Hơn 20 nhân vật ủng hộ kiểm soát vũ khí đã thúc giục Tổng thống Joe Biden tận dụng Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại thành phố Hiroshima vào tháng tới để tái khẳng định cam kết của Mỹ về việc giải trừ vũ khí hạt nhân và sẵn sàng đàm phán kiểm soát vũ khí với Nga và Trung Quốc.

Tổng thống Biden sắp đến Hiroshima dự hội nghị thượng đỉnh các lãnh đạo G7. Ảnh: Reuters

“Hội nghị diễn ra từ ngày 19 đến 21-5 ở Nhật Bản là cơ hội lịch sử để Ngài thừa nhận những nỗi kinh hoàng của chiến tranh hạt nhân, thúc đẩy mục tiêu giải trừ vũ khí hạt nhân và cam kết đưa ra những bước đi cụ thể nhằm ngăn chặn cuộc chạy đua vũ trang mới”, nhóm ủng hộ, bao gồm nhiều cựu quan chức cấp cao của Mỹ về kiểm soát vũ khí, viết trong thư gửi cho Tổng thống Biden hôm 20-4.

Nội dung thư thúc giục chủ nhân Nhà Trắng đưa ra bài phát biểu tại hội nghị G7, thừa nhận “sự đau đớn kéo dài” gây ra bởi các vụ ném bom nguyên tử xuống 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki vào năm 1945 và mức độ tàn phá khủng khiếp mà chiến tranh hạt nhân sẽ gây ra trên quy mô toàn cầu. Trong Thế chiến thứ hai, Mỹ đã ném quả bom nguyên tử đầu tiên xuống Hiroshima với sức công phá 13kiloton, khiến 140.000 người thiệt mạng.

Nhóm người trên còn đề nghị ông Biden tái khẳng định sự sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán với Nga về việc làm tan băng hiệp ước New START, quan tâm đến chương trình phát triển hạt nhân của Trung Quốc và mời Bắc Kinh tham gia đối thoại “ở bất cứ cấp độ nào” về vấn đề giảm nguy cơ xảy ra những tính toán sai lầm. Ông Biden cũng nên tạo điều kiện để đạt tiến bộ về giải trừ vũ khí và phòng tránh cuộc chạy đua vũ trang mới bằng cách hối thúc Trung Quốc, Anh và Pháp đóng băng các kho vũ khí hạt nhân trong khi Mỹ và Nga vẫn tuân thủ những hạn chế về kho vũ khí của họ được nêu trong hiệp ước New START.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về việc đình chỉ tham gia New START, Trung Quốc mở rộng kho vũ khí hạt nhân và Iran đẩy mạnh làm giàu uranium sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran vào năm 2018.

Hồi tháng 2 vừa rồi, Nga tuyên bố tạm ngừng tham gia New START, nhưng không rút khỏi hiệp ước. New START là hiệp ước có tính ràng buộc pháp lý duy nhất còn lại về kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa Washington và Mát-xcơ-va. Văn kiện được ký kết năm 2010 nhằm hạn chế kho vũ khí của hai nước ở mức tối đa là 1.550 đầu đạn hạt nhân, giảm gần 30% so với mức đặt ra hồi năm 2002.

Được biết, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida muốn giải trừ hạt nhân trở thành nội dung thảo luận chính tại Hội nghị thượng đỉnh G7 sắp tới.

HẠNH NGUYÊN (Theo Reuters)