ÐỨC TRUNG (Tổng hợp)
Chuyến thăm hồi tháng 6 của Thủ tướng Modi là chuyến công du Mỹ thứ sáu của ông kể từ khi nhậm chức năm 2014. Tuy nhiên, đây lại là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của ông Modi tới Mỹ. Vì thế, đã có những ý kiến quá mức khi cho rằng chuyến thăm này sẽ giúp định hình một liên minh chống Trung Quốc.
Quả thật, khi Mỹ trao cho Ấn Ðộ những công nghệ then chốt trong lĩnh vực công nghệ và quốc phòng thì có nghĩa Washington coi New Delhi là đồng minh chiến lược chứ không phải là đối tác thông thường. Có ý kiến gọi đây là một kiểu “liên minh không liên kết”.
Trước luồng dư luận quốc tế trên, Ngoại trưởng Ấn Ðộ Subrahmanyam Jaishankar đã nói rõ rằng một liên minh như vậy là không có, ngay cả khi Mỹ và Ấn Ðộ vẫn có thể duy trì quan hệ đối tác lâu dài trong thế giới đa cực. Dù có những điểm tương đồng trong lợi ích, thì quan hệ Mỹ - Ấn sẽ không bao giờ trở thành mối quan hệ hợp tác không giới hạn.
Ấn Ðộ có bề dày lịch sử không liên kết, phi liên minh và cách tiếp cận của Thủ tướng Modi đối với Mỹ vẫn phù hợp với lịch sử chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ chiến lược của đất nước mình. Ngày nay, Ấn Ðộ vẫn nhập khẩu hơn phân nửa vũ khí từ Nga, đồng thời thường xuyên bỏ phiếu phản đối Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, bao gồm việc từ chối lên án Mát-xcơ-va về “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine và không tham gia các biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga. Trong khi đó, bất chấp việc tách rời có chọn lọc trong các lĩnh vực chiến lược quan trọng với Trung Quốc, Ấn Ðộ cũng mở rộng quan hệ thương mại với nước ày. Cho nên, dù tham gia nhóm “Bộ tứ” với Mỹ, Nhật, Úc thì Ấn Ðộ vẫn là thành viên tích cực của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS (Brazil, Nga, Ấn Ðộ, Trung Quốc, Nam Phi).
Ðành rằng tầm ảnh hưởng quan trọng toàn cầu của Ấn Ðộ đã tăng lên khi nước này vượt qua Trung Quốc trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới và nền kinh tế đứng thứ năm hành tinh. Tuy nhiên, kinh tế Trung Quốc vẫn lớn hơn Ấn Ðộ gấp 5 lần và New Delhi cần bổ sung nhiều nguồn lực đầu tư cho phát triển ổn định và lâu dài.
Trong bối cảnh đó, lợi ích của Ấn Ðộ nằm ở việc vươn lên thành một cường quốc theo đúng nghĩa và nước này coi Mỹ là đối tác quan trọng. Với tư tưởng của một nhà dân tộc chủ nghĩa, Thủ tướng Modi có tư duy tiếp cận đối ngoại mới đầy tính thực tế nhằm đưa Ấn Ðộ đến gần hơn với vị trí trung tâm của thế giới. Ông khẳng định: “Ấn Ðộ phải có vai trò lãnh đạo chứ không chỉ giúp cân bằng lực lượng trên thế giới”.l
Ấn Ðộ ngày nay đang duy trì tổ chức nhiều cuộc tập trận quân sự chung với Mỹ hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Mỹ cũng đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Ðộ khi kim ngạch thương mại giữa hai nước năm 2022 đạt mức kỷ lục 191 tỉ USD, trong đó Ấn Ðộ xuất siêu hàng chục tỉ USD. Các công ty Mỹ đã đầu tư ít nhất 54 tỉ USD vào Ấn Ðộ và các doanh nghiệp Ấn Ðộ đã đầu tư hơn 40 tỉ USD vào Mỹ.
