Quân đội Libye ngày 12-3 đã kiểm soát “thủ phủ dầu mỏ” Las Lanuf ở miền Trung duyên hải của nước này. Ảnh: Reuters

Các nhà lãnh đạo của Mỹ và đồng minh phương Tây hôm nay (14-3) sẽ có cuộc họp khẩn cấp tại Thủ đô Paris (Pháp) bàn biện pháp cụ thể chống chính quyền của Tổng thống Libye Muammar Gadhafi, trong đó ưu tiên hàng đầu là thiết lập một “vùng cấm bay”, bước đệm hướng tới mục tiêu can thiệp bằng sức mạnh quân sự.

Động thái nói trên của Mỹ và đồng minh phương Tây diễn ra ngay sau khi Liên đoàn A-rập (AL) gồm 22 quốc gia thành viên ngày 12-3 đã chính thức đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc áp đặt một vùng cấm bay nhằm ngăn chặn mọi hành động quân sự của chính quyền Libye chống dân thường. Tuy nhiên, AL tuyên bố bác bỏ bất cứ sự can thiệp quân sự nào của nước ngoài vào Libye. Theo các nguồn tin ngoại giao, trong cuộc bỏ phiếu thông qua, 9/11 nước tham dự đã đồng ý với kế hoạch trên, 2 nước phản đối là Algérie và Syrie.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates tuyên bố Lầu Năm Góc dù phải đang “nặng gánh” hai cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, nhưng sẵn sàng cho lệnh phong tỏa bầu trời Libye. Tuy nhiên, nhiều phân tích cho rằng “lệnh cấm bay” chưa chắc làm tê liệt khả năng chiến đấu của lực lượng quân đội tinh nhuệ và trung thành của Đại tá Gadhafi trước phe nổi dậy được trang bị yếu kém và không có tổ chức chặt chẽ. Từ nhiều ngày qua, theo báo chí phương Tây, phe đối lập liên tục bị thất thủ và quân đội chính phủ lần lượt giành lại các địa điểm chiến lược. Trả lời phỏng vấn của báo chí Ý ngày 12-3, ông Sif al-Islam, con trai và là phát ngôn viên của chính quyền Gadhafi, tuyên bố quân đội Libye sẽ sớm giành lại quyền kiểm soát toàn bộ đất nước.

Mặt khác, “cấm bay” là biện pháp cô lập lâu dài sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động giao thông và nền kinh tế của Libye, mà người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là dân thường vô tội. Nước Pháp trước đây từng ngưng tham gia áp đặt “vùng cấm bay” chống chế độ Saddam Hussein từ năm 1991 vì tính chất phi nhân đạo và tàn bạo của nó.

Do vậy, theo các nhà phân tích, Mỹ và phương Tây đang tính phương án giải quyết dứt điểm chế độ Gadhafi bằng cách vừa thiết lập “vùng cấm bay” vừa tấn công vào các mục tiêu có chọn lọc, đồng thời trang bị vũ khí đầy đủ cho lực lượng nổi dậy. Nhưng đây là một nước cờ hết sức mạo hiểm, có thể đưa Libye vào cuộc chiến tàn khốc không thể lường hết hậu quả.

KIẾN HÒA
(Tổng hợp)