Sau 10 năm, kết cấu hạ tầng nông thôn được cải thiện rõ rệt, mạng lưới điện quốc gia đã phủ khắp các xã, hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được mở rộng và nâng cấp cả về quy mô và chất lượng. Sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản có chuyển biến tích cực. Các hộ sản xuất nhỏ lẻ đang chuyển dần sang sản xuất quy mô lớn với số trang trại, doanh nghiệp, HTX nông, lâm nghiệp, thủy sản ngày càng tăng.

Thời điểm ngày 1-7-2025, 100% số xã trên cả nước có điện; có 55,15% xã có điểm dừng đón, trả khách của phương tiện công cộng. Các thiết chế văn hóa xã hội ở nông thôn được củng cố như 99,43% số xã có hệ thống loa truyền thanh; 93,32% số xã có nhà văn hóa; 92,59% số xã có sân thể thao. Mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục được phát triển với 99,92% số xã có trạm y tế và 99,32% số xã có trạm y tế được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Vệ sinh môi trường ở nông thôn có nhiều chuyển biến tích cực; có 97,19% xã có hệ thống thoát nước thải sinh hoạt chung; có 89,10% xã có tổ chức thu gom rác thải sinh hoạt. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn diễn ra mạnh mẽ. Cả nước có 15,57% xã có khu công nghiệp; 8,28% xã có khu đô thị; 2,47% xã có khu chế xuất và 21,53% xã có làng nghề.

Tổ chức sản xuất và dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp tiếp tục được củng cố: có 87,43% xã có chợ; 42,61% xã có ngân hàng/chi nhánh ngân hàng; 32,7% xã có quỹ tín dụng nhân dân; 47,78% xã có tổ hợp tác. Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản có chuyển biến tích cực theo hướng quy mô lớn, ứng dụng khoa học - công nghệ. Cả nước có 28.349 trang trại, tăng 37,54% so với năm 2020; số doanh nghiệp và HTX hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục tăng. Đời sống cư dân nông thôn từng bước được cải thiện; cơ cấu hộ và lao động khu vực nông thôn chuyển dịch theo hướng giảm dần tỷ trọng hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng tỷ trọng hoạt động phi nông nghiệp. Cả nước có 1.318 cánh đồng lớn được triển khai ở 460 xã trên địa bàn 28 tỉnh, thành phố…

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo bà Nguyễn Thị Hương, tình hình kinh tế - xã hội nông thôn và sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Kết cấu hạ tầng nông thôn phát triển nhưng chưa đồng đều giữa các vùng, miền. Quá trình chuyển dịch cơ cấu hộ và lao động còn chậm. Quy mô sản xuất tuy đã được nâng lên nhưng sản xuất nhỏ vẫn phổ biến, số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản còn ít, mô hình cánh đồng lớn chưa nhiều. Đời sống cư dân nông thôn ở một số nơi còn gặp khó khăn, chịu tác động của thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường…

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cho rằng: TĐTNTNN năm 2025 có ý nghĩa quan trọng, cung cấp nguồn thông tin quý giá giúp Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương có nền tảng số liệu phục vụ trong công tác quản lý, điều hành kinh tế - xã hội. Các cơ quan liên quan tiếp tục phối hợp rà soát, hoàn thiện dữ liệu, bảo đảm chất lượng số liệu. Trên cơ sở đó, khai thác, sử dụng hiệu quả kết quả tổng điều tra, đáp ứng yêu cầu thông tin phục vụ công tác quản lý, điều hành phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời gian tới.

Bài, ảnh: T. TRINH