TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Bộ Ngoại giao Mỹ vừa thông qua việc bán 80 tên lửa hành trình không đối đất AGM-158B (JASSM-ER) trị giá 235 triệu USD cho Úc. Với số tên lửa này, Úc có thể tiến hành các cuộc không kích tầm xa trong trường hợp nổ ra xung đột với Trung Quốc. Ðây được xem là một trong những thương vụ mua bán vũ khí quan trọng nhất ở khu vực Thái Bình Dương thời gian gần đây.

Tên lửa JASSM-ER mà Úc sắp mua của Mỹ. Ảnh: AP

Theo hãng tin Sputnik, JASSM-ER là biến thể nâng cấp của hệ thống tên lửa hành trình tấn công tầm xa AGM-158 JASSM được đưa vào sản xuất từ năm 1998. Nó được dùng để tấn công các mục tiêu quan trọng như sở chỉ huy, kho tàng chiến lược nằm sâu dưới lòng đất và được xây dựng kiên cố. JASSM-ER có tầm hoạt động khoảng 930km, hơn hẳn JASSM (chỉ 370km). Tờ The Strategist cho rằng JASSM-ER khi kết hợp với các yếu tố và khả năng khác của quân đội Úc có thể cung cấp cho Canberra khả năng răn đe đáng tin cậy. Ðặc biệt, việc JASSM-ER được bố trí trên chiến đấu cơ F-35 của Lực lượng Không quân Hoàng gia Úc (RAAF) có thể giúp RAAF đưa ra các lựa chọn tấn công linh hoạt, bởi chúng có khả năng được phóng từ các căn cứ không quân của Úc hoặc đồng minh.

Trước đó, Mỹ cũng đã thông qua việc bán 15 tên lửa chống bức xạ tốc độ cao AGM-88 HARM trị giá 94 triệu USD cho Úc nhằm giúp Canberra áp chế hệ thống phòng không của đối phương. “Việc mua bán được đề xuất này sẽ hỗ trợ chính sách đối ngoại và các mục tiêu an ninh quốc gia của Mỹ. Úc là một trong những đồng minh quan trọng nhất của chúng tôi ở Tây Thái Bình Dương” - Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng Mỹ trong một tuyên bố cho biết.

Dù Úc cách Trung Quốc tới 7.400km nhưng Canberra vẫn coi Bắc Kinh là mối đe dọa đối với giá trị và hệ thống dân chủ của nước này. Ngoài ra, Úc cũng xem năng lực quân sự ngày càng hùng mạnh của Trung Quốc và viễn cảnh bị kéo vào cuộc xung đột Mỹ - Trung lớn hơn ở Thái Bình Dương là những mối đe dọa tiềm tàng.

Trong một bộ phim tài liệu được phát trên chương trình 60 Minutes phiên bản Úc hồi năm ngoái, Malcolm Davis, nhà phân tích cấp cao của Viện Chính sách Chiến lược Úc, cho rằng Trung Quốc đe dọa các giá trị dân chủ của xứ sở chuột túi. Bộ phim lưu ý rằng Trung Quốc đã nâng tầm khả năng tấn công Mỹ và đồng minh, gồm cả Úc, bằng vũ khí không gian, vũ khí laser, vũ khí hạt nhân, súng điện từ và tên lửa siêu thanh. Tương tự, một nghiên cứu hồi năm 2021 của Viện Lowy (Úc) cảnh báo, Trung Quốc có thể tấn công Úc từ các căn cứ bằng cách sử dụng máy bay ném bom và tên lửa tầm xa.

Nhà sử học David Brophy lo ngại rằng sự hiện diện của các căn cứ quân sự của Mỹ ở Úc, đặc biệt là ở bán đảo North West Cape và Pine Gap, khiến Úc trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công tầm xa từ Trung Quốc trong trường hợp Washington và Bắc Kinh đối đầu xung quanh vấn đề Ðài Loan. Do đó, việc sở hữu tên lửa hành trình tầm xa như JASSM-ER có thể giảm thiểu nhu cầu tiếp nhiên liệu trên lãnh thổ Úc và hoàn thành một số mục tiêu chiến lược của Canberra.

Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Mark Milley trong chuyến thăm Indonesia hôm 24-7 cảnh báo, quân đội Trung Quốc đã trở nên hung hăng và nguy hiểm hơn đáng kể trong 5 năm qua. Ông Milley cho hay, số vụ ngăn chặn của máy bay và tàu Trung Quốc ở khu vực Thái Bình Dương đối với các lực lượng của Mỹ và các đối tác khác đã tăng lên đáng kể trong 5 năm qua và số lượng các vụ tương tác không an toàn cũng tăng lên với mức độ tương tự.

“Quân đội Trung Quốc, cả trên không và trên biển, đã trở nên hung hăng hơn đáng kể và đáng chú ý hơn ở khu vực đặc biệt này. Ðây là khu vực mà Trung Quốc đang cố gắng tiếp cận vì mục đích riêng của họ. Và một lần nữa, điều này đáng lo ngại bởi Trung Quốc không làm điều đó chỉ vì những lý do tốt đẹp. Họ đang cố gắng mở rộng ảnh hưởng của mình trong toàn khu vực và điều đó tiềm ẩn những hậu quả không có lợi cho các đồng minh và đối tác của chúng tôi” - Tướng Milley nhấn mạnh.

Chuyến thăm Indonesia  nằm trong lịch trình chuyến công du khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương của Tướng Milley, diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng gấp đôi nỗ lực củng cố quan hệ với các quốc gia Thái Bình Dương như là một đối trọng với Trung Quốc.

Tướng Milley tham dự hội nghị các quan chức quốc phòng Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương lần thứ 24 diễn ra tại thành phố Sydney của Úc từ ngày 25-27/7. Sức mạnh quân sự đáng ngại của Trung Quốc và các nỗ lực duy trì khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở là một trong những chủ đề quan trọng của hội nghị này.