17/01/2020 - 08:30

Tham vọng Ấn Độ Dương của Trung Quốc 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm nay (17-1) sẽ bắt đầu chuyến công du 2 ngày tới Myanmar. Đây là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một nhà lãnh đạo Trung Quốc kể từ chuyến thăm của cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân tới quốc gia Đông Nam Á này hồi năm 2001.

Thúc đẩy kế hoạch phát triển cảng Kyaukpyu

Chuyến thăm của ông Tập được cho sẽ giúp Bắc Kinh tăng cường quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại với Naypyidaw và mở rộng sự hiện diện ở Ấn Độ Dương. U Aung Htoo, Thứ trưởng Thương mại Myanmar, cho biết ông Tập sẽ ký kết ít nhất 2 trong số 7 thỏa thuận cần thiết cho kế hoạch phát triển Đặc khu kinh tế Kyaukpyu trên đảo Ramree (bang Rakhine), trong đó gồm kế hoạch xây cảng nước sâu Kyaukpyu gây tranh cãi do Trung Quốc tài trợ trị giá 1,3 tỉ USD, giảm mạnh so với mức vốn dự kiến ban đầu là 7,3 tỉ USD. Sau khi hoàn thành, cảng trên Vịnh Bengal này sẽ cho phép Bắc Kinh trực tiếp tiếp cận nguồn cung dầu từ Trung Đông, tránh phải đi qua Eo biển Malacca nối liền Ấn Độ Dương với Biển Đông vốn đang trở thành điểm nóng trong cuộc cạnh tranh hàng hải giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Ông Tập Cận Bình và bà Suu Kyi trong cuộc gặp hồi năm 2017 tại Bắc Kinh. Ảnh: AP   

Tuy nhiên, giới chuyên gia lo ngại rằng Myanmar trong tương lai sẽ phụ thuộc vào Trung Quốc về tài chính, thương mại, thâm chí có thể sẽ trở thành Sri Lanka thứ hai, nơi phải giao cảng Hambantota cho Bắc Kinh trong 99 năm để “gán” khoản nợ 1,5 tỉ USD.

Kế hoạch phát triển cảng Kyaukpyu là một phần quan trọng trong kế hoạch phát triển tuyến Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Myanmar (CMEC) dài 1.700km. CMEC không chỉ bao gồm các đường ống dẫn dầu và khí đốt được xây dựng năm 2013 và 2017 mà còn giúp kết nối các tuyến đường bộ và đường sắt cao tốc từ bang Rakhine (Đông Bắc Myanmar) qua tỉnh Vân Nam, Tây Nam Trung Quốc. CMEC còn được coi là huyết mạch mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc ra khu vực, nơi Bắc Kinh mạnh tay đầu tư xây dựng hàng loạt cảng thông qua sáng kiến “Vành đai, Con đường”, khiến cho New Delhi lo ngại. Archana Atmakuri, chuyên gia phân tích tại Đại học Quốc gia Singapore, cho biết, các dự án phát triển cảng gồm Gwadar ở Pakistan, Hambantota ở Sri Lanka, Kyaukpyu ở Myanmar hay Chittagong ở Bangladesh, đều diễn ra ở “sân sau” của Ấn Độ và  nằm trong chiến lược bao vây Ấn Độ của Trung Quốc. Bên cạnh việc tài trợ xây dựng các dự án cảng ở Hambantota và Gwadar, Trung Quốc hồi tháng rồi đã tặng 2 tàu khu trục Type 053 cho Bangladesh sau khi tặng một tàu tương tự cho Sri Lanka vào tháng 6 năm ngoái.

Giới quan sát Trung Quốc nhận định, chuyến thăm của ông Tập đến Myanmar cho thấy tầm quan trọng trong mối quan hệ giữa Bắc Kinh với Naypyidaw, quốc gia có vị trí chiến lược và giữ vai trò quan trọng trong cuộc cạnh tranh địa chính trị giữa Trung Quốc với Mỹ, cũng như với các cường quốc khác ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương như Ấn Độ, Nhật Bản.

2020 là năm kỷ niệm 70 năm Trung Quốc và Myanmar thiết lập quan hệ song phương và đó cũng là năm quan trọng đối với Myanmar trong bối cảnh nước này chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11 tới. Hứa Lợi Bình, chuyên gia về các vấn đề châu Á của Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, nhận định chuyến thăm của ông Tập sẽ là cú hích to lớn đối với nhà lãnh đạo Aung San Suu Kyi, người có quan hệ gần gũi với Trung Quốc trong những năm gần đây, đặc biệt là sau khi Trung Quốc là quốc gia duy nhất công khai ủng hộ Myanmar xung quanh cuộc khủng hoảng liên quan đến người Hồi giáo Rohingya.

TRÍ VĂN (Theo SCMP, NYT)

Chia sẻ bài viết