Cử tri Mexico ngày mai (2-6) sẽ đi bầu tổng thống, quốc hội và chính quyền địa phương nhiệm kỳ mới. Đáng chú ý nhất, với 2 ứng viên tổng thống dẫn đầu đều là phụ nữ, đất nước 129 triệu dân này nhiều khả năng sẽ lần đầu có nữ tổng thống trong lịch sử.

Bà Sheinbaum trong vòng tay người ủng hộ. Ảnh: Reuters

Theo kết quả khảo sát, Claudia Sheinbaum, 61 tuổi, ứng viên đến từ liên minh “Chúng ta tiếp tục làm nên lịch sử” cầm quyền do đảng cánh tả Morena của Tổng thống đương nhiệm Andre Manuel Lopez Obrador lãnh đạo, nhận được 55% ủng hộ từ các cử tri. Trong khi đó, đối thủ chính của bà là nữ thượng nghị sĩ đối lập Xochitl Galvez, cũng 61 tuổi, giành được 33% ủng hộ, còn Jorge Alvarez Maynez, ứng viên tổng thống nam duy nhất, 38 tuổi, chỉ được 12% cử tri ủng hộ.

Song, ai trở thành tân tổng thống Mexico cũng sẽ đối mặt loạt thách thức như kiểm soát di cư, xử lý quan hệ với Mỹ và giải quyết vấn nạn tội phạm băng đảng khiến hơn 450.000 người chết, hàng chục ngàn người mất tích từ năm 2006. Khoảng 30 ứng viên cho các vị trí quan chức địa phương ở Mexico đã bị sát hại từ tháng 9 năm ngoái. Bà Sheinbaum cam kết nếu đắc cử sẽ tiếp tục thực hiện chiến lược xử lý tội phạm từ gốc rễ của Tổng thống Lopez Obrador, đó là chiến lược “trao nhau cái ôm thay vì những viên đạn”. Trong khi đó, bà Galvez theo đuổi lối tiếp cận cứng cắn hơn với tuyên bố “chấm dứt những cái ôm cho tội phạm”.

Sở hữu bằng Tiến sĩ, từng nhận giải thưởng Nobel Hòa bình và là người phụ nữ đầu tiên trở thành Thị trưởng thủ đô Mexico City, bà Sheinbaum đang phải đối mặt với một tình thế khó xử. Nhiều người Mexico thắc mắc rằng liệu bà Sheinbaum có thể tự mình lãnh đạo Mexico hay không hay chỉ là “con rối” của Tổng thống Lopez Obrador, bởi bà vận động tranh cử theo cách ông Lopez Obrador từng làm, ủng hộ nhiều dự án và chính sách mang thương hiệu của ông.

Phát biểu trong một cuộc họp báo gần đây, bà Sheinbaum khẳng định sẽ điều hành đất nước một cách độc lập so với ông Lopez Obrador. “Tôi và ông ấy là những người khác nhau. Tôi không quan tâm đến những điều phe đối lập nói” - bà Sheinbaum tuyên bố.

Guadalupe Correa-Cabrera, một nhà phân tích chính trị Mexico, đồng tình. “Bà Sheinbaum luôn có tính kỷ luật và có chiến lược riêng. Bà ấy sẽ không cực đoan như ông Lopez Obrador. Ngoài việc là một chính trị gia, bà Sheinbaum luôn tuân theo các thể chế và hệ thống kinh tế quốc tế” - bà Correa-Cabrera nói.

Tuy nhiên, bà Sheinbaum vẫn áp dụng nhiều “chiêu” đặc trưng của ông Lopez Obrador. Đơn cử, bà đã công bố danh sách gồm 100 cam kết cần đạt được nếu được bầu làm tổng thống Mexico. Trước đó, ông Lopez Obrador khi nhậm chức cũng đưa ra danh sách tương tự, gồm 100 ưu tiên hàng đầu của ông. Trong đó, chống đói nghèo là ưu tiên hàng đầu của bà.

Đáng chú ý, trong số 100 cam kết của bà Sheinbaum gồm mục tiêu “thúc đẩy năng lượng tái tạo” thông qua việc xây dựng các nguồn năng lượng gió, mặt trời, địa nhiệt và hydro. Được biết, chính bà Sheinbaum đã đóng góp cho một báo cáo về biến đổi khí hậu từng đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2007. Thế nhưng, giới phê bình cáo buộc bà ủng hộ cương lĩnh môi trường của đảng Morena, vốn không đưa ra bất kỳ kế hoạch cắt giảm lượng khí thải nào từ nhiên liệu hóa thạch mà lại “rót” thêm nhiều khoản đầu tư vào công ty dầu khí quốc doanh Pemex.

Trong khi đó, phát biểu với Thời báo New York, bà Sheinbaum cho biết sẵn sàng làm việc với bất kỳ ứng cử viên nào giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ sắp tới. Bà cam kết giải quyết các nguyên nhân sâu xa vấn nạn bạo lực của các băng đảng ở Mexico thông qua các chương trình phúc lợi xã hội cũng như xử lý tình trạng di cư của nước này. Trong một cuộc tranh luận gần đây, bà Sheinbaum cho hay sẽ tìm cách cải cách Cơ quan quản lý di cư Mexico, nơi thường bị cáo buộc tham nhũng. “Tôi là người duy nhất có thể mang lại kết quả về mặt an ninh” - bà Sheinbaum cho biết trong một cuộc tranh luận.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)