Nếu ví tập luyện, thi đấu là quá trình vượt qua giới hạn của bản thân thì phục hồi là giai đoạn quan trọng giúp VĐV lấy lại thể trạng, cân bằng tinh thần cho những thử thách mới. Phục hồi dần trở thành yếu tố bắt buộc trong giáo án huấn luyện, góp phần quyết định chất lượng luyện tập và thành tích thi đấu của VĐV.

VĐV đội Judo thả lỏng phục hồi sau buổi tập.

Sau mỗi buổi tập theo giáo án, các VĐV đội Judo Cần Thơ không vội rời sàn mà bước vào giai đoạn tập phục hồi với những bài giãn cơ, ép dẻo, xoa bóp nhằm thả lỏng cơ bắp. Anh Huỳnh Thành Tài, HLV đội Judo Cần Thơ, cho biết: “Trong tập luyện lẫn thi đấu, phục hồi đúng cách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Quá trình này giúp VĐV đào thải axit lactic gây mỏi cơ và có đủ thời gian nghỉ ngơi để đảm bảo chất lượng cho buổi tập tiếp theo. Thời gian phục hồi sau mỗi buổi tập từ 15 đến 20 phút”.

Phục hồi trong thể thao không chỉ là giảm cảm giác mệt mỏi sau vận động mà còn góp phần duy trì phong độ, nâng cao hiệu suất thi đấu. Các nhóm cơ sau khi vận động cường độ cao sẽ trở lại trạng thái tốt hơn nếu được phục hồi phù hợp. Những tổn thương nhẹ ở phần mềm nhờ đó sớm ổn định, tránh tích tụ thành chấn thương mãn tính.

Theo các HLV, phục hồi sau tập luyện là khâu bắt buộc trong quá trình huấn luyện, được thực hiện nghiêm túc như các bài tập khởi động hay tập chuyên môn. Tùy đặc thù từng môn thể thao, các đội tuyển xây dựng phương pháp phục hồi khác nhau, giúp cơ thể nhanh chóng ổn định và góp phần giải tỏa áp lực tinh thần sau những buổi tập, trận đấu căng thẳng.

Anh Phạm Thanh Đạt, HLV đội Karate Cần Thơ, chia sẻ: “Sau mỗi buổi tập, VĐV đều thực hiện đầy đủ các bài phục hồi như thả lỏng, massage, xoa bóp cơ, chườm đá. Nếu bỏ qua khâu này, lâu ngày cơ bắp dễ bị quá tải, nguy cơ chấn thương tăng cao. Sau các giải đấu, ban huấn luyện thường cho đội nghỉ vài ngày, đồng thời điều tiết giáo án nhẹ hơn để tạo tâm lý thoải mái, giúp VĐV tái tạo năng lượng”.

Bên cạnh các phương pháp vận động và chăm sóc cơ bắp, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi. Ban huấn luyện các đội tuyển của TP Cần Thơ đặc biệt chú trọng xây dựng khẩu phần ăn khoa học, nhất là trong giai đoạn ép cân hoặc chuẩn bị thi đấu. Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao TP Cần Thơ hiện có nhà ăn riêng, phục vụ thực đơn phù hợp cho từng nhóm VĐV theo đặc thù môn thi đấu. Thực đơn được thay đổi thường xuyên, đảm bảo đủ năng lượng, cân đối các nhóm chất nhưng vẫn kiểm soát cân nặng. Ngoài ra, VĐV còn được bổ sung vitamin, khoáng chất và thực phẩm chức năng theo danh mục cho phép nhằm tăng cường sức đề kháng, duy trì thể lực.

Nhờ thực hiện hiệu quả công tác phục hồi và dinh dưỡng, mỗi năm dù tham gia nhiều giải thể thao cấp quốc gia và quốc tế, các VĐV Cần Thơ vẫn duy trì thể lực ổn định, hạn chế tối đa chấn thương nghiêm trọng hay sự cố về sức khỏe trong suốt quá trình thi đấu.

VĐV Tăng Minh Khoa, đội Cầu mây Cần Thơ, chia sẻ: “Những giai đoạn thi đấu liên tục có thể tham gia 4-5 trận/ngày, nên nếu thiếu ngủ do áp lực tinh thần, lại thêm chế độ ăn không hợp lý là ngay buổi hôm sau tôi cảm thấy uể oải. Lúc đó, tôi chủ động nghỉ ngơi, kết hợp các bài giãn cơ, thư giãn nhẹ nhàng và giảm khối lượng tập. Việc phục hồi sau tập luyện, thi đấu giúp tôi nạp lại năng lượng cả về thể chất lẫn tinh thần”.

Trong bối cảnh thể thao ngày càng chuyên nghiệp, phục hồi không còn đơn thuần là “nghỉ cho khỏe” mà trở thành nội dung quan trọng trong giáo án huấn luyện. Mỗi VĐV đều cần có kế hoạch phục hồi phù hợp với môn thi đấu, cường độ tập luyện và thể trạng cá nhân. Khi việc phục hồi được coi trọng đúng mức, thành tích sẽ đến nhanh và bền vững hơn.

Bài, ảnh: HỒNG NHUNG