Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí mở lại các cuộc đối thoại song phương với chương trình nghị sự tập trung vào việc đối phó Trung Quốc, cũng như giải quyết các thách thức từ Nga.

Ngoại trưởng Mỹ Blinken (trái) trong cuộc họp báo chung với Cao ủy EU Borrell. Ảnh: Reuters

Thông tin trên được đưa ra sau cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại EU Josep Borrell. Tại cuộc họp ở Brussels (Bỉ), cả hai xác nhận Trung Quốc là “đối thủ mang tính hệ thống” trong mối quan hệ vừa cạnh tranh lại vừa có thể hợp tác. Do vậy, quan chức Mỹ - EU trong tuyên bố chung nhấn mạnh đối thoại xuyên Ðại Tây Dương là cần thiết để đương đầu với những thách thức mà Bắc Kinh đặt ra đối với trật tự dựa trên luật lệ.

Bên cạnh đó, cái gọi là “hành vi gây hấn liên tục” của Nga đối với hai quốc gia láng giềng Ukraine và Georgia; các mối đe dọa hỗn hợp chẳng hạn như gieo rắc thông tin sai lệch, răn đe bằng sức mạnh quân sự, can thiệp vào quá trình bầu cử các nước hay hoạt động mạng độc hại cũng được cân nhắc. Hai bên còn quyết định tiếp tục tổ chức các cuộc gặp ở cấp chuyên gia và quan chức cấp cao về những chủ đề như nhân quyền, kinh tế, an ninh, chủ nghĩa đa phương, biến đổi khí hậu cùng giải pháp đảm bảo khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương ổn định và thịnh vượng.

Ngoài các vấn đề trên, đại diện Mỹ - EU còn cam kết hợp tác đảm bảo việc phân phối vaccine COVID-19 trên toàn cầu an toàn và hiệu quả.

Mỹ không ép đồng minh “chọn phe”

Trong chuyến công du châu Âu đầu tiên, Ngoại trưởng Blinken còn mang đến thông điệp về cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Joe Biden. Theo đó, ông Blinken nói rõ Washington sẽ không buộc các bên phải lựa chọn đứng cùng Mỹ hay Trung Quốc. Thay vì ra “tối hậu thư”, Nhà Trắng sẽ có chiến lược hợp lý để khôi phục quan hệ đồng minh sau 4 năm Tổng thống Donald Trump đặt “nước Mỹ lên trên hết”.

Với tiêu chí cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc, Ngoại trưởng Blinken khẳng định Mỹ và đồng minh cần hợp tác phát triển công nghệ trong khi lợi ích trong giao thương cùng Trung Quốc phải đi kèm với biện pháp phòng ngừa rủi ro. Ðồng ý quan điểm này, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg tại cuộc họp báo chung hôm 24-3 cho biết liên minh 30 quốc gia cần phải thích ứng mối đe dọa ngày càng tăng từ cường quốc châu Á. Cảnh báo sự trỗi dậy của Trung Quốc gây “hậu quả nghiêm trọng” đối với an ninh, ông Stoltenberg mặt khác để ngỏ cơ hội hợp tác giữa khối này với Bắc Kinh trong các lĩnh vực như biến đổi khí hậu. “Sự trỗi dậy của Trung Quốc đang thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu. Chúng ta cần đối trọng để giải quyết thách thức, nhưng cũng nên hợp tác với Trung Quốc ở một số khía cạnh tiềm năng” - người đứng đầu khối quân sự ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh nói thêm.

Trong cuộc họp báo, Ngoại trưởng Mỹ cũng nhắc lại mục tiêu tăng tỷ lệ chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP vào năm 2024 đối với các nước thành viên NATO. Khẳng định tầm quan trọng của cam kết này, ông Blinken đồng thời nói rằng các nước đồng minh có thể chia sẻ gánh nặng bằng nhiều cách thức khác nhau. Ðiều này cho thấy chính quyền Tổng thống Biden sẵn sàng đàm phán, thay vì gây sức ép làm “mất lòng” đồng minh như người tiền nhiệm.

MAI QUYÊN (Theo Reuters)