MAI QUYÊN

Dẫn các nguồn tin thân cận, tờ Washington Post tiết lộ Nhà Trắng đã áp lệnh cấm Đặc khu trưởng Hong Kong (Trung Quốc) Lý Gia Siêu tham gia Hội nghị thượng đỉnh thường niên các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến tổ chức vào tháng 11 tới tại thành phố San Francisco.

Ảnh: AP

Từ năm 2020, ông Lý Gia Siêu (ảnh) khi đó là Cục trưởng Cục An ninh Hong Kong cùng 10 quan chức Trung Quốc khác đã bị Mỹ đưa vào “danh sách đen” sau khi Bắc Kinh ban hành Luật An ninh Quốc gia tại Hong Kong. Mặc dù các lệnh cấm không nêu rõ hạn chế xung quanh việc tham dự các sự kiện hoặc gặp gỡ giới quan chức và công dân Mỹ, nhưng những cá nhân nằm trong danh sách trừng phạt như ông Lý sẽ bị đóng băng mọi tài sản sở hữu tại xứ cờ hoa; bất kỳ ai hoặc tổ chức nào ở Mỹ cũng bị cấm cung cấp tiền, hàng hóa hoặc dịch vụ cho những người này.

Nói thêm về vụ việc của Đặc khu trưởng Hong Kong, quan chức Mỹ trong điều kiện giấu tên cho biết các biện pháp trừng phạt này không ảnh hưởng đến sự hiện diện của Hong Kong tại  hội nghị APEC, đồng nghĩa vùng lãnh thổ này có thể cử quan chức cấp cao khác thay thế ông Lý tham dự. Hiện Nhà Trắng chưa lên tiếng bình luận về thông tin trên. Trong khi đó, phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington Lưu Bằng Vũ cho biết Bắc Kinh kịch liệt phản đối việc Mỹ phá vỡ các cam kết và vi phạm quy tắc APEC.  

Theo một số nhà phân tích, diễn biến trên có thể là “phép thử” đối với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm điều chỉnh lại quan hệ với Trung Quốc trong bối cảnh ngoại giao lạnh nhạt giữa 2 cường quốc chưa có dấu hiệu cải thiện đáng kể nào. Trong những năm gần đây, Mỹ đã áp đặt một loạt lệnh trừng phạt nhắm vào Trung Quốc. Nhiều biện pháp trong đó đang trở thành rào cản đối với tiến trình đối thoại cấp cao mà Nhà Trắng đang nỗ lực khôi phục với cường quốc châu Á. Đơn cử như đầu năm nay, Bắc Kinh đã từ chối lời đề nghị của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin gặp người đồng cấp Trung Quốc Lý Thượng Phúc tại một diễn đàn an ninh ở Singapore mà cả hai đều tham dự.

Đối với vụ việc mới nhất của Đặc khu trưởng Lý Gia Siêu, các nhà phân tích cho rằng sự kiện này có thể làm trầm trọng thêm quan hệ vốn đã lao dốc giữa Washington và Bắc Kinh. Trong một đánh giá, cố vấn cấp cao Scott Kennedy tại Trung tâm Nghiên cứu và Chiến lược Quốc tế cho rằng việc tiết lộ quyết định của Nhà Trắng sẽ tạo ra áp lực chính trị, dẫn tới việc nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có thể bỏ qua Hội nghị thượng đỉnh APEC - sự kiện được chờ đón với hy vọng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh song phương Mỹ - Trung. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ khó bỏ qua APEC vì tính quan trọng của sự kiện, đặc biệt khi kinh tế Trung Quốc vẫn đang trên đà giảm sút. Theo đó, thông qua hội nghị cấp cao về kinh tế tại Mỹ, ông Tập Cận Bình sẽ muốn thể hiện vai trò lãnh đạo trong nỗ lực khôi phục niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu cũng như các doanh nghiệp trong nước về khả năng của Bắc Kinh kiểm soát hiệu quả quan hệ với Mỹ.