Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ đã đáp ứng khát vọng tâm linh của đồng bào ĐBSCL về nơi tri ân công đức Quốc Tổ, trở thành điểm hội tụ văn hóa vùng sông nước. Sự chung tay cung tiến đặc sản văn hóa, cây lành trái ngọt của các địa phương đã tạo nên một không gian đậm bản sắc - một “miền Tây thu nhỏ” trong ngôi đền thiêng - nơi truyền thống được gìn giữ và lan tỏa.

Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long (cũ) tự tay trồng 10 cây thanh trà trong khuôn viên Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ vào năm 2022. 

Vườn cây đặc sắc miền Tây

Những ngày gần đến Giỗ Tổ Hùng Vương, Cần Thơ nắng đẹp, trời trong. Bước vào không gian Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ, lòng người như dịu lại, như thong dong hơn giữa những hàng cây xanh lá, những vạt bông rực rỡ sắc màu. Đoàn du khách đến từ tỉnh Đồng Tháp bất ngờ khi ở một góc đền thờ, cây mận An Phước sum suê trái chín, vui mừng bảo nhau: “Đền Hùng có trồng mận đặc sản quê mình kìa!”. Rồi mọi người gọi nhau chụp ảnh “check-in” quanh gốc mận. Anh Nguyễn Thanh Thuận, du khách đến từ tỉnh Đồng Tháp, nói: “Tôi rất vui vì mận An Phước quê mình góp mặt vào khoảng xanh của Đền Hùng, đẹp và rất ý nghĩa”.

Trước đó, một đoàn khách từ Vĩnh Long đến Đền Hùng tham quan, nghiên cứu cũng rất bất ngờ khi nhìn thấy hàng thanh trà xanh tốt ở một khoảng sân. Thanh trà là loài cây đặc trưng của quê hương Bình Minh, Vĩnh Long và không nhiều địa phương trồng. Năm 2022, ông Bùi Văn Nghiêm, Ủy viên Trung ương Ðảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HÐND tỉnh Vĩnh Long và Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long thời điểm đó đã cung tiến và tự tay trồng 10 cây thanh trà tại Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ. 

Chị Nguyễn Thị Như Loan, du khách từ tỉnh Vĩnh Long, cảm kích: “Không chỉ có đặc sản của Vĩnh Long mà nhiều loài cây đặc sản của các tỉnh, thành phố khác cũng có trong vườn cây của Đền Hùng. Điều này rất hay và tôi có cảm giác như đang đứng ở một “miền Tây thu nhỏ” vậy!”. Quả thật, khuôn viên Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ trồng nhiều cây là đặc sản từ các địa phương: dừa, vú sữa, mận, dâu Hạ Châu… Tỉnh Hậu Giang (cũ) cung tiến Đền Hùng hai cây tre vàng óng, trồng ngay trục thần đạo. Những bụi tre nay xanh tốt, tỏa bóng, chiều chiều hoàng hôn dần buông sau ngọn những ngọn tre già, cảnh sắc Đền Hùng vừa lãng mạn vừa linh thiêng.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, cho biết: Thời điểm đầu năm 2021, khi công trình Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ dần hoàn thiện, UBND thành phố đã có văn bản gửi các địa phương về việc trồng cây lưu niệm. Đáp lời kêu gọi ý nghĩa này, các địa phương vùng ĐBSCL đã tuyển chọn những loài cây đặc trưng, ý nghĩa để trồng tại Đền Hùng. Ngoài ra, nhiều tổ chức, đơn vị, cá nhân, doanh nghiệp cũng trồng cây xanh, cây ăn trái với trọn tấm lòng tri ân Quốc Tổ. “Nhờ sự hưởng ứng nhiệt tình, đầy trách nhiệm của các tỉnh ĐBSCL và quận, huyện của TP Cần Thơ (cũ), Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ mới có được vườn cây ý nghĩa như hôm nay” - ông Nguyễn Minh Tuấn chia sẻ.

Hai hàng tre vàng óng trồng ở trục thần đạo, lối chính vào Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ.

Hội tụ bản sắc đồng bằng

Ngoài vườn cây xanh ý nghĩa, ở không gian trưng bày tại tầng 1 của Đền chính còn có rất nhiều hiện vật mang đậm bản sắc địa phương do các tỉnh ĐBSCL cung tiến. Nổi bật là chiếc trống đại (trống sấm) tang gỗ bịt da do cơ sở sản xuất thủ công truyền thống Năm Mến, từ làng nghề truyền thống làm trống Bình An của tỉnh Long An (cũ), thực hiện. Hiện vật do UBND tỉnh Long An (cũ) cung tiến, được đặt uy nghiêm trong không gian trưng bày. Chiếc trống được chế tác tinh xảo, nghệ thuật, không chỉ giới thiệu một sản phẩm làng nghề mà còn biểu thị tấm lòng của người Long An - nay là Tây Ninh, hướng về Quốc Tổ.

Tỉnh Bạc Liêu (cũ), quê hương của bản “Dạ cổ hoài lang”, đã chọn cung tiến bức tranh gò đồng, mạ vàng toàn văn bài ca bất hủ này. Bức tranh là tác phẩm nghệ thuật độc đáo, tôn vinh một kiệt tác của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, đóng góp lớn lao cho sự phát triển cổ nhạc phương Nam. Tỉnh Trà Vinh (cũ) cung tiến những bức tranh đậm sắc màu văn hóa địa phương. Đó là bức phù điêu “Đền thờ Bác Hồ tỉnh Trà Vinh”, bức tranh “Điệu múa bên Đền Thờ Bác” và bức tranh “Di tích Ao Bà Om” với kích thước lớn, ấn tượng và đậm chất mỹ thuật. Đặc biệt, tỉnh Trà Vinh (cũ) còn cung tiến mô hình “Nhà sàn dân tộc Khmer tỉnh Trà Vinh”, bằng gỗ, lá, tái hiện kiến trúc nhà sàn truyền thống của đồng bào Khmer. Ngôi nhà ấy trong lòng Đền chính thờ Quốc Tổ, mang ý nghĩa đặc biệt về tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ xứ sở “đất biết nở, rừng biết đi”, tỉnh Cà Mau cung tiến Đền Hùng bức tranh “Làng rừng” bằng chất liệu sơn dầu, được họa sĩ Lý Cao Tấn vẽ lại từ tranh sơn mài do họa sĩ Thái Hà sáng tác năm 1990, với kích thước rất lớn: 4,5mx2m. Đó là những chang đước bám sâu vào lòng Đất Mũi, là những ngọn đước vươn dài trong nắng phương Nam, là hình ảnh người Cà Mau giữ rừng, giữ đất, giữ bản sắc quê hương. Đất Mũi bây giờ còn có tượng đài Tổ Mẫu Âu Cơ, đền thiêng Quốc Tổ Lạc Long Quân, biểu thị tấm lòng son sắt “con người có tổ có tông” của người dân phương Nam.

Tự hào với làng nghề gạch gốm trăm năm, tỉnh Vĩnh Long cung tiến Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ cặp lộc bình cực lớn bằng gốm đỏ, không phủ men. Cặp bình nổi bật với hoa văn trống đồng và các biểu trưng văn hóa thời đại Hùng Vương, được các nghệ nhân thiết kế riêng. Tỉnh Sóc Trăng (cũ) cung tiến bộ nhạc cụ Pinn Peat (ngũ âm), gợi lên bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer…

Dàn nhạc ngũ âm do tỉnh Sóc Trăng (cũ) cung tiến.

Không gian trưng bày còn giới thiệu nhiều hình ảnh về tấm lòng đồng bào miền Tây Nam Bộ hướng về Quốc Tổ. Đó là tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Đền thờ Vua Hùng (ấp Giao Khẩu, xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau) bên bờ sông Bạch Ngưu. Hay là hình ảnh Đền thờ Vua Hùng (xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang) khang trang, uy nghiêm. Và còn là hình ảnh các đình ở TP Cần Thơ dâng hương nhân ngày Giỗ Tổ, tâm thành lòng kính tri ân “các Vua Hùng đã có công dựng nước” như lời Bác Hồ dạy.

Chính sự góp sức ấy đã làm nên một không gian văn hóa giàu bản sắc, nơi mỗi hiện vật, mỗi loài cây đều mang theo câu chuyện riêng của từng vùng đất, cùng hội tụ trong một mạch nguồn hướng về Quốc Tổ. Ông Nguyễn Khắc Vũ, khách tham quan đến từ tỉnh Phú Thọ, chia sẻ xúc động rằng, đất Tổ Phú Thọ là nơi cội nguồn linh thiêng, nơi thờ tự các Vua Hùng. Tuy nhiên, khi tham quan Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ, ông hiểu hơn và thật sự ấn tượng với tấm lòng người dân Nam Bộ, đặc biệt là vùng ĐBSCL tri ân Quốc Tổ. Theo ông Vũ, nếu như ở Phú Thọ, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mang đậm chiều sâu lịch sử, gắn với không gian nguyên gốc, thì tại miền Tây Nam Bộ, tín ngưỡng ấy lại được tiếp biến một cách sinh động, hòa quyện với văn hóa sông nước, đời sống miệt vườn và tinh thần hào sảng của người phương Nam. “Chính sự đa dạng trong cách thể hiện ấy càng làm giàu thêm giá trị chung của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” - ông Vũ cảm động nói.

***

Quý thay, từ những giá trị vật thể đến chiều sâu tinh thần, Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ trở thành sợi chỉ đỏ kết nối văn hóa sông nước miền Tây!

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH

Mời xem tiếp bài 3 vào ngày 19-4: “Hàng tre bát ngát” ở Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ