Máy bay không người lái của Mỹ trong một cuộc triển lãm ở Dubai (Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất-UAE). Ảnh: AP

Trong khi Iran thường hô hào về những kế hoạch quân sự mới hay úp mở các tiến bộ trong lĩnh vực phát triển vũ khí, gây lo ngại các quốc gia đồng minh A-rập của Mỹ tại Vùng Vịnh, thì Lầu Năm Góc lại âm thầm xúc tiến một loạt hợp đồng vũ khí trên khắp khu vực này.

Trong 2 tháng qua, Bộ Quốc phòng Mỹ đã trình lên Quốc hội nước này các hợp đồng mua bán vũ khí có tổng giá trị hơn 11,3 tỉ USD với các quốc gia như Qatar và Koweit, vốn được xem như những “tiền tuyến” quan trọng của Mỹ nhằm kiềm chân Iran và bảo vệ tuyến hàng hải chở dầu cốt yếu của Mỹ ở Trung Đông. Những hợp đồng được đề xuất- bao gồm các tên lửa Patriot và trực thăng tấn công Apache- vẫn còn khiêm tốn so với các thương vụ mua bán vũ khí lớn ở Vùng Vịnh như hợp đồng với Arabie Séoudite trị giá 60 tỉ USD hồi năm rồi.

Các bản hợp đồng vũ khí gần đây đã cho thấy mức độ lo lắng ngày càng tăng cao của các quốc gia Vùng Vịnh về việc cần nhanh chóng nâng cấp hệ thống phòng phủ và hỏa lực hiện thời. Những lo ngại của các quốc gia vùng Vịnh về khả năng tiến hành cuộc chiến quân sự chống lại Iran đang tăng lên giữa lúc những nỗ lực ngoại giao ngăn chặn Tehran theo đuổi chương trình hạt nhân gây tranh cãi thất bại, dù quốc gia Hồi giáo luôn khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích năng lượng và y tế.

“Cuộc đối đầu giữa Iran và phương Tây thời gian gần đây khiến các quốc gia Vùng Vịnh lo lắng. Họ bộc lộ điều đó qua việc trang bị vũ khí nhiều hơn”- Theodore Karasik, chuyên gia an ninh khu vực tại Viện Phân tích Quân sự Vùng Vịnh và Cận Đông nhận định.

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ bao gồm gói trị giá 4,2 tỉ USD dành cho Koweit gồm 60 tên lửa Patriot và các hệ thống liên quan “nhằm tăng cường sức mạnh phòng thủ quốc gia và đối phó với các mối đe dọa trong khu vực”. Trong lúc chờ Quốc hội Mỹ thông qua, Koweit có thể mua 300 tên lửa Hellfire trị giá 49 triệu USD, trang bị cho trực thăng và máy bay không người lái. Đối với Qatar, một trong những quốc gia Mỹ đặt căn cứ chỉ huy, Bộ Quốc phòng Mỹ đang xin phép Đồi Capitol nâng cấp mức hỗ trợ Không quân Qatar để nước này có thể mua thêm 24 máy bay tấn công Apache AH-64D, 12 trực thăng Blackhawk và 22 trực thăng Seahawk. “Những chiếc Apache sẽ hỗ trợ bảo vệ các cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng có ý nghĩa thiết yếu đối với lợi ích kinh tế của Mỹ và phương Tây”- Bộ Quốc phòng Mỹ tiết lộ.

Riêng đối với Oman, quốc gia chia sẻ quyền kiểm soát Eo biển Hormuz với Iran, đang hướng đến bản hợp đồng mua 55 tên lửa Sidewinder trị giá 86 triệu USD, vốn nằm trong các kế hoạch nâng cấp lớp chiến đấu cơ F-16 của họ.

Mặc dù các quốc gia A-rập tại Vùng Vịnh không có mối quan hệ trực tiếp với Israel, nhưng bất cứ chiến dịch tấn công quân sự vào Iran do Nhà nước Do Thái phát động đều có thể cần đến một vài sự hợp tác ở mức độ nào đó, với Washington gần như đóng vai trò trung gian. Lực lượng quân đội các nước Vùng Vịnh cũng có thể nhanh chóng vạch ra cuộc chiến hay đối đầu trên quy mô rộng hơn tại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiếm 1/5 lượng dầu mỏ thế giới đi qua.

“Bên lề những bất ổn giữa Israel, phương Tây và Iran, đã có một lực lượng thường bị bỏ qua. Đó chính là các quốc gia Vùng Vịnh. Họ là những quốc gia bị cuốn vào dòng xoáy bất ổn trên”- Sami al-Faraj, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược của Koweit, nhận xét.

THANH BÌNH (Theo AP)