Khi Tiến sĩ Matshidiso Moeti tiến vào phòng họp tại trụ sở chính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ở CH Congo, mọi người đứng dậy đón và rồi chăm chú lắng nghe bà nói. Mặc dù vóc dáng nhỏ nhắn, nhưng bà Moeti gánh vác trọng trách to lớn là người phụ nữ đầu tiên làm Giám đốc khu vực châu Phi của WHO. Nhờ sự xông xáo trong nhiều cuộc chiến y tế, bà hiện là một trong những nhà quản lý y tế hàng đầu thế giới.

Tiến sĩ Matshidiso Moeti. Ảnh: Financial Times

Trước khi làm việc cho WHO, nữ chuyên gia 67 tuổi từng làm việc với Chương trình phối hợp của Liên Hiệp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS)  với tư cách là Trưởng nhóm của Tổ phụ trách châu Phi và Trung Đông tại Geneva, Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) với tư cách Cố vấn Y tế Khu vực Đông và Nam Phi và với Bộ Y tế Botswana với tư cách là bác sĩ và chuyên gia sức khỏe cộng đồng.

Trên cương vị hiện tại là lãnh đạo WHO châu Phi, bà Moeti là người khởi xướng các biện pháp ứng phó khẩn cấp trước các cuộc khủng hoảng y tế ở 47/54 quốc gia thuộc lục địa đen và đề xuất các chính sách tăng cường hệ thống chăm sóc sức khỏe. Từ khi được bổ nhiệm hồi năm 2015, bà tham gia nỗ lực dập tắt đợt bùng phát dịch Ebola gây tử vong cao nhất thế giới ở Tây Phi. Còn từ năm 2020, khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, bà đối mặt với thách thức chuyên môn khó khăn nhất. Đó là giúp châu Phi ứng phó dịch COVID-19 khi nơi này “nối gót” những châu lục khác trong việc nỗ lực thử nghiệm và tiêm vaccine ngừa SARS-CoV-2.

Tuy có gần 40 năm công tác trong lĩnh vực y tế cộng đồng, nhưng dịch COVID-19 đã khiến bà Moeti phải đối mặt với những thách thức mới. Theo Hãng tin AP, tuy tỷ lệ nhiễm bệnh ở châu Phi có thấp hơn so với phần còn lại của thế giới, nhưng điều đó có thể là do mức độ xét nghiệm thấp hơn. Các quốc gia tại đây phải vật lộn để chữa trị cho bệnh nhân và đạt tỷ lệ tiêm chủng thấp, chỉ hơn 13% trong tổng số 1,3 tỉ dân được tiêm chủng đầy đủ vào đầu tháng 3. Con số này thua xa tỷ lệ toàn cầu là 56,6%, theo trang phân tích dữ liệu Our World in Data. Dù vậy, nữ lãnh đạo WHO châu Phi gần đây cho biết năng lực ứng phó với COVID-19 của châu lục này đã hiệu quả hơn và họ đang trên đà kiểm soát đại dịch này.

Ngoài cống hiến trong lĩnh vực y tế, bà Moeti còn là một trong những người tích cực đấu tranh vì sự công nhận tốt hơn cho người dân châu Phi - đặc biệt là phụ nữ. “Tôi chắc chắn mình đang cố hết sức để không chỉ là một chuyên gia, một nhà quản lý và một lãnh đạo, mà còn với tư cách là một phụ nữ từ khu vực, từ châu lục này… Tôi cũng mong chờ một ngày việc có phụ nữ lãnh đạo một tổ chức không còn là chuyện gây chú ý, mà trở thành một phần trong chuẩn mực xã hội"  - bà Moet chia sẻ với AP.

Trên cương vị lãnh đạo WHO tại lục địa đen, bà Moeti đã giúp đảm bảo rằng các ứng viên nữ cũng được coi trọng như nam giới. Nữ tiến sĩ tự hào vì đã lay chuyển tỷ lệ nam sang nữ - hiện tại, 4 giám đốc nữ và 4 giám đốc nam thường dự họp cùng bà, thay vì chỉ có 3 nữ và 6 nam như lúc trước.

Bất chấp những thách thức mà bản thân phải đối mặt, bà Moeti cho biết sẽ không thay đổi cuộc sống của mình và tiếp tục nỗ lực cải thiện việc chăm sóc sức khỏe người dân tại châu Phi. Bà cũng mong muốn giúp cải thiện cuộc sống của phụ nữ trẻ lục địa đen, truyền cảm hứng để họ phấn đấu trở thành những nhà lãnh đạo trong tương lai.

NGUYỆT CÁT (Theo AP, Afro.who.int)