10 năm sau ngày người dân xứ sương mù bỏ phiếu quyết định đưa nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), tức Brexit, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy có một sự hụt hẫng, hối tiếc. Theo khảo sát mới nhất do Deltapoll thực hiện cho báo Mirror, 59% người được hỏi ủng hộ tái gia nhập EU nếu một cuộc trưng cầu dân ý mới được tổ chức.
Thực tế là thời gian gần đây, London đã có nhiều động thái nhằm xích lại gần hơn với EU, bao gồm việc bày tỏ quan tâm tham gia cơ chế cho vay của khối nhằm hỗ trợ Ukraine. Chính phủ Anh cũng đang xem xét khả năng tham gia chương trình tái vũ trang của EU. Theo Thủ tướng Keir Starmer, việc củng cố quan hệ với châu Âu không chỉ góp phần bảo đảm an ninh mà còn mang lại lợi ích kinh tế, tạo thêm cơ hội việc làm cho người Anh. Viện dẫn tình hình bất ổn ở Trung Đông hiện nay và “thiệt hại sâu sắc” do Brexit gây ra, ông Starmer khẳng định: “Cơ hội để tăng cường an ninh và giảm chi phí sinh hoạt là quá lớn để có thể bỏ qua”. Trong bối cảnh quan hệ Washington - Brussels hục hặc dưới thời Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Starmer quả quyết “sẽ không lựa chọn” giữa Mỹ hay EU, nhấn mạnh “việc duy trì mối quan hệ mạnh mẽ với cả hai đều có lợi cho chúng ta”. Tuy nhiên, ông khẳng định: “Khi nói đến quốc phòng và an ninh, lượng khí thải năng lượng và kinh tế, chúng ta cần một mối quan hệ mạnh mẽ hơn với châu Âu”.
Thủ tướng Starmer cũng cho rằng Anh nên tìm cách liên kết chặt chẽ hơn với thị trường chung châu Âu trên cơ sở “từng vấn đề cụ thể” nếu điều đó phục vụ lợi ích quốc gia. Một nghiên cứu mới đây cho thấy, Anh đã đi chệch hướng so với quỹ đạo phát triển trước năm 2016. Cụ thể, đầu tư tại nền kinh tế lớn thứ năm thế giới ước tính thấp hơn 12-18%, số lượng việc làm thấp hơn 3-4% và năng suất lao động thấp hơn 3-4% so với mức có thể đạt được nếu không xảy ra Brexit.
Chính phủ Anh hiện đang xem xét khả năng điều chỉnh chính sách học phí đối với sinh viên EU như một phần trong các cuộc đàm phán nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế và thương mại với khối này. Sau Brexit, sinh viên đến Anh từ các nước thành viên EU phải trả mức học phí có thể lên tới 38.000 bảng mỗi năm. Trong khi đó, sinh viên trong nước chỉ phải trả chưa tới 10.000 bảng. Phía EU mong muốn sinh viên của khối được áp dụng mức học phí tương đương với sinh viên Anh.
Trong diễn biến liên quan, Anh và EU hồi tháng 4 vừa qua đã ký các văn bản pháp lý cho phép London tái gia nhập chương trình trao đổi sinh viên Erasmus của khối. Việc tham gia Erasmus sẽ mở ra cho thanh niên Anh cơ hội thực tập tại các công ty hàng đầu EU, trao đổi văn hóa và các sáng kiến xuyên biên giới khác.
Thật ra, không chỉ London hối tiếc Brexit và đang ra sức “cài đặt lại” quan hệ với Brussels mà các nước EU cũng muốn Anh quay lại mái nhà chung dù điều đó rất khó xảy ra. Thăm dò dư luận hồi năm ngoái của YouGov tại 4 cường quốc EU cho thấy rõ điều đó. Cụ thể, có tới 63% số người Đức được hỏi ủng hộ việc cho phép Anh tái gia nhập EU, trong khi con số đó ở Tây Ban Nha là 60%, Pháp 53% và Ý 51%. Các cuộc thăm dò ở Đan Mạch và Thụy Điển thậm chí ghi nhận mức độ ủng hộ việc Anh trở lại với EU vượt 70%.
QUỐC KHÁNH
