HẠNH NGUYÊN (Theo Foreign Policy, Al-Monitor)

Mặc dù tái đắc cử tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ với cương lĩnh chống phương Tây hồi cuối tháng 5, ông Recep Tayyip Erdogan vẫn không thể từ bỏ bóng đá châu Âu. Istanbul, thành phố lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, chính là nơi diễn ra trận chung kết Champions League giữa hai câu lạc bộ xuất sắc nhất châu Âu mùa giải này.

Tổng thống Erdogan (thứ hai, từ trái sang) cùng các quan chức cấp cao theo dõi trận chung kết Champions League vừa rồi. Ảnh: Getty Images

Ở cuộc thư hùng giữa Manchester City và Inter Milan trên sân Ataturk Olympic hôm 10-6, Tổng thống Erdogan đã dự khán cùng nhiều nhà lãnh đạo khác, bao gồm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) Aleksander Ceferin và Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) Gianni Infantino. Trước đó, ông Erdogan đã ra tới tận sân bay Ataturk đón tiếp 2 vị lãnh đạo bóng đá này và tổ chức cuộc họp kín tại đây.

Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, có nhiều điều phụ thuộc vào trận chung kết trên. “Xem xét chi tiết Tổng thống Erdogan đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế trong vài năm qua. Tôi nghĩ điều rất quan trọng đối với ông ta là giới thiệu một hình ảnh tràn đầy năng lượng, phát triển, thành công. Bóng đá có lẽ là cách thích hợp nhất để ông ta thực hiện điều đó”, Berk Esen, Phó Giáo sư tại Đại học Sabanci (Istanbul), nhận định.

Sau Thế chiến thứ hai, Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu ưu tiên các trận giao hữu với những đội tuyển quốc gia của châu Âu nhằm xây dựng các mối quan hệ thân mật hơn với phương Tây. Liên đoàn Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ đang theo đuổi nỗ lực lần thứ 6 liên tiếp nhằm giành quyền đăng cai vòng chung kết EURO dành cho các đội tuyển quốc gia châu Âu vào năm 2028 hoặc 2032. Gần đây nhất, Thổ Nhĩ Kỳ đã thất bại trước Đức trong cuộc đua tranh quyền đăng cai EURO 2024, mà theo đánh giá của ủy ban điều hành UEFA là do “thiếu chương trình hành động về khía cạnh nhân quyền”. 

Ankara cũng không lạ gì với những trở ngại đến từ châu Âu. Trong 36 năm qua (tiến trình lâu kỷ lục), Thổ Nhĩ Kỳ đã vận động để trở thành thành viên Liên minh châu Âu (EU) và vẫn đang tiếp tục. Tham vọng được kết nạp vào EU của nước này thường xuyên bị ngăn chặn bởi những quốc gia thành viên khác với lý do quan ngại về nhân quyền. 

Bóng đá không phải là công cụ mới đối với Tổng thống Erdogan, người từng ví môn thể thao này như chính trị bởi ông đã thi đấu cho các câu lạc bộ Erokspor, Camialti, IETT Spor vào thập niên 1970 và 1980. Ông đã giành 5 danh hiệu vô địch với tư cách đội trưởng của IETT Spor. Trên cương vị thủ tướng trước đây và nay là tổng thống, ông Erdogan cũng đã đầu tư nguồn lực đáng kể vào việc xây dựng các sân vận động trong những năm gần đây. Sân vận động mang tên Recep Tayyip Erdogan ở Istanbul đã mở cửa hồi năm 2005.