Abdul Rassoul Sayyaf, người bị qui trách nhiệm đã đưa tổ chức khủng bố quốc tế al-Qaeda đến Afghanistan, vừa tuyên bố ra tranh cử tổng thống nước này vào năm tới, động thái ngay lập tức gây chú ý cho cộng đồng quốc tế.

Ông Rassoul Sayyaf (giữa). Ảnh: Reuters

Tại Ủy ban Bầu cử Độc lập ở Thủ đô Kabul hôm 3-10, Sayyaf nhấn mạnh việc ông tự ứng cử là "nhằm phục vụ người dân và đất nước tôi". Tuy nhiên, giới ngoại giao phương Tây lại lo ngại việc ông Sayyaf ra tranh cử ghế tổng thống Afghanistan bởi nhân vật 67 tuổi này có quan điểm cực kỳ bảo thủ đối với vấn đề quyền phụ nữ và tự do xã hội, cũng như có quan hệ mật thiết với các tay súng Hồi giáo.

Là một học giả Hồi giáo bảo thủ, Sayyaf từng điều hành các trại huấn luyện bán quân sự ở Afghanistan và Pakistan vào những năm 1980, 1990 và chính ở đây ông gặp thủ lĩnh al-Qaeda Osama bin Laden, người đã bị biệt kích Mỹ tiêu diệt hồi năm 2011. Vào năm 1996, sau khi bị trục xuất khỏi Sudan, bin Laden đã được ông Sayyaf giúp đưa trở về Afghanistan. Từ đó, trùm khủng bố người gốc Arabie Séoudite đã lưu lại đây dưới sự bảo vệ của chế độ Taliban cho đến cuối năm 2001, khi Mỹ dẫn đầu liên quân phát động cuộc chiến lật đổ Taliban.

Tên tuổi của Sayyaf từng "nổi như cồn" khắp thế giới. Abu Sayyaf- một nhóm Hồi giáo bắt cóc tống tiền ở Philippines- được cho đã lấy cảm hứng từ tên của ông này. Còn các báo cáo của ủy ban điều tra về vụ tấn công khủng bố hôm 11-9-2001 tại Mỹ xác định Sayyaf là cố vấn cho Khalid Sheikh Muhammad- "kiến trúc sư" của sự kiện khiến hàng nghìn người chết. Dù vậy, trước thời điểm 11-9, ông Sayyaf được cho là từng sát cánh với Liên minh phương Bắc chống lại Taliban và sau đó tạo dựng mối quan hệ mật thiết với ông Hamid Karzai, tổng thống đương nhiệm của Afghanistan và là đồng minh của Mỹ.

Động thái của ông Sayyaf diễn ra chỉ 2 ngày sau khi cựu thủ lĩnh Liên minh phương Bắc Abdullah Abdullah, người về nhì trong cuộc bầu cử hồi năm 2009, nộp đơn tranh cử. Ngoài ra, một số nhân vật nặng ký khác được dự báo cũng sẽ tham gia cuộc đua hướng đến chiếc ghế tổng thống vào tháng 4 năm sau, gồm Ngoại trưởng Zalmay Rassoul, cựu Bộ trưởng Tài chính Ashraf Ghani và em trai của Tổng thống Hamid Karzai là Qayum Karzai.

Theo hiến pháp Afghanistan, Tổng thống Karzai không được tìm kiếm nhiệm kỳ thứ 3, do vậy chính phủ mới đang được hàng triệu người dân Afghanistan kỳ vọng sẽ là cơ hội để kéo đất nước thoát khỏi những cáo buộc về tham nhũng và quản lý yếu kém. Ngoài ra, nếu thành công, cuộc bầu cử sắp tới sẽ đánh dấu sự chuyển giao quyền lực một cách dân chủ đầu tiên trong lịch sử Afghanistan. Riêng người kế nhiệm ông Karzai được dự báo sẽ đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là vừa duy trì an ninh sau khi liên quân rời khỏi nước này vào cuối năm 2014, vừa nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận hòa bình với Taliban.

THANH BÌNH (Tổng hợp)