Kết quả giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) năm 2025 ghi nhận chuyển biến tích cực, song vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng đặt ra. Để giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn ĐTC năm 2025 vào cuối tháng 1 này và triển khai hiệu quả trong năm 2026, các bộ, ngành, địa phương đang nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp.

TP Cần Thơ đẩy nhanh tiến độ dự án cải tạo, nâng cấp 5 nút giao thông trọng điểm trên địa bàn. Trong ảnh: Công trình cải tạo, nâng cấp nút giao đường Nguyễn Văn Linh - 3 tháng 2.

Chưa đạt kỳ vọng

Theo Bộ Tài chính, với phương châm "ĐTC là động lực tăng trưởng", Chính phủ, Thủ tướng đã chỉ đạo sát sao, điều hành quyết liệt, thường xuyên, liên tục, tập trung giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn, vướng mắc, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Cùng với đó, Thủ tướng thường xuyên, liên tục có nhiều chuyến công tác, làm việc trực tiếp với các địa phương để kiểm tra thực địa, đôn đốc tiến độ và tháo gỡ vướng mắc. Đặc biệt, việc giao chỉ tiêu giải ngân ĐTC làm cơ sở đánh giá thi đua và công tác cải cách thể chế tiếp tục là điểm sáng giúp tháo gỡ điểm nghẽn trong quy trình triển khai thực hiện các dự án.

Năm 2025, vốn ngân sách Trung ương được tập trung cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án đường cao tốc, dự án liên vùng, tạo ra động lực mới, không gian mới cho phát triển kinh tế. Đến hết năm 2025, đã hoàn thành 3.345km đường bộ cao tốc (nếu tính cả đường dẫn, nút giao là 3.803km, vượt 803km so với mục tiêu) và trên 1.711km đường ven biển (mục tiêu là 1.700km); cơ bản hoàn thành Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành giai đoạn 1 tiêu chuẩn 4F đầu tiên tại Việt Nam; đưa vào hoạt động các tuyến vành đai, đường sắt đô thị, cảng biển, cảng hàng không… Năm 2025, tổ chức 3 lễ khởi công và khánh thành đồng loạt 564 dự án, công trình trọng điểm trên toàn quốc, tổng vốn đầu tư trên 5,12 triệu tỉ đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước khoảng 25%, vốn tư nhân khoảng 75%.

Theo ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính, năm 2025 là năm ghi nhận lượng vốn ĐTC lớn nhất từ trước tới nay, khiến áp lực giải ngân vốn ĐTC gia tăng. Đến ngày 31-12-2025, giải ngân vốn ĐTC cả nước được 755.141,6 tỉ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng giao, cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 206.600 tỉ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, với mục tiêu giải ngân đạt 100% kế hoạch Thủ tướng giao, kết quả giải ngân ĐTC vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Đến nay vẫn còn một số tồn tại, khó khăn vướng mắc như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư; công tác chuẩn bị đầu tư, thủ tục đầu tư xây dựng; sắp xếp tổ chức, chuyển giao chủ đầu tư, ban quản lý dự án; năng lực tổ chức thực hiện của chủ đầu tư, nhà thầu; nguồn cung một số vật liệu xây dựng chủ yếu (đá xây dựng, cát, đất san lấp) khan hiếm và biến động giá…

Kiên định mục tiêu giải ngân 100%

Hiện nay, chỉ còn thời gian ngắn trong tháng 1-2026 để giải ngân hết 146.933 tỉ đồng số vốn ĐTC còn lại của năm 2025. Đồng thời, bắt tay ngay vào giải ngân vốn ĐTC của năm 2026 với tổng vốn gần 995.400 tỉ đồng, tăng 10,4% so với năm 2025. Các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương triển khai các giải pháp đột phá, mạnh mẽ và quyết liệt, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn ĐTC ngay từ đầu năm 2026.

Năm 2025, Bộ Xây dựng được giao 74.320 tỉ đồng vốn ĐTC, đến hết ngày 31-12-2025, Bộ đã giải ngân được khoảng 76,6%. Ông Nguyễn Danh Huy, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho biết: Trong 9 ngày đầu tháng 1-2026, Bộ Xây dựng đã giải ngân được thêm 14.000 tỉ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân lên 90,4%. Từ nay đến hết tháng 1, Bộ Xây dựng cam kết giải ngân 95% tổng số vốn ĐTC được giao và phấn đấu giải ngân 100% vốn như chỉ đạo của Thủ tướng. Năm nay, Bộ Xây dựng được giao số vốn ĐTC hơn 133.000 tỉ đồng. Hiện, Bộ đã phân bổ vốn cho các chủ đầu tư và đã ban hành chỉ thị, kế hoạch triển khai giải ngân 100% vốn ĐTC trong năm 2026.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết: Trên cơ sở rút kinh nghiệm từ kết quả giải ngân vốn ĐTC năm 2025, ngay những ngày đầu năm 2026, thành phố tập trung quyết liệt để giải ngân cao nhất phần vốn còn lại của năm 2025. Thành phố đã xây dựng kế hoạch, yêu cầu các chủ đầu tư lập tiến độ cụ thể đối với các dự án trọng điểm của thành phố, quốc gia trên địa bàn. Đồng thời, giao từng đồng chí chủ tịch, phó chủ tịch trực tiếp theo dõi, đôn đốc tiến độ, kiểm tra, xử lý trách nhiệm cụ thể đối với từng dự án. Với những giải pháp trên, thành phố kỳ vọng giải ngân vốn đầu tư năm 2026 của thành phố sẽ cải thiện so với năm 2025.

Kiên định mục tiêu giải ngân 100% vốn ĐTC của năm 2025, 2026 gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương ưu tiên khắc phục hạn chế, bất cập, vướng mắc vừa qua trong ĐTC; rà soát lại các thủ tục, quy trình, tiêu chuẩn, tiêu chí, bố trí nguồn lực… cho các dự án. Khẩn trương giao ngay vốn ĐTC năm 2026 cho các nhiệm vụ, dự án theo đúng quy định, ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia; chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải. Bộ Xây dựng và các địa phương phối hợp với các bộ, ngành chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án ngay từ đầu năm. Các bộ, ngành, cơ quan, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn xử lý các vấn đề phát sinh, không trông chờ, ỷ lại; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, hoàn thành mục tiêu giải ngân ĐTC năm 2025 và năm 2026.

Bài, ảnh: T. TRINH