Ngày 23-10, Nhà Trắng cáo buộc Iran trong một số trường hợp đã “tích cực tạo điều kiện” cho các nhóm do Tehran hậu thuẫn tấn công bằng rocket và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq và Syria.

Binh sĩ Mỹ diễn tập tại căn cứ Al-Tanf ở phía Nam Syria. Ảnh: U.S. Army

Phát ngôn viên Nhà Trắng John Kirby cho biết các cuộc tấn công như vậy đã gia tăng trong tuần rồi, đặc biệt là trong vài ngày qua, nhưng Mỹ sẽ không cho phép tình trạng đó gây nguy hại cho lợi ích của mình trong khu vực. Theo ông, Washington tin rằng các nhóm tiến hành tấn công trên được hỗ trợ bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Chính phủ Iran, vốn cũng đang tiếp tục tiếp sức cho các phong trào Hồi giáo Hamas ở Dải Gaza và Hezbollah tại Lebanon. “Chúng tôi biết rằng Iran đang theo dõi chặt chẽ những sự kiện này và trong một vài trường hợp, tích cực tạo điều kiện cho các cuộc tấn công và thúc đẩy những bên khác có thể muốn khai thác cuộc xung đột vì lợi ích của riêng họ hoặc vì lợi ích của Iran”, ông Kirby nói.

Trong khi đó, một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết vụ tấn công nhằm vào lực lượng nước này và liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria vào sáng 24-10 không gây thương tích hay thiệt hại gì. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Patrick Ryder cho biết căn cứ quân sự tại Al-Tanf ở Syria đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công bằng UAV tự sát đồng thời nêu rõ có 2 UAV bị bắn hạ, không gây thương vong cho phía Mỹ.

Trước đó, nhóm vũ trang tự xưng là Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố đã phóng các UAV nhằm vào quân đội Mỹ ở Al-Tanf và Al-Malikiyah, Syria. Nhóm này hôm 21-10 cũng đã thông báo nhắm mục tiêu vào quân đội Mỹ tại Iraq. Tuần rồi, lính Mỹ đã tiêu diệt 2 UAV ở Iraq. Nhiều vụ tấn công bằng rocket và UAV nhằm vào các căn cứ Mỹ tại Iraq gây hư hại khí tài và làm một số binh sĩ bị thương.

Các cuộc tấn công vào lực lượng Mỹ gia tăng kể từ khi xung đột Israel - Hamas nổ ra hôm 7-10.

Mỹ tăng cường cảnh giác

Hôm 23-10, Hải quân Mỹ xác nhận nhóm tác chiến tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower đang di chuyển tới khu vực do Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách ở Trung Đông, thay vì hội quân với tàu sân bay USS Gerald R. Ford ở ngoài khơi Israel như kế hoạch ban đầu. Động thái này được cho là nhằm củng cố trạng thái sẵn sàng của quân đội Mỹ tại Trung Đông, giữa lúc căng thẳng khu vực leo thang do xung đột Israel - Hamas. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower đang ở phía Tây Đại Tây Dương. Việc triển khai này cũng đánh dấu lần đầu tiên một nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ hiện diện tại khu vực của CENTCOM từ năm 2021, thời điểm Washington rút quân khỏi Afghanistan.

Kể từ khi Hamas tấn công hiệp đồng vào Israel, Mỹ đã điều 2.000 lính thủy đánh bộ tới khu vực và ra lệnh cho 2.000 binh sĩ khác chuyển sang trạng thái sẵn sàng triển khai. Cuối tuần qua, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tiếp tục lệnh cho nhiều đơn vị quân đội chuyển sang trạng thái tương tự, nhưng không tiết lộ con số cụ thể. Lầu Năm Góc cũng thông báo điều động một Hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) và nhiều tổ hợp phòng không Patriot đến Trung Đông.

Hôm 22-10, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và ông Austin cho rằng Mỹ dự báo các lực lượng ủy nhiệm của Iran sẽ tìm cơ hội leo thang cuộc xung đột Israel - Hamas và Washington sẵn sàng đáp trả nếu công dân hoặc lực lượng vũ trang Mỹ bị tấn công. Hiện Mỹ có khoảng 900 quân ở Syria và 2.500 quân ở Iraq để duy trì nỗ lực chống IS.

Đài CNN dẫn lời các quan chức Mỹ nhận định nội bộ Tehran dường như chưa có sự đồng thuận rõ ràng về cách tiếp cận đối với xung đột Israel - Hamas. Mặc dù khó có khả năng Iran sẵn sàng tham chiến trực tiếp với Israel hoặc Mỹ, nhưng việc chỉ đạo các lực lượng ủy nhiệm tấn công tài sản của Washington ở Trung Đông cho phép Tehran duy trì ảnh hưởng và danh tiếng của mình trong khi quản lý rủi ro leo thang.

Ông Obama cảnh báo hậu quả của phong tỏa

Trong một lời bình luận hiếm hoi về cuộc khủng hoảng hiện nay, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 23-10 cảnh báo rằng bất kỳ chiến lược quân sự nào của Israel không tính đến cái giá phải trả về con người ở Dải Gaza đều “có thể phản tác dụng”. Ông cho rằng một số hành động của Israel trong cuộc chiến với Hamas, như cắt nước và thực phẩm vào Dải Gaza, có thể khiến các thế hệ người Palestine trở nên cứng rắn hơn, bào mòn sự ủng hộ quốc tế dành cho Israel.

Phát biểu của ông Obama đưa ra cùng ngày Tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Israel Herzi Halevi tuyên bố nước này đang sẵn sàng mở “các cuộc tấn công không ngừng” nhằm tiêu diệt Hamas. Ông Halevi nói Israel không có ý định giảm bớt các cuộc không kích vào Dải Gaza đông dân cư, đồng thời ẩn ý rằng Tel Aviv đã “chuẩn bị kỹ cho chiến dịch tấn công trên bộ ở phía Nam”.

Theo giới chức y tế Gaza, ít nhất 5.087 người Palestine đã chết trong các cuộc ném bom kéo dài 2 tuần qua của Israel. Hơn 1,6 triệu người ở Gaza đang rất cần viện trợ nhân đạo khẩn cấp.

HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)