Cư dân các khu vực như Chester, ngoại ô thành phố Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania, hiện đang lo ngại tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng trong bối cảnh các lò đốt rác tại đây hoạt động không ngừng sau khi Trung Quốc cấm nhập khẩu rác tái chế.

Lò đốt rác tái chế Covanta. Ảnh: Guardian

Như thói quen, cư dân thành phố Philadelphia thường đặt hộp bánh pizza, chai nhựa, hộp sữa chua cũng như các loại hộp khác vào thùng rác tái chế của gia đình. Nhưng trong 3 tháng qua, một nửa số rác tái chế này đã được chất lên xe tải rồi được đưa đến lò đốt rác Covanta ở Chester để tiêu hủy. Đây dường như là tình trạng chung trên khắp nước Mỹ khi mà các thành phố xứ cờ hoa nỗ lực thích ứng với lệnh cấm nhập khẩu các mặt hàng có thể tái sử dụng của Trung Quốc. Theo Guardian, khoảng 200 tấn vật liệu tái chế đã được đưa đến lò đốt rác Covanta mỗi ngày kể từ khi lệnh cấm nhập khẩu rác tái chế của Trung Quốc có hiệu lực vào năm ngoái.

Người phát ngôn thành phố Philadelphia cho biết, hầu như rác tái chế của thành phố không thể đáp ứng các tiêu chuẩn về ô nhiễm nghiêm ngặt được đặt ra tại Trung Quốc. Theo ông này, chi phí tái chế rác đã trở thành “một tác động lớn đối với ngân sách thành phố”, với mức giá khoảng 78 USD/tấn. Do đó, một nửa số rác tái chế của thành phố buộc phải đưa đến lò đốt rác Covanta.

Một số chuyên gia lo ngại rằng việc đốt rác thải nhựa tái chế sẽ tạo ra một làn khói dioxin mới, giải phóng một loạt các chất ô nhiễm, chẳng hạn như ôxit nitơ, lưu huỳnh điôxit và các hạt vật chất vốn là những mảnh vụn nhỏ một khi đã hít vào thì sẽ gây ra một loạt các vấn đề sức khỏe, làm tồi tệ hơn tình hình sức khỏe đang ở mức báo động ở Chester. Theo đó, 4 trong số 10 trẻ em tại đây bị hen suyễn, trong khi tỷ lệ ung thư buồng trứng và ung thư phổi lần lượt cao hơn 64% và 24% so với những nơi khác của tiểu bang Pennsylvania. “Thật ra, người dân họ muốn tái chế rác lắm nhưng họ không biết nó sẽ đi về đâu và gây ảnh hưởng đến ai. Người dân ở Chester cảm thấy vô vọng. Tất cả những gì người dân họ muốn làm là đưa con cái họ đi khỏi nơi đây” - Zulene Mayfield, một cư dân của Chester, người đang dẫn đầu một nhóm cộng đồng chống lại các lò đốt rác ở Chester, bày tỏ. 

Hiện câu hỏi nan giải là cần phải làm gì với rác tái chế đang nổ ra trên khắp nước Mỹ. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), nước này mỗi năm tạo ra hơn 250 triệu tấn chất thải mỗi năm mà chỉ khoảng 1/3 trong số này được tái chế và phân hủy. Thời gian qua, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 40% giấy, nhựa và các vật liệu tái chế khác của Mỹ nhưng việc này hiện đã bị đình trệ khi mà Trung Quốc hồi tháng 7-2017 thông báo với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) rằng họ không còn là nơi tập kết cuối cùng của rác thải nước ngoài giữa lúc nước này phải bận rộn xử lý hàng núi rác thải trong nước. Kết quả là, kể từ tháng 1-2018, Trung Quốc đã không tiếp nhận khoảng 20 vật liệu tái chế khác nhau, gồm nhựa và giấy hỗn hợp, trừ khi chúng đáp ứng các quy tắc nghiêm ngặt về ô nhiễm.

Tình hình càng rối thêm khi mà không có nhiều thị trường trong nước dành cho các vật liệu tái chế ở Mỹ. Các vật liệu như thép hoặc đồ nhựa mật độ cao có thể bán được nhưng phần lớn các loại vật liệu tái chế khác thì không có giá trị, tức là chính quyền địa phương có thể ném chúng vào các bãi rác hoặc đốt tại các lò đốt rác.

HOÀNG NAM