Những ngày qua, vấn đề tranh chấp lao động và nguy cơ đình công dài ngày tại Samsung Electronics trở thành tiêu điểm quốc tế. Sự bất ổn của tập đoàn không chỉ tiềm ẩn nguy cơ kéo giảm tăng trưởng kinh tế trong nước, mà còn đe dọa chuỗi cung ứng chất bán dẫn và chip nhớ toàn cầu. 

Truyền thông nước ngoài theo dõi sát sao

Khi Samsung và công đoàn lớn nhất của hãng đạt được thỏa thuận sơ bộ ngày 20-5 về tiền thưởng và hoãn đình công theo kế hoạch, truyền thông quốc tế tập trung chủ yếu vào những tác động tiềm tàng đối với ngành công nghệ toàn cầu hơn là các chi tiết của cuộc đàm phán lao động.

Samsung là một trong những nhà cung cấp chip nhớ băng thông cao (HBM) và chip flash NAND lớn nhất thế giới, được sử dụng trong máy chủ trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu, điện thoại thông minh, máy tính xách tay. Nhu cầu về chip nhớ tiên tiến đã tăng mạnh theo làn sóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của các nhà sản xuất chip lớn đối với các công ty công nghệ toàn cầu và giới đầu tư.

Cho rằng cuộc đình công tiềm tàng không đơn thuần là vấn đề tranh chấp về tiền lương, Tạp chí Startup Fortune viết: “Một sự gián đoạn kéo dài tại nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới sẽ gây ảnh hưởng sâu rộng vượt khỏi phạm vi các nhà máy của họ”. Tờ báo chuyên đưa tin về các công ty khởi nghiệp và công nghệ cũng lưu ý rằng sự bùng nổ của AI đã gây áp lực lên một số bộ phận của thị trường chip nhớ toàn cầu.

Các hãng truyền thông lớn, bao gồm Reuters, Bloomberg và AP, đã theo dõi sát sao diễn biến của các cuộc đàm phán. Họ đánh giá tình trạng bất ổn ở Samsung ảnh hưởng đến ngành công nghiệp AI toàn cầu và sự ổn định nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.

Công đoàn viên Samsung Electronics trong cuộc biểu tình phản đối mức lương của công ty trước nhà máy sản xuất chất bán dẫn của Samsung Electronics tại Pyeongtaek (Hàn Quốc) ngày 23-4. Ảnh: Reuters

Theo báo Korea Times, khoảng 48.000 công đoàn viên (38% lực lượng lao động trong nước của hãng) đã bày tỏ ý định tham gia. Nếu đình công xảy ra, thiệt hại kinh tế ước tính có thể lên tới 100.000 tỉ won (66,32 tỉ USD). Vì là nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, bất kỳ sự gián đoạn sản xuất nào cũng có thể khiến giá chip tiếp tục leo thang và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Thỏa thuận sơ bộ đạt được vào phút chót

Ngày 19-5, phiên hòa giải do Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia (NLRC) tổ chức kết thúc mà không đạt được sự đồng thuận nào. Tuy nhiên, chính phủ, công đoàn và giới quản lý đã tiếp tục đàm phán trong một phiên họp bổ sung và cuối cùng đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ vào 20-5.

Ông Yeo Myung-koo (trái), Trưởng nhóm Nhân sự bộ phận Giải pháp Thiết bị (DS), bắt tay ông Choi Seung-ho (phải), lãnh đạo Công đoàn Samsung Electronics sau khi ký kết thỏa thuận sơ bộ ngày 20-5. Ảnh: Joint Press Corps

Các tổ chức công đoàn của Samsung Electronics cho biết họ đã quyết định tạm dừng kế hoạch đình công 18 ngày, dự kiến ​​bắt đầu từ 21-5, sau cuộc đàm phán kéo dài về hệ thống trả thưởng dựa trên hiệu quả công việc, với sự tham gia của Bộ trưởng Lao động và Việc làm Kim Young-hoon.

Thỏa thuận sơ bộ sẽ được đưa ra cho công đoàn viên bỏ phiếu, từ 14 giờ 22-5 đến 10 giờ ngày 27-5. Thỏa thuận này bao gồm việc tạo ra một khoản thưởng hiệu quả quản lý đặc biệt cho bộ phận sản xuất chip của DS, được tài trợ bằng 10,5% các chỉ số hiệu quả kinh doanh chung. Kết hợp với thỏa thuận tăng mức thưởng cơ bản lên 1,5%, tổng tỷ lệ chi thưởng sẽ đạt 12%. Hai bên nhất trí duy trì chương trình này trong 10 năm, và khoản tiền thưởng đặc biệt sẽ được chi trả khi công ty đạt được mức lợi nhuận tối thiểu. Về tỷ lệ phân bổ, hai bên cũng nhất trí phân bổ 40% cho toàn bộ bộ phận DS và 60% còn lại cho các phòng ban kinh doanh dựa trên hiệu quả hoạt động. 

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc phản ứng tích cực. Sau khi mở cửa tăng 3,85%, chỉ số chứng khoán tổng hợp Hàn Quốc (KOSPI) đã tăng 277,42 điểm, tương đương 5,27%, lên 7.388,52 điểm tính đến 9h30 sáng. Tâm lý nhà đầu tư được cải thiện sau khi Samsung Electronics đạt được thỏa thuận sơ bộ với công đoàn, xoa dịu những lo ngại về cuộc đình công kéo dài tại nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Cổ phiếu của Samsung Electronics, công ty dẫn đầu thị trường, tăng vọt 6,07%.

Đế chế Samsung lớn như thế nào? 

Tập đoàn Samsung đóng góp từ 15% đến hơn 22% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Hàn Quốc. Chỉ riêng doanh thu của mảng chủ lực Samsung Electronics đã chiếm khoảng 13% GDP của nước này. 

Hãng tin Reuters dẫn lời Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seok cho biết Samsung hiện chiếm tới 22,8% xuất khẩu của Hàn Quốc và chiếm 26% vốn hóa thị trường chứng khoán nội địa. Tập đoàn này cũng đang tạo việc làm cho hơn 120.000 người và là đối tác trực tiếp của 1.700 nhà cung ứng trên toàn quốc. 

Gia tộc họ Lee là gia đình tài phiệt (chaebol) quyền lực nhất Hàn Quốc, kiểm soát đế chế kinh doanh khổng lồ Samsung và đóng góp lớn cho GDP quốc gia. Họ nắm giữ vị trí thống trị trên bảng xếp hạng tỉ phú và là biểu tượng của nền kinh tế xứ kim chi. 

3 anh em nhà tài phiệt Samsung (từ trái qua): Lee Jae-yong, Chủ tịch điều hành của Samsung Electronics, Lee Boo-jin (Giám đốc điều hành Khách sạn Shilla) và Lee Seo-hyun (Chủ tịch Quỹ Phúc lợi Samsung). Ảnh: Yonhap

Mới đây, tạp chí Forbes đưa tin lần đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc, 4 tỉ phú giàu nhất Hàn Quốc đều thuộc gia tộc Samsung, gồm Chủ tịch Lee Jae-yong, 2 em gái và mẹ. 

Cụ thể, ông Lee Jae-yong, Chủ tịch điều hành của Samsung Electronics, là người giàu nhất Hàn Quốc hiện nay với khối tài sản 34 tỉ USD, tăng 12,4 tỉ USD so với cuối tháng 3. Hai em gái của ông, Lee Boo-jin và Lee Seo-hyun, là người giàu thứ 2 và thứ 3 tại Hàn Quốc, với khối tài sản lần lượt 12,4 tỉ USD và 12 tỉ USD. Bà Hong Ra-hee, phu nhân cố Chủ tịch Samsung Lee Kun-hee, hiện sở hữu tài sản lên đến 11,2 tỉ USD. Phần lớn tài sản của gia tộc Lee đến từ cổ phần tại Samsung Electronics, công ty có giá cổ phiếu tăng gấp 5 lần trong năm qua nhờ bùng nổ nhu cầu chip nhớ phục vụ AI.

THANH TRÚC (Tổng hợp)