Xuyên suốt từ tháng 10-2025 đến nay, nông dân vùng tôm - lúa tỉnh An Giang và Cà Mau liên tục đón nhận tin vui khi cả vụ tôm càng xanh và vụ lúa lấp lại đều lợi nhuận cao. Vụ tôm càng xanh đã qua, vụ lúa trên đất nuôi tôm (2025-2026) chỉ còn không quá 10 ngày nữa là kết thúc, nhưng niềm vui “lúa trúng mùa, tôm trúng giá” chắc chắn sẽ còn đọng mãi.

Nhờ lúa trúng mùa, nên dù giá lúa giảm, nông dân vùng lúa - tôm vẫn đạt mức lợi nhuận từ 4-6 triệu đồng/công.

Hiệu quả kép

Đầu tháng 12-2025, vùng sản xuất lúa - tôm khu vực U Minh Thượng, tỉnh An Giang đã mở đồng thu hoạch vụ lúa duy nhất trong năm. Kết quả rất khả quan: năng suất lúa 8-10 tấn/ha, giá lúa ST24, ST25 (2 giống chủ lực) từ 9.500-10.000 đồng/kg (lúa tươi). Với năng suất và mức giá trên, theo anh Huỳnh Chí Phương, Giám đốc Công ty Gạo Tôm, tỉnh An Giang, nông dân đạt lợi nhuận từ 6 triệu đồng/công (tầm lớn) trở lên, tức gần bằng với mức lợi nhuận của 3 vụ lúa vùng đầu nguồn sông Cửu Long.

Trung tuần tháng 12, chúng tôi có mặt tại khu vực xã Tây Yên, nơi vào vụ sớm nhất của vùng U Minh Thượng. Men theo những con đường đal dọc những bờ kênh là mênh mông cánh đồng lúa ST chín vàng, oằn bông đang chờ ngày thu hoạch. Theo anh Nguyễn Văn Mực, giá lúa năm nay tuy thấp hơn năm ngoái khoảng 2.000 đồng/kg, nhưng bù lại, năng suất đạt cao hơn. Anh Mực chia sẻ: “Nếu lấy bình quân, năng suất lúa vụ này ở đây cũng cỡ 800-900 kg/công. Cá biệt, một số người đạt 1 tấn/công”.

Tuy nhiên, niềm vui đầu vụ của nông dân vùng tôm lúa cũng không được vẹn nguyên khi càng vào vụ thu hoạch rộ, giá lúa có xu hướng giảm dần. Ông Trần Tập ở xã Vĩnh Hòa, tỉnh An Giang, cho biết: “Do ảnh hưởng của mấy trận mưa trái mùa, thị trường xuất khẩu biến động, giá lúa ST cũng giảm dần. Từ chỗ trên 9.000 đến 10.000 đồng/kg, giá lúa ST24, ST25 chỉ còn 8.200-8.500 đồng/kg. Mức giá này, nông dân vẫn có lời 4-5 triệu đồng/công”. Theo ông Nguyễn Văn Của ở xã Phước Long, tỉnh Cà Mau, với năng suất lúa ST25 bình quân đạt 800-900 kg/công, những người thu hoạch sớm bán được giá 8.700-8.900 đồng/kg, lợi nhuận 5-6 triệu đồng/công, còn hiện tại giá còn 8.200-8.400 đồng/kg, lợi nhuận cũng còn khoảng 4 triệu đồng/công”.

Nông dân vùng lúa - tôm U Minh Thượng trong niềm vui trúng giá tôm càng xanh.

Tôm càng xanh có giá

Trước khi bước vào vụ lúa này, nông dân vùng U Minh Thượng cũng vừa đón nhận niềm vui trúng giá tôm càng xanh nuôi xen canh với vụ lúa. Ông Trần Tập ở xã Vĩnh Hòa, tỉnh An Giang, vui mừng nói: “Vụ tôm càng này lại trúng mùa, trúng giá nữa. Năm ngoái, cũng thời điểm này, giá tôm càng xanh loại 20 con/kg chỉ khoảng sáu, bảy chục ngàn, còn năm nay giá luôn được 120.000-130.000 đồng/kg. Riêng tôm càng xanh loại từ 10 con/kg về lớn giá lên đến 200.000 đồng/kg, còn loại 12-15 con/kg giá 150.000 đồng/kg”.

Là một trong những hộ gắn bó lâu năm với mô hình nuôi xen canh tôm càng xanh ở xã Vĩnh Bình, theo bà Trang Thị Tú Nga, sản lượng tương đương những vụ nuôi của các năm trước, nhưng nhờ giá bán tăng từ 30.000-50.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái nên lợi nhuận tăng. Bà Nga cho biết thêm: “Tôm càng xanh bán oxy giá 150.000-160.000 đồng/kg, tôm ngộp giá 90.000 đồng/kg. Năm nay, không riêng gia đình tôi mà hầu hết người nuôi tôm ở vùng U Minh Thượng này đều có lợi nhuận cao”. Cũng theo bà Nga, sau vụ tôm càng xanh và vụ lúa này, nông dân sẽ cải tạo ao, đợi con nước đủ độ mặn thì lấy vào để bắt đầu một mùa tôm mới.

Vụ lúa - tôm 2025-2026, tỉnh An Giang có khoảng 107.000ha; trong đó, có 40.000ha được nông dân thả nuôi ghép thêm tôm càng xanh. Do thả nuôi ghép với mật độ rất thưa, nên năng suất bình quân quanh mức 350-650 kg/ha. Dù vậy, với diện tích trên, theo ước tính của ngành Nông nghiệp An Giang, sản lượng tôm càng ước gần 20.000 tấn. Tỉnh có diện tích lúa - tôm lớn thứ hai là Cà Mau cũng có khoảng 90.000ha, chủ yếu tập trung ở khu vực bắc và nam quốc lộ 1A. Còn tại các tỉnh, thành khác, như Cần Thơ, Vĩnh Long… dù vẫn tồn tại mô hình lúa - tôm nhưng diện tích nhìn chung là không lớn.

Theo ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau, việc luân canh kết hợp giữa cây lúa - con tôm không chỉ giúp nông dân nâng cao thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích đất canh tác mà còn tạo ra nông sản sạch, thân thiện với môi trường. Bởi hình thức canh tác này, ít sử dụng hóa chất, nông dân đang tạo ra những sản phẩm lúa gạo đạt chuẩn hữu cơ, VietGAP, Global GAP, con tôm đạt chuẩn ASC… đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu nước ngoài.

Bài, ảnh: HOÀNG NHÃ