Bộ Tư pháp Mỹ vừa kiện Đại học California (UC) ở Los Angeles lên tòa án liên bang, cáo buộc nhà trường “làm ngơ” trước nạn bài Do Thái trong khuôn viên trường trong các cuộc biểu tình của sinh viên chống Israel.

Đại học Harvard trong “tầm ngắm” của ông Trump.

Bộ Tư pháp yêu cầu bồi thường thiệt hại không xác định cho các nhân viên người Do Thái và người Israel của trường vì họ phải chịu đựng “môi trường làm việc mang tính thù địch”. Vụ kiện diễn ra hơn 6 tháng sau khi Tổng thống Donald Trump yêu cầu UC phải nộp khoản tiền phạt khổng lồ 1 tỉ USD vì những cáo buộc bài Do Thái.

UC nằm trong nhóm đại học hàng đầu ở Mỹ. Năm 2025 trường này lập kỷ lục thế giới khi giành được tới 4 giải Nobel.

Nhưng Đại học Columbia mới là trường đầu tiên bị nhắm mục tiêu trong cuộc chiến của ông Trump chống lại các trường đại học ưu tú vì điều mà ông cho là sự thất bại trong việc giải quyết chủ nghĩa bài Do Thái trong khuôn viên trường học. Trường đã mất khoản tài trợ liên bang trị giá hàng trăm triệu USD và không còn quyền xin các khoản tài trợ nghiên cứu mới. Cuối cùng, Đại học Columbia (xếp thứ 17 thế giới trong bảng xếp hạng năm 2025 của Times Higher Education) phải đồng ý trả cho chính phủ 200 triệu USD và thêm 21 triệu USD để giải quyết cuộc điều tra về chủ nghĩa bài Do Thái trong khuôn viên trường.

Ông Trump còn yêu cầu Đại học Harvard trả 1 tỉ USD bồi thường vì bị cáo buộc không bảo vệ đầy đủ cho sinh viên Do Thái trong thời gian diễn ra các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine. Bộ Tư pháp cũng đã đâm đơn kiện Đại học Harvard.

Trong diễn biến mới, Bộ Chiến tranh Mỹ vừa thông báo cắt đứt quan hệ hợp tác với Đại học Harvard, chấm dứt toàn bộ các chương trình đào tạo quân sự, học bổng và chứng chỉ dành cho sĩ quan tại trường đại học số 1 thế giới này, đánh dấu diễn biến mới nhất trong căng thẳng kéo dài giữa chính quyền Tổng thống Trump và ngôi trường danh tiếng.

Bộ trưởng Pete Hegseth cho rằng trong nhiều năm qua, Bộ Chiến tranh đã cử những sĩ quan ưu tú nhất theo học tại Harvard với kỳ vọng trường này giúp họ hiểu rõ và trân trọng hơn vai trò của quân đội. Tuy nhiên, theo ông, không ít người khi trở về lại chịu ảnh hưởng bởi các tư tưởng mang tính toàn cầu hóa và quan điểm cấp tiến, những yếu tố mà ông cho là không góp phần tăng cường năng lực tác chiến của quân đội.

Ngoài ra, Đại học Harvard còn bị cáo buộc có mối quan hệ với Trung Quốc và Iran.

Hồi năm ngoái, Tổng thống Trump từng tìm cách cắt giảm hơn 2,6 tỉ USD tài trợ liên bang cho Đại học Harvard, và đã có động thái ngăn chặn việc nhập học của sinh viên quốc tế - chiếm 1/4 tổng số sinh viên của trường. Tuy nhiên, những động thái này phần lớn đã bị tòa án tạm thời ngăn chặn. Đáp lại, Đại học Harvard cáo buộc chính phủ đe dọa tính độc lập của trường, đồng thời từ chối thực hiện nhiều yêu cầu của chính quyền liên quan đến việc kiểm soát sinh viên, giảng viên và nội dung giảng dạy. Trong động thái ủng hộ Harvard, hơn 200 hiệu trưởng của các trường đại học và cao đẳng tại Mỹ đã cùng ký vào một tuyên bố nhằm phản đối sự can thiệp ngày càng sâu rộng từ chính quyền Tổng thống Trump vào lĩnh vực giáo dục đại học.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)