Ngày 9-5, Bộ Tài chính đã có quyết định giảm giá xăng dầu 500 đồng/lít, đây được coi là động thái tích cực trong việc điều hành giá xăng dầu trong thời điểm hiện nay. Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh vấn đề này.

* Dựa trên cơ sở nào để Bộ Tài chính quyết định giảm giá xăng dầu 500 đồng/lít vào ngày 9-5 vừa qua?

- Giá cơ sở trước lần điều chỉnh giảm vào 22 giờ ngày 10-5 thấp hơn giá bán cùng thời điểm đối với xăng là 828 đồng/lít, diezel 616 đồng/lít, dầu hỏa 542 đồng/lít và ma zút 509 đồng/kg.

Nếu so sánh giá xăng, dầu trên thị trường thế giới bình quân 30 ngày gần đây (từ ngày 9-4-2012 đến ngày 8-5-2012) so với bình quân 30 ngày trước đó (từ ngày 10-3-2012 đến 8-4-2012) thì giá các loại xăng, dầu đã giảm từ 2,78 - 4,69% tùy từng chủng loại.

Theo nguyên tác điều chỉnh thì thứ tự ưu tiên khi giá giảm là khôi phục thuế, quỹ bình ổn rồi mới giảm giá. Tuy nhiên trong lần này, để hài hòa lợi ích các bên, cơ quan quản lý đã tiến hành giảm giá và khôi phục thuế một phần. Thuế nhập khẩu xăng dầu theo luật là 15 – 20% (riêng xăng là 20%) nhưng lần này mới khôi phục được 2 - 3%.

Liên Bộ rất muốn giảm hết vào giá mức 828 đồng nêu trên nhưng vì thuế nhập khẩu đã để ở 0% quá lâu. Thêm nữa dự báo nhu cầu dầu mỏ cuối năm sẽ tăng, ảnh hưởng đến giá nên nếu không khôi phục thuế, khi đó chúng ta sẽ không có nguồn tài chính để bình ổn. Bộ Tài chính quyết định giảm giá xăng 500 đồng/lít cùng với khôi phục một phần thuế nhập khẩu là để có nguồn lực tài chính bình ổn giá mỗi khi giá xăng dầu nhập khẩu biến động mạnh.

* Giá xăng dầu giảm, sẽ có tác động thế nào đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thưa ông?

- Xăng dầu chiếm tỷ trọng 3,2% trong rổ hàng hóa tính CPI. Theo tính toán của Bộ Tài chính thì với mức giảm 500 đồng (hơn 2,1%) thì tác động trực tiếp lên chỉ số giá khoảng 0,07%. Ở vòng gián tiếp, tác động lên các mặt hàng sử dụng xăng dầu nữa thì sẽ có tác dụng làm giảm chỉ số khoảng 0,17% nữa. Như vậy, nếu giả định các yếu tố khác không đổi thì việc điều chỉnh giá sẽ làm giảm CPI hơn 0,24%.

* Quan điểm của Bộ tài chính về việc sửa đổi Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu là như thế nào?

- Về chủ trương thì Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý giao cho Bộ Công thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan khác để sửa đổi bổ sung những điểm chưa phù hợp tại Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu. Hiện nay, để sửa đổi bổ sung, theo Bộ Tài chính, các bộ ngành và DN kinh doanh xăng dầu phải cùng nhau đánh giá những mặt được và hạn chế của kinh doanh xăng dầu.

Bước đầu, Bộ Tài chính đề nghị tập trung vào một số vấn đề như tạo môi trường cạnh tranh trong kinh doanh xăng dầu thông qua việc rà soát lại các điều kiện kinh doanh quy định trong NĐ 84. Đồng thời Bộ Tài chính cũng đề xuất xem xét công thức tính giá, việc sửa đổi, xuống 10 ngày, 20 ngày hay 30 ngày còn cần phải bàn. Vừa rồi điều chỉnh giá, chúng tôi cũng thử tính theo 20 ngày thì thấy mức chênh lệch giữa giá cơ sở với giá hiện hành tăng lên 1.100 đồng, trong khi giá tính trong 30 ngày là 828 đồng đối với xăng.

Bên cạnh đó, về quỹ bình ổn giá xăng dầu thì đang cân nhắc trích quỹ bình ổn để trong DN, do DN quản lý, chủ động tránh tạo ra cơ chế xin cho. Nhưng nay, dư luận cho rằng để thế không minh bạch, vì thế cũng cần có sửa đổi.

* Sau giá xăng, việc điều hành các mặt hàng cơ bản khác như điện, sẽ được thực hiện theo lộ trình như thế nào, thưa ông?

- Giá điện thời gian tới sẽ được điều chỉnh theo lộ trình giá thị trường. Thời gian điều chỉnh sẽ có sự tính toán nhằm thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Từ đầu năm đến đầu tháng 5, nếu tính dựa trên 3 yếu tố biến động giá, đầu vào cơ bản như nhiên liệu, tỷ giá, sản lượng điện phát, thì 1 kWh hiện đã tăng 3,29% (tương đương 42,95 đồng/1 kWh).

Hiện còn một số khoản treo lại như chênh lệch tỷ giá đến ngày 31-12-2010 chưa phân bổ trong giá điện là 15.463 tỉ đồng và chênh lệch do mua điện giá cao trong năm 2010 (có thể hiểu là khoản lỗ 2010) do những yếu tố khách quan như hạn hán... lên tới 8.040 tỉ đồng. Những khoản này theo quy định được phép phân bổ vào giá điện phù hợp với giá thị trường và sức chịu đựng được của các ngành sử dụng điện nhưng không thể để tăng ở mức đột biến. Mức độ xử lý thế nào, tăng bao nhiêu sẽ phải lập phương án cụ thể.

* Xin trân trọng cảm ơn ông!

THÙY DƯƠNG – TTXVN (thực hiện)