Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (trái) và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trong cuộc gặp tại Thủ đô Tokyo. Ảnh:AFP

Theo tờ Guardian, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã "kết thúc tốt đẹp chuyến công du khu vực châu Á" trên cương vị người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ với lời đề nghị Washington sẵn sàng xem xét và đối thoại trực tiếp với lãnh đạo CHDCND Triều Tiên trong nỗ lực giảm bớt căng thẳng ở Đông Bắc Á- nếu Bình Nhưỡng có những động thái cho thấy khả năng từ bỏ kho vũ khí hạt nhân.

Phát biểu trước báo giới hôm 14-4 tại Thủ đô Tokyo, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định "Washington đang chuẩn bị kế hoạch đích thực và đáng tin cậy để tiếp cận nhưng cần phải lựa chọn thời điểm và hoàn cảnh thích hợp" khi đề cập đến khả năng ngoại giao trực tiếp với Triều Tiên. Tuy nhiên, ông cũng lên tiếng cảnh báo Bình Nhưỡng cần phải bày tỏ thiện chí minh chứng cho sự tôn trọng của nước này đối với các cam kết quốc tế. "Có những tiêu chuẩn bắt buộc phải đạt được trước khi tiến tới bàn đàm phán. Như vậy thì cả hai bên sẽ không phải quanh đi quẩn lại trong vòng luẩn quẩn mãi như vậy".

Nhật báo Phố Wall (WSJ) nhận định, đề xuất của Ngoại trưởng Mỹ đánh dấu bước "nhượng bộ" đáng kể của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama đối với Bắc Triều Tiên sau hàng loạt động thái phô trương sức mạnh quân sự, bao gồm cả hoạt động triển khai máy bay ném bom B-2, chiến đấu cơ tàng hình F-22 cùng hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến. Tuy nhiên, nếu điều kiện tiên quyết là hướng Bắc Triều Tiên theo giải pháp giải trừ quân bị thì xác suất để thành công là rất hạn chế khi miền Bắc hôm 14-4 cũng đã lên tiếng bác bỏ đề nghị đàm phán từ Hàn Quốc và gọi đây là một "mưu đồ xảo quyệt". "Nếu miền Nam thật sự muốn đàm phán thì trước hết nên từ bỏ tư thế đối đầu"- hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA trích lời phát ngôn viên của miền Bắc nhằm chỉ trích cuộc tập trận quân sự Mỹ-Hàn.

Trước đó, sau cuộc họp ở Thủ đô Bắc Kinh, Ngoại trưởng Mỹ và người đồng cấp Trung Quốc Dương Khiết Trì cho biết hai bên sẽ phối hợp để thuyết phục Bình Nhưỡng khởi động lại các cuộc đàm phán 6 bên (bao gồm Bắc Triều Tiên, Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nga và Nhật Bản) về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Mặt khác, các quan chức Trung Quốc ngay sau đó cũng công khai cảnh báo Mỹ liên quan đến những phản ứng của nước này nhằm đáp trả những tuyên bố từ Bình Nhưỡng.

Ngoài vấn đề liên quan Triều Tiên, ông Kerry trong chuyến thăm Tokyo cũng khẳng định lại lời cam kết của chính quyền Tổng thống Obama liên quan đến "tái cân bằng" các chính sách an ninh hướng sang khu vực châu Á sau một thập kỷ tập trung vào Trung Đông và các quốc gia Hồi giáo. "Liên minh Mỹ-Nhật chưa bao giờ thực sự mạnh mẽ như hiện nay. Chúng tôi cam kết sẽ bảo vệ Tokyo và tiếp tục xây dựng mối quan hệ trên phương diện tích cực và lâu dài"- ông Kerry phát biểu trong cuộc họp báo cùng Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida.

Theo WSJ, Seoul và Tokyo đang "tranh thủ" chuyến thăm của ông Kerry để giành sự đảm bảo lớn hơn từ Mỹ rằng Washington sẽ tiếp tục giữ vững cam kết an ninh đối với Hàn-Nhật trong bối cảnh 2 nước này đang đối mặt với một Trung Quốc ngày càng quyết đoán trong khu vực. Đặc biệt là Nhật Bản khi Tokyo đang vướng vào tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh xung quanh quần đảo Senkaku hiện do Tokyo kiểm soát mà phía Bắc Kinh gọi là Điếu Ngư trên biển Hoa Đông. Do đó, không có gì lạ khi WSJ cho biết các quan chức Hàn Quốc lẫn Nhật Bản đều lên tiếng bày tỏ quan ngại rằng Washington có thể "vì sức ép" từ Trung Quốc mà giảm sự hiện diện của quân đội Mỹ ở châu Á.

VI VI (Theo WSJ, Guardian, AP)