Bộ Tài chính vừa phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) tổ chức hội nghị tổng kết tình hình thực hiện các khuyến nghị báo cáo đánh giá chi tiêu công Việt Nam nhằm đánh giá những kết quả đạt được trong cải cách quản lý tài chính công. Đây là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh các giải pháp quản lý tài chính công, hướng tới việc huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả, tổng thể các nguồn lực để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội.

Quản lý tài chính công

Việc phân cấp tài khóa nhằm phát huy vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, thúc đẩy tính chủ động của ngân sách địa phương. Trong ảnh: Một góc đô thị Cần Thơ với hạ tầng được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại. Ảnh: ANH KHOA

Theo Bộ Tài chính, đánh giá chi tiêu công là nội dung quan trọng của công tác quản lý tài chính công. Báo cáo đánh giá chi tiêu công Việt Nam năm 2014 do Bộ Tài chính phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương liên quan và WB xây dựng, hoàn thành, công bố năm 2017. Báo cáo đánh giá chi tiêu công được xây dựng với 3 nhóm nội dung chính gồm: đánh giá tổng quan về chi tiêu công; đánh giá chi tiêu công trong 5 lĩnh vực quan trọng là giao thông, nông nghiệp, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ; đánh giá chi tiêu công của 5 tỉnh, thành phố (Lào Cai, Hải Phòng, Quảng Nam, TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ). Theo ông Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính, Báo cáo đánh giá chi tiêu công đã đưa ra 68 khuyến nghị nhằm giúp Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cân nhắc, lựa chọn những ưu tiên trong quản lý tài chính công để đem lại hiệu quả cao hơn. Sau 5 năm triển khai thực hiện, đến nay, nhiều khuyến nghị của báo cáo đã được luật hóa, đi vào cuộc sống và phát huy kết quả tích cực như đảm bảo bền vững tài khóa, gắn kết tốt hơn giữa chi tiêu công với các ưu tiên quốc gia, nâng cao trách nhiệm về giải trình kết quả chi tiêu công, quản lý đầu tư công, minh bạch ngân sách nhà nước, nâng cao hiệu quả đầu tư công, hợp lý hóa cơ cấu phân bổ đầu tư công cho 5 lĩnh vực quan trọng để phát huy tối đa tiềm năng của từng ngành.

Nhìn chung, các khuyến nghị của Báo cáo đánh giá chi tiêu công cơ bản đã được triển khai đầy đủ, đạt kết quả tích cực, đáp ứng được yêu cầu, thực tiễn công tác quản lý tài chính, ngân sách nhà nước những năm qua và trong thời gian tới. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc do việc tổ chức triển khai thực hiện các khuyến nghị chưa cụ thể hóa thành lộ trình và các mốc thời gian cụ thể hoàn thành từng khuyến nghị, dẫn tới khó khăn trong việc xác định mức độ hoàn thành. Một số quy định về tài chính ngân sách được sửa đổi nhưng chưa theo kịp thực tiễn, quy định pháp lý về thu hút các nguồn lực đầu tư ngoài ngân sách cho phát triển kết cấu hạ tầng vẫn chưa đồng bộ, hiệu quả thực thi chính sách chưa cao…

Theo định hướng kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia 2021-2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế của giai đoạn này phấn đấu đạt từ 6,5-7%/năm; đến năm 2025, GDP bình quân đầu người đạt từ 4.700-5.000USD/người/năm. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm bằng khoảng 32-34% GDP. Mục tiêu tổng quát là huy động và phân bổ, quản lý, sử dụng có hiệu quả tổng thể các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, tăng cường quốc phòng an ninh… Việc triển khai các mục tiêu cụ thể của kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia được đặt trong bối cảnh tác động của đại dịch COVID-19 với các nhóm nhiệm vụ giải pháp chủ yếu như: nghiên cứu, sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước, Luật Thuế và các văn bản pháp luật có liên quan; tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng bền vững, giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng chi đầu tư phát triển; nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính, ngân sách nhà nước…

Một công trình trường học ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ đang được triển khai thi công. 

Khai thác hợp lý dư địa tài khóa

Việc kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu an toàn nợ công nằm trong giới hạn được Quốc hội cho phép góp phần vào việc đảm bảo an ninh tài chính quốc gia và bồi đắp dư địa chính sách tài khóa. Do đó, Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính khuyến nghị các giải pháp để quản lý nợ công. Trong đó đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý nợ công và công khai công cụ quản lý nợ công chủ động, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Tổ chức huy động vốn để đáp ứng nhiệm vụ vay của của ngân sách nhà nước trong trung hạn và hằng năm theo Nghị quyết Quốc hội, đa dạng hóa nguồn vốn, phương thức và kỳ hạn vay. Đồng thời, cần bố trí nguồn vốn để thanh toán trả nợ đầy đủ, đúng hạn, không để xảy ra tình trạng nợ quá hạn làm ảnh hưởng đến các cam kết của Chính phủ và hệ số tín nhiệm quốc gia…

Theo bà Stefanie Stallmeister, Giám đốc Điều hành danh mục dự án của WB, trước tác động của đại dịch COVID-19, Chính phủ Việt Nam đã triển khai các gói kích thích tài khóa nhưng cần có những biện pháp triển khai mạnh mẽ hơn để khai thác dư địa tài khóa, cải thiện chất lượng và hiệu suất đầu tư công, tháo gỡ các điểm nghẽn về sử dụng nguồn lực, linh hoạt trong sử dụng vốn, quy trình phê duyệt phải hài hòa, đồng bộ hơn nữa. Trong đó, phải đẩy nhanh hơn nữa việc lập kế hoạch sử dụng, điều chuyển ngân sách, đấu thầu và giải ngân đối với các dự án đầu tư công. Để nâng cao chất lượng đầu tư công trong tương lai phải tập trung tối ưu hóa mục tiêu Việt Nam sẽ trở thành nền kinh tế xanh, nền kinh tế số phù hợp với các cam kết quốc tế. Bà Stefanie Stallmeister nhấn mạnh: Cuộc khủng hoảng như dịch COVID-19 là một cơ hội để Chính phủ đẩy nhanh những nội dung cải cách đã được xác định và đang bắt tay vào triển khai. Những cuộc chuyển đổi như thế rất cần thiết để khôi phục kinh tế và đạt được mục tiêu của Chính phủ là trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045. Tuy nhiên điều này sẽ không thể thực hiện được nếu như không có các cải cách thể chế và triển khai hiệu quả các cơ chế chính sách. Vì vậy, WB sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính, các cơ quan khác của Chính phủ trong tiến trình này thông qua các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ tài chính.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Võ Thành Hưng cho rằng, đối với vấn đề hoàn thiện cơ chế chính sách trong quản lý tài chính công, Bộ Tài chính sẽ tập trung nghiên cứu sửa đổi Luật Ngân sách trong đó có vấn đề về phân cấp tài khóa để làm sao phát huy vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, thúc đẩy tính chủ động của ngân sách địa phương cũng như các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách. Nghiên cứu sửa các Luật Thuế, tăng cường quản lý và hiện đại hóa công tác quản lý thu ngân sách. Đồng thời, nâng cao năng lực quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện ngân sách nhà nước, nhất là tháo gỡ các vấn đề khó khăn trong giải ngân vốn đầu tư công. Bộ Tài chính cũng đề nghị WB với tư cách là nhà tài trợ lớn cho Việt Nam về nguồn vốn ưu đãi nghiên cứu và phối hợp với các nhà tài trợ khác để hài hòa hóa các thủ tục tài trợ, góp phần tăng tỷ lệ giải ngân vốn ngoài nước bổ sung thêm cho vốn đầu tư trong nước. Đồng thời mong muốn nhận được sự hỗ trợ, phối hợp của các nhà tài trợ hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật trong quá trình cải cách công tác quản lý tài chính công hiệu quả nhất, an toàn nhất và đóng góp tích cực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong thời gian tới.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN