Trung tuần tháng 3 vừa qua, Thường trực HĐND thành phố đã thực hiện giám sát tình hình thực hiện Nghị quyết HĐND thành phố tại huyện Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, Phong Điền và quận Bình Thủy. Qua giám sát cho thấy, ngoài việc yếu kém về kết cấu hạ tầng, nhiều vấn đề bất cập khác làm ảnh hưởng đến sự phát triển của các quận, huyện này, và vì thế cũng ảnh huởng đến sự phát triển chung của thành phố.

* NHIỀU CÔNG TRÌNH THI CÔNG KIỂU... “RÙA BÒ LẬT NGỬA”!

Các quận, huyện trên đều xác định đầu tư kết cấu hạ tầng là khâu đột phá trong quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế- xã hội. Thế nhưng, do nguồn vốn hạn chế và công tác quản lý, thực hiện dự án (DA) không đạt yêu cầu nên vẫn còn nhiều công trình thi công chập chạm, gây nhiều bức xúc.

Tỉnh lộ 922 là tuyến đường huyết mạch trong định hướng phát triển của huyện Cờ Đỏ. Tuy nhiên, hiện nay tuyến đường đã xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến giao thương của huyện, nhất là đoạn từ trung tâm thị trấn Thới Lai đến thị trấn Cờ Đỏ. Trong tương lai gần, thị trấn Cờ Đỏ sẽ là trung tâm huyện lỵ của huyện Cờ Đỏ mới (sau khi được Chính phủ thông qua Nghị định chia tách huyện Cờ Đỏ thành hai huyện mới), tính chất bức xúc càng tăng thêm. Đây là tuyến đường do Sở Giao thông Công chính thành phố quản lý theo phân cấp, huyện đã đề nghị nhiều năm qua nhưng chưa được đầu tư nâng cấp, sửa chữa, mở rộng. Trong khi đó, hai tuyến đường Thới Lai- Đông Bình, Bốn Tổng - Một Ngàn được ưu tiên đầu tư từ nguồn vốn Trái phiếu Chính phủ, nhưng chủ đầu tư tổ chức thi công chậm chạp, chưa phát huy tác dụng.

Tỉnh lộ 932, đoạn thuộc địa bàn huyện Phong Điền, TP Cần Thơ cầu đường còn ngổn ngang, gây nhiều bức xúc trong nhân dân. (Ảnh chụp công trình cầu Lò Đường trên tỉnh lộ 932, thuộc địa bàn xã Nhơn Nghĩa, huyện Phong Điền). Ảnh: Q.T

Trong đợt giám sát vừa qua của Thường trực HĐND thành phố tại huyện Phong Điền, một lần nữa vấn đề thi công theo kiểu “rùa bò lật ngửa” của DA các cầu trên tỉnh lộ 923 (đoạn từ Cái Răng đến trung tâm huyện lỵ) được cử tri và lãnh đạo huyện đề cập đến. Trong khi đó, đoạn còn lại của tuyến đường này (từ trung tâm huyện đến phường Trường Lạc quận Ô Môn), mặt đường và các cầu đã xuống cấp nghiêm trọng nhiều năm, nhưng không được sửa chữa, nâng cấp nên việc đi lại của người dân vô cùng khó khăn. Hai DA xây dựng tỉnh lộ 932 và tỉnh lộ 926 thì thi công cầm chừng, rồi ngưng thi công nên đã 5-6 năm mà chưa hoàn thành. DA xây dựng cầu Cầu Nhiếm nối huyện Phong Điền với huyện Cờ Đỏ thì chỉ thi công phần trụ rồi bỏ đó. Ông Lê Bá Phước, Chủ tịch UBND huyện Phong Điền, nói: “Không biết thành phố mình thi công kiểu gì mà phần đường của hai tuyến tỉnh lộ 932 và tỉnh lộ 926 đoạn trên địa phận tỉnh Hậu Giang đã thi công xong từ lâu mà ở thành phố còn ngổn ngang cầu đường, chưa biết bao giờ mới hoàn thành. Một số người dân ở gần công trình xây dựng cầu Cầu Nhiếm đề nghị UBND huyện cho họ sử dụng cây dừa gác lên các trụ cầu để đi lại đỡ tốn tiền đò, nhưng thấy “kỳ quá”, UBND huyện không đồng ý”.

Ngay cả Bình Thủy là quận trung tâm thành phố, nhưng kết cấu hạ tầng vẫn còn yếu kém. Trong khi đó, các DA đầu tư của thành phố trên địa bàn quận, như DA đường Mậu Thân - Sân bay Trà Nóc, đường Thới An Đông - Lộ Bức, quốc lộ 91B, đường Vành đai Phi trường... tiến độ thi công “cầm chừng”; nhiều công trình trên địa bàn quận chưa có vốn đầu tư. Ở các huyện Phong Điền, Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh có nhiều kinh thủy lợi cấp 2 đã quá khô cạn, nhưng không được đầu tư kinh phí nạo vét, nông dân rất bức xúc.

* CHƯA AN CƯ, KHÓ LẠC NGHIỆP

Bên cạnh kết cấu hạ tầng yếu kém, các quận, huyện này còn gặp khó khăn về trụ sở làm việc. Qua giám sát cho thấy, hiện nay mới có huyện Phong Điền cơ bản hoàn thành việc xây dựng trụ sở làm việc của Huyện ủy và UBND huyện, nhưng huyện vẫn còn “nợ” nhà thầu tới 16,6 tỉ đồng, do không được bố trí đủ vốn chi trả khối lượng đã thi công. Ông Lê Bá Phước, Chủ tịch UBDN huyện Phong Điền, cho biết: “Khi có trụ sở mới, điều kiện làm việc thuận lợi, nên công tác phục vụ nhân dân tốt hơn, nhất là đối với công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”. Tuy nhiên, huyện vẫn chưa hết khó khăn do khu hành chính của huyện mới san lấp mặt bằng, còn đường nội bộ vẫn chưa xây dựng được. Hiện nay, một số cơ quan theo ngành dọc, như: Tòa án, Viện kiểm sát Nhân dân huyện... đã tiến hành xây dựng trụ sở, nhưng không có đường vào. Đáng lo ngại hơn, do thiếu kinh phí chi trả bồi thường thiệt hại cho người dân nên chúng tôi bị... dân đòi nợ hoài”.

Còn ở quận Bình Thủy, do trụ sở chưa xong nên việc thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” rất khó khăn. Hiện nay, người dân nộp hồ sơ “một cửa” tại văn phòng UBND quận, nhưng lại nhận hồ sơ tại các phòng chức năng. Ông Lê Hoàng Nam, Chủ tịch UBND quận, cho biết: “Công trình xây dựng trụ sở Quận ủy và UBND quận sẽ được khánh thành vào tháng năm tới, khó khăn lớn nhất của quận là nơi làm việc của hai phường mới chia tách là Trà An và An Thới. Hiện nay, phường Trà An đang mượn nhà văn hóa của phường Trà Nóc làm trụ sở còn phường An Thới phải thuê nhà dân để làm việc, nên việc phục vụ nhân dân không được tốt, nhất là đối với việc giải quyết các thủ tục hành chính”.

Sau hơn 4 năm chia tách, hai năm xây dựng, đến nay công trình trụ sở Huyện ủy và UBND huyện Vĩnh Thạnh mới thực hiện được khối lượng khoảng 11 tỉ đồng/tổng mức đầu tư 35,4 tỉ đồng (chưa kể trượt giá); còn khu hành chính của huyện cũng mới hoàn tất hạng mục san lấp mặt bằng. Nguyên nhân, công tác thực hiện thủ tục xây dựng cơ bản chậm, công tác khảo sát thiết kế chưa đảm bảo nên phải khảo sát, điều chỉnh lại thiết kế... Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh, bức xúc nói: “Khu nhà tạm làm trụ sở của UBND và các ban ngành huyện hiện nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Nếu không đủ vốn đầu tư, không kịp thời tháo gỡ khó khăn trong xây dựng cơ bản sẽ phải tốn kinh phí đầu tư sửa chữa trụ sở tạm thêm một lần nữa. Huyện không có trung tâm dạy nghề, trung tâm bồi dưỡng chính trị nên gặp nhiều khó khăn trong đào tạo nghề cho người lao động và bồi dưỡng kiến thức chính trị cho cán bộ của huyện”.

Tình cảnh của huyện Cờ Đỏ còn “thảm thương” hơn. Sau khi chia tách địa giới hành chính, trụ sở của Huyện ủy, UBND huyện phải “ở đậu” trên đất của quận Ô Môn gần 2 năm. Sau đó, Huyện ủy di dời về khu nhà tạm trước đây dùng làm trụ sở của Công an huyện, UBND huyện thì dời về trụ sở cũ của thị trấn Thới Lai. Còn nơi làm việc của nhiều phòng ban phải ở tạm trong khu nhà tạm ọp ẹp gần đó. Trong khi đó, do biến động giá cả vật liệu xây dựng, các nhà thầu xây dựng trung tâm hành chính và trụ sở làm việc của huyện đã tạm ngưng thi công, chưa biết bao giờ công trình mới hoàn thành.

* GỠ RỐI CHƯA KỊP THỜI

Một trong những vấn đề bức xúc của các địa phương là công tác quy hoạch chưa kịp so với nhu cầu phát triển. Mặc dù quy hoạch chung xây dựng của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hơn một năm qua, nhưng hiện nay quy hoạch chi tiết các phân khu chức năng chưa được thực hiện. Một số địa phương, các quy hoạch không còn phù hợp cũng không được ngành chức năng điều chỉnh kịp thời. Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 của thành phố cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2007, nhưng đến nay vẫn chưa được triển khai đến các quận, huyện. Từ đó ảnh hưởng đến công tác quản lý đô thị, phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Bức xúc nhất hiện nay là những khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng cơ bản chưa giải quyết kịp thời. Theo các quận, huyện, hiện nay cơ sở pháp lý để thực hiện áp giá bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thành phố là Quyết định
53/2005/QĐ-UB về ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Tuy nhiên, quyết định này ban hành từ năm 2005, trải qua nhiều lần biến động giá cả, nên không còn phù hợp với thực tế. Các địa phương nhiều lần kiến nghị sửa đổi, nhưng chưa được cơ quan chức năng thực hiện. Ông Lê Thanh Phong, Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: “Quyết định 53/2005/QĐ-UB đã có nhiều điểm lỗi thời, không còn phù hợp với các văn bản pháp luật mới ban hành sau này”. Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các DA của các địa phương gặp khó khăn do thiếu các khu tái định cư. Ở huyện Phong Điền, Khu Trung tâm Thương mại đã hoàn thiện kết cấu hạ tầng chuẩn bị đấu giá quyền sử dụng đất, nhưng các hộ dân bị ảnh hưởng vẫn chưa nhận được nền tái định cư. Còn ở quận Bình Thủy, nhiều hộ dân bị ảnh hưởng bởi DA Khu mộ Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa, Nhà Nuôi dưỡng người già và trẻ em không nơi nương tựa... không bố trí tái định cư cho người dân được, do không có khu tái định cư. Cũng do không có khu tái định cư nên DA Khu công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp quận Bình Thủy cũng chưa được triển khai.

Chuyện “thời sự” nhất hiện nay ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công trình là việc điều chỉnh giá đối với nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng chưa được ngành chức năng của thành phố hướng dẫn thực hiện kịp thời. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Từ những tháng cuối năm 2007 đến nay, giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng liên tục tăng, các nhà thầu chỉ thi công cầm chừng chờ được điều chỉnh giá. Do đó, chúng tôi đề nghị thành phố sớm ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện việc điều chỉnh để các nhà thầu yên tâm xây dựng, đẩy nhanh tiến độ DA”. Không chỉ có vậy, hiện nay các quận, huyện đang lúng lúng trong việc lựa chọn hình thức quản lý DA mới thay cho Ban quản lý DA đầu tư xây dựng cấp huyện sắp giải thể, nhưng cũng chưa được hướng dẫn của thành phố.

* * *

Những vướng mắc, khó khăn của các quận, huyện mới chia tách cần sớm được các ngành chức năng của thành phố tập trung tháo gỡ, để các quận, huyện mới chia tách phát triển, cũng là góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của thành phố.

QUỐC TRƯỞNG