Việc Nhật Bản, quốc gia châu Á đang áp đặt tình trạng khẩn cấp tại nhiều tỉnh thành do dịch COVID-19, công bố phát hiện bệnh nhân đầu tiên mắc biến thể Lambda,  đang khiến dư luận lo ngại. Như vậy, loại biến thể mới có có nguồn gốc tại Peru, được cho là có khả năng lây nhiễm mạnh và kháng vaccine cao, sau thời gian hoành hành tại Nam Mỹ đang có chiều hướng lan ra các châu lục khác.

Ðến nay Peru ghi nhận 2,1 triệu ca nhiễm COVID-19 nhưng có tới 197.000 người tử vong. Ảnh: AFP

Trước châu Á, các ca mắc Lambda theo sự dịch chuyển của con người đã xuất hiện ở châu Âu, châu Ðại Dương và châu Phi. Các nhà khoa học cảnh báo biến thể Lambda có nguy cơ trở thành mối đe dọa lớn đối với nỗ lực khống chế đại dịch COVID-19 của nhân loại, trong bối cảnh cả thế giới vẫn đang gồng mình đối phó với biến thể Delta.

Tại Peru, quốc gia có tỷ lệ tử vong do COVID-19 cao nhất thế giới, tính từ tháng  4-2021 đến nay, hơn 80% bệnh nhân COVID-19 mắc biến thể Lambda.

Theo báo cáo của  Viện nghiên cứu quốc hội, một cơ quan thuộc Quốc hội Mỹ, tới nay ít nhất  41 nước đã ghi nhận những ca đầu tiên mắc biến thể này. Mặc dù vẫn còn nhiều “bí ẩn” của biến thể này cần tiếp tục được nghiên cứu, song giới chuyên gia cho rằng với tốc độ lây lan như hiện nay, nếu không được ngăn chặn, biến thể Lambda hoàn toàn có khả năng gây ra một cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng khác tương tự như cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ “cơn sóng thần” biến thể Delta có nguồn gốc từ Ấn Ðộ.

Một số nghiên cứu mới nhất cho thấy biến thể Lambda có chứa những đột biến có khả năng lây lan mạnh hơn. Theo một  nghiên cứu sơ bộ của các nhà khoa học Nhật Bản, so với chủng gốc, biến thể Lambda mang 7 đột biến, trong đó có những đột biến liên quan đến việc tăng khả năng truyền nhiễm hoặc tăng khả năng chống lại các kháng thể trung hòa, trong khi “sự kết hợp bất thường” của các đột biến có thể làm cho biến thể Lambda lây nhiễm mạnh hơn so với chủng gốc SARS-CoV-2 và có khả năng kháng vaccine ngừa COVID-19 cao hơn. Cho đến nay, có vẻ Lambda có tốc độ lây nhanh hơn chủng SARS-CoV-2 ban đầu, tương tự như biến thể Delta và các biến thể khác.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn cuối tháng 6 về cách Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thay đổi định nghĩa về biến thể Lambda, Tiến sĩ Maria Van Kerkhove, trưởng nhóm kỹ thuật về COVID-19 của WHO, cho biết “Lambda sẽ trở thành một biến thể đáng lo ngại nếu nó thể hiện khả năng lây truyền cao, tăng mức độ nghiêm trọng của các ca mắc bệnh”. Một nhà nghiên cứu của Ðại học Tokyo (Nhật Bản) cũng cảnh báo rằng biến thể Lambda có thể trở thành “mối đe dọa tiềm tàng” với xã hội loài người, dù cho đến nay chưa thể xác định liệu Lambda có nguy hiểm hơn biến thể Delta hay không.

Hiện cũng còn quá sớm để xác định liệu biến thể Lambda có dẫn đến nguy cơ bệnh nặng hoặc tử vong cao hơn, hay có thể trở thành biến thể chủ đạo hay không.  Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến khó lường, việc khống chế dịch song song với tiêm vaccine phòng COVID-19 và thực hiện biện pháp phòng dịch là những  biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay đã ngăn chặn sự xuất hiện của những biến thể mới khác của SARS-CoV-2. Theo Tiến sĩ Anthony Fauci, Cố vấn y tế hàng đầu của Nhà Trắng, việc dịch bệnh lây lan mạnh là cơ hội để SARS-CoV-2 biến đổi để sản sinh một biến thể mới và việc biến thể mới này  nghiêm trọng hơn biến thể cũ, vốn đang khiến thế giới chao đảo, là hoàn toàn có thể xảy ra.

Do vậy, để ngăn chặn danh sách biến thể mới tiếp tục dài ra đe dọa nỗ lực chống COVID-19, việc tiêm vaccine và thực hiện các biện pháp phòng chống virus sẽ vẫn là “công thức” hoàn hảo nhất hiện nay.

THANH HƯƠNG (TTXVN)