Xe tăng của quân đội được điều động bên ngoài phủ Tổng thống Ai Cập hôm 8-12. Ảnh: AP

Sau "tối hậu thư" của quân đội Ai Cập, Tổng thống Mohammed Morsi hôm 8-12 đã đồng ý hủy bỏ sắc lệnh hiến pháp tự dành cho ông quyền lực "gần như tuyệt đối" được đưa ra hôm 22-11 gây ra tình trạng hỗn loạn trên đường phố và căng thẳng chính trị trong nhiều ngày qua. Tuy nhiên, ủy ban đối thoại dân tộc cho biết cuộc trưng cầu dân ý về dự thảo hiến pháp gây tranh cãi vẫn sẽ được tổ chức đúng theo kế hoạch và điều này có thể khiến chính trường Ai Cập chưa thể yên ổn.

Tuyên bố được đưa ra sau cuộc đối thoại dân tộc diễn ra hôm 8-12, vốn bị tẩy chay bởi lãnh đạo phe đối lập chính, những người đang kêu gọi hủy bỏ cuộc bỏ phiếu trưng cầu dân ý dự kiến diễn hôm 15-12. Thủ tướng Ai Cập Hisham Qandil cũng cho biết ông Morsi chấp thuận đề xuất của các lực lượng chính trị về việc thành lập một ủy ban sửa đổi sắc lệnh hiến pháp. Giới phân tích cho rằng những tuyên bố kêu gọi các lực lượng chính trị tham gia đối thoại dân tộc của chính quyền Morsi là nhằm xoa dịu cuộc khủng hoảng đang leo thang tại Ai Cập, nhưng hành động nhượng bộ của ông dường như không làm "mát dạ" phe đối lập kể từ khi đưa ra đề xuất cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tiến hành theo đúng dự kiến.

Phát ngôn viên của liên minh đối lập chính Mặt trận cứu quốc Hussein Abdel Ghani cho biết, tổ chức của ông bắt đầu nhóm họp trong ngày 9-12 để thảo luận về phản ứng trước tuyên bố của ông Morsi về việc hủy bỏ sắc lệnh của ông ta. Tuy nhiên, ông Ghani nói thêm: "Ấn tượng cá nhân đầu tiên của tôi là đó vẫn là một bước đi vẫn còn bị giới hạn và không hiệu quả. Chúng tôi lặp lại rằng trong số những yêu cầu hàng đầu của chúng tôi là cuộc trưng cầu dân ý phải hoãn lại".

Trong khi đó, phong trào "6 Tháng 4" phản ứng về kết quả cuộc đối thoại dân tộc đã nhấn mạnh: "những gì đã xảy ra là một sự thao túng và tiếp diễn của sự dối trá bằng tên gọi phép tắc và tính hợp pháp". Selim al-Awa, một thành viên Hồi giáo tham dự cuộc đối thoại trên cho biết ủy ban đối thoại dân tộc nhận thấy sẽ có sự vi phạm trong những quyết định trước đó nếu thay đổi ngày tiến hành cuộc trưng cầu dân ý. Bassem Sabry, một nhà hoạt động, đã gọi những thay đổi trên là "sự kém phát triển" sẽ gây khó cho phe đối lập bởi vì điều đó giống như việc Tổng thống Morsi "sẵn sàng cam kết nhưng sẽ không giải quyết vấn đề".

Các nhà phân tích cho rằng sự nhượng bộ của tổng thống morsi liên quan đến "tối hậu thư" cảnh báo về "những hậu quả thảm khốc" nếu cuộc khủng hoảng hiến pháp không được giải quyết thông qua đối thoại trước đó của giới quân đội Ai Cập. "Bất cứ điều gì ngoài cuộc đối thoại sẽ đẩy chúng tôi vào đường hầm u tối với hậu quả tồi tệ"- quân đội Ai Cập nhấn mạnh trong một tuyên bố trên truyền hình. Đây là lần đầu tiên một tuyên bố chính trị phát ra từ lực lượng quân đội kể từ khi Tổng thống Morsi "loại bỏ họ ra khỏi chính trường".

Quân đội cho rằng đối thoại nghiêm túc sẽ là giải pháp "duy nhất và tốt nhất" để vượt qua cuộc xung đột tại Ai Cập, vốn đã để lại sự chia rẽ sâu sắc giữa những người Hồi giáo ủng hộ Tổng thống Morsi và các thành phần đối lập thế tục.

Truyền thông quốc gia Ai Cập đưa tin chính phủ đang thảo luận về một điều luật mới, qua đó cho phép quân đội bắt giữ những người biểu tình. Tuy nhiên chưa có văn bản chính thức nào về điều luật này được đưa ra. Nhật báo chính phủ Ai Cập Al-Ahram dẫn lời một quan chức quân đội giấu tên cho biết động thái của quân đội mang tính "phòng ngừa" nếu tình hình trở nên xấu hơn.

Phản ứng trước tuyên bố trên, phát ngôn viên của tổ chức Huynh đệ Hồi giáo Mahmoud Ghozlan đã lên tiếng cáo buộc phe đối lập đang tìm kiếm con đường cho quân đội trở lại chính trị bằng cách "đẩy các vấn đề đến sát bờ vực". Ông Ghozlan cho rằng tuyên bố của quân đội đã cho thấy họ đồng ý tính hợp pháp của tổng thống dân cử, kế hoạch thực hiện cuộc trưng cầu dân ý và các thể chế và sẽ bảo vệ họ khỏi "các cuộc tấn công".

THANH BÌNH (Theo AP, Reuters)