Năm 2024 sẽ chứng kiến nhiều cuộc bầu cử quan trọng trên khắp thế giới, trong đó có cuộc tổng tuyển cử ở Bangladesh vào hôm nay (7-1). Tổng cộng, 29 đảng chính trị, gồm Liên đoàn Awami (AL) của Thủ tướng Sheikh Hasina và đảng Jatiya, sẽ tham gia cuộc tổng tuyển cử. Trong bối cảnh hầu hết các đảng đối lập do đảng Dân tộc chủ nghĩa Bangladesh (BNP) và đảng Jamaat-e-Islami lãnh đạo đều không tham gia, việc AL tiếp tục nắm quyền như là “việc chắc chắn”.

Thủ tướng Bangladesh Sheikh Hasina. Ảnh: Wikimedia Commons

Bấy lâu nay, cuộc tổng tuyển cử ở Bangladesh luôn thu hút sự chú ý của quốc tế nhưng trong cuộc bầu cử lần này, một số vấn đề địa chính trị đã đẩy sự chú ý đó lên “tầm cao” mới. Trong bối cảnh nhiều đảng đối lập dọa tẩy chay cuộc bầu cử, các nước như Mỹ hay Liên minh châu Âu (EU) đã sử dụng nhiều biện pháp đe dọa và ngoại giao để gây áp lực lên chính quyền AL nhằm đảm bảo cuộc bầu cử được diễn ra một cách tự do và công bằng. Đơn cử, EU hồi tháng 7-2023 đã cử một phái đoàn đến Bangladesh để đánh giá xem cuộc bầu cử lần này có công bằng và tự do hay không. Trong khi đó, do lo ngại cuộc bầu cử sẽ không được tự do và công bằng, Mỹ dọa áp các biện pháp trừng phạt thị thực đối với những người ở Bangladesh bị coi là “đồng lõa” hoặc tham gia “phá hoại tiến trình bầu cử dân chủ”.

Cách tiếp cận trên trái ngược hoàn toàn với Trung Quốc và Nga, 2 nước kêu gọi các nước khác không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của Bangladesh. Theo thông lệ, AL và BNP trong các cuộc tổng tuyển cử trước đó đều tìm cách thu hút sự ủng hộ từ Ấn Độ và Trung Quốc. Lần này cũng không ngoại lệ, bởi so với Mỹ và các đồng minh phương Tây, Trung Quốc và Ấn Độ tỏ ra kiềm chế hơn trong phản ứng trước cuộc tổng tuyển cử ở Bangladesh. Cả Bắc Kinh và New Delhi đều có niềm tin rằng chính quyền AL của Thủ tướng Hasina sẽ tổ chức cuộc bầu cử hòa bình, tự do và công bằng.

Mới đây, trong chuyến thăm New Delhi hồi tháng 8-2023, phái đoàn AL gồm 5 thành viên do Bộ trưởng Nông nghiệp Mohammad Abdur Razzaque dẫn đầu đã gặp các quan chức cấp cao Ấn Độ cũng như các nhà lãnh đạo của đảng Bharatiya Janata (BJP) cầm quyền, nơi ủng hộ rằng việc AL tái thắng cử là cần thiết để đảm bảo sự ổn định ở khu vực Nam Á. Ấn Độ tin rằng việc tạo quá nhiều áp lực sẽ “tiếp thêm sức mạnh” cho các lực lượng có đường lối cứng rắn trong các đảng đối lập ở Bangladesh. Trên thực tế, Ấn Độ từng trải nghiệm khó khăn trong quan hệ với chính quyền do BNP lãnh đạo giai đoạn 2001-2006.

Về phần mình, Trung Quốc từ lâu đã nhận ra các cơ hội từ chính quyền do AL kiểm soát. Kể từ năm 2010, ảnh hưởng của Trung Quốc đã gia tăng trong cơ cấu ra quyết định của  Bangladesh. Bắc Kinh còn có cả chiến lược để khiến Dhaka trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc, giống như cách nước này áp dụng đối với Myanmar và Campuchia. Trong tình hình hiện tại, việc AL nắm quyền sẽ đảm bảo một môi trường chính trị thuận lợi, ổn định để bảo vệ và thúc đẩy các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng lớn của Trung Quốc vào Bangladesh.

Giới phân tích cho rằng nếu AL vẫn duy trì quyền kiểm soát đối với Bangladesh thì kết quả của cuộc bầu cử lần này đánh dấu khả năng việc nước này gia nhập vào Sáng kiến “Vành đai, Con đường (BRI)” của Trung Quốc chắc chắn hơn so với việc tham gia vào các nỗ lực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương do Mỹ hậu thuẫn nhằm chống lại Bắc Kinh. Không những vậy, giống như nhiều quốc gia thuộc Hiệp hội Vành đai Ấn Độ Dương và Nam Á khác, Bangladesh cũng có thể được Trung Quốc nâng cấp từ “đối tác phát triển” thành “đối tác chiến lược”.