Các kiến ​​trúc sư đã tái hiện phương pháp thu gom nước mưa cổ xưa để tạo ra những công trình sử dụng hiệu quả nguồn nước tái chế, thân thiện với môi trường trên khắp Trung Quốc.

Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh, công trình được thiết kế để thu gom và tái sử dụng nước mưa. Ảnh: VCG

Khi ban nhạc rock huyền thoại Đài Loan Mayday chuẩn bị biểu diễn tại Bắc Kinh vào một tối tháng 5-2023, người hâm mộ lo lắng trời mưa có thể ảnh hưởng đến buổi diễn. Mayday diễn tại Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh, còn gọi là Tổ Chim (Bird's Nest), được xây dựng cho Thế vận hội năm 2008.

“Đừng lo lắng quá. Tổ chim cũng có “vũ khí bí mật” của riêng nó!”, một bài viết trên báo của Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc trấn an. Nó đề cập mạng lưới các ống nhỏ li ti, đan xen khắp kết cấu bên ngoài của sân vận động, được thiết kế đặc biệt để dẫn nước mưa vào 3 bể chứa ngầm, nơi nước được lọc và tái sử dụng. Hệ thống này có thể xử lý tổng cộng 58.000 tấn nước mưa mỗi năm. Theo Bộ Tài nguyên nước, hệ thống này có thể đáp ứng ít nhất 50% nhu cầu nước của sân vận động - từ việc xả bồn cầu đến rửa đường chạy và tưới cỏ.

Sân vận động Tổ Chim là một trong những ví dụ tiên phong nhất cho thấy Trung Quốc tập trung hiện thực hóa khái niệm “thu gom nước mưa đô thị” (URWH), nhưng đó chưa phải là duy nhất. Trên khắp Trung Quốc, nhiều công trình kiến ​​trúc lớn được xây dựng với mục tiêu hướng đến URWH.

Đối diện Sân vận động Tổ Chim, Trung tâm Thể thao dưới nước Quốc gia Bắc Kinh (Water Cube) cũng được trang bị hệ thống URWH, có thể thu thập khoảng 10.000 tấn nước mưa mỗi năm, tương đương với lượng nước sử dụng của 100 hộ gia đình.

Theo chính quyền Bắc Kinh, thành phố này tái sử dụng 50 triệu mét khối nước mưa mỗi năm. Cùng với các nguồn khác, như nước thải từ nhà vệ sinh, hơn 30% nhu cầu nước của thành phố được đáp ứng bằng nước tái sử dụng.

Những khu vườn trên mái của trụ sở công ty DJI tại Thâm Quyến. Ảnh: Xinhua/Alamy

Bắt nguồn từ khái niệm “thành phố bọt biển”

Việc Trung Quốc sử dụng hệ thống URWH có liên hệ mật thiết với khái niệm “thành phố bọt biển”, một chiến lược quy hoạch đô thị dựa trên các hệ thống thủy lợi cổ xưa được Yu Kongjian, một kiến ​​trúc sư cảnh quan kiêm người sáng lập công ty kiến ​​trúc nổi tiếng Turenscape, đưa vào thời hiện đại. Wang Dong, lãnh đạo bộ phận thành phố sinh thái tại Turenscape, giải thích rằng từ xa xưa, mái của các ngôi nhà truyền thống Trung Quốc được thiết kế để thu gom nước, tượng trưng cho sự giàu có, và dẫn nước vào trong nhà với ý nghĩa sự giàu có chảy vào từ mọi hướng. “Người Trung Quốc từ lâu đã rất coi trọng việc sử dụng tài nguyên nước”, ông Wang nói thêm.

Các “thành phố bọt biển” sử dụng không gian xanh, vùng đất ngập nước và vỉa hè thấm nước, cùng với hệ thống thoát nước truyền thống, để giúp giảm thiểu rủi ro ngập lụt, nhất là ở miền Nam mưa nhiều của Trung Quốc. Tuy nhiên, khái niệm thu gom và tái sử dụng nước mưa trong thiết kế “thành phố bọt biển” đặc biệt phù hợp với khu vực phía Bắc khô hạn, thường chịu hạn hán theo mùa.

Khi khái niệm “thành phố bọt biển” của Yu Kongjian trở nên phổ biến vào những năm 2010 và được Chính phủ Trung Quốc thông qua như một chiến lược chính thức vào năm 2014, URWH đã trở thành yếu tố cơ bản trong quy hoạch quốc gia. Hiện nay, mục tiêu của nước này là tái sử dụng 70% lượng mưa ở các thành phố bọt biển.

Theo giới truyền thông, quy mô ngành công nghiệp URWH của Trung Quốc, bao gồm các sản phẩm như bể chứa và hệ thống lọc, đã đạt 126 tỉ NDT vào năm 2023 và dự kiến ​​sẽ tiếp tục tăng trưởng.

Theo kiến trúc sư cao cấp tại công ty kiến ​​trúc, hạ tầng hàng đầu thế giới Foster and Partners (Anh) - Dan Sibert - người từng tham gia nhiều dự án tích hợp hệ thống URWH ở Trung Quốc, ngoài có lợi cho môi trường, hệ thống URWH còn nâng cao trải nghiệm của người sống các tòa nhà hiện đại ở Trung Quốc, vì họ cảm thấy đang ở trong một không gian thân thiện với sinh thái.

THANH TRÚC (Theo Guardian, China Daily)