* Bà Clinton kêu gọi Washington tăng cường vai trò của Mỹ tại Bắc Phi

Các cuộc không kích bằng UAV ở Pakistan đã khiến hơn 2.500 người thiệt mạng trong giai đoạn 2004-2012. Ảnh: Rex Features

Liên Hiệp Quốc (LHQ) sẽ tiến hành điều tra tính pháp lý của các vụ không kích bằng máy bay do thám không người lái (UAV) do Anh và Mỹ thực hiện tại Afghanistan, Pakistan, Yemen và Somalie, tờ Guardian của Anh dẫn lời luật sư trong nhóm điều tra cho biết.

Vụ việc được tiến hành theo yêu cầu của nhiều quốc gia, bao gồm Pakistan và hai quốc gia thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ. Theo đó, quá trình thực hiện sẽ được phối hợp thông qua văn phòng của đặc phái viên LHQ Ben Emmerson QC tại Genève (Thụy Sĩ). Dự kiến kết quả điều tra sẽ được trình lên Đại hội đồng LHQ ở New York vào mùa thu này.

Đặc phái viên Emmerson cho biết, phạm vi điều tra sẽ hướng đến việc sử dụng UAV với mục đích quân sự của Vương quốc Anh tại Afghanistan, các chiến dịch tấn công của Mỹ tại Pakistan và khu vực Sahel của châu Phi- nơi cuộc xung đột Mali đang diễn ra. Ngoài ra, quá trình điều tra còn thu thập bằng chứng về những vụ không kích bằng UAV của Israel trên một số vùng lãnh thổ của người Palestine. Theo đó, đội ngũ nhân viên sẽ chọn lọc và nghiên cứu khoảng 20 hoặc 30 cuộc tấn công điển hình với nhiều hình thức khác nhau để đánh giá mức độ thương vong dân sự, danh tính người bị nhắm mục tiêu và tính hợp pháp của những vụ không kích tại các quốc gia được LHQ công nhận xảy ra xung đột. Hiện tại, nhân viên ở văn phòng Genève đã khởi động quá trình kiểm tra chi tiết và mặc dù hồ sơ không thể "quy kết thành trách nhiệm pháp lý", nhưng ông Emmerson nói rằng những bằng chứng đó có thể hình thành cáo buộc đối với các nước liên quan.

Trong động thái phản ứng, người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Anh cho biết giới chức quân sự Anh sẽ sẵn sàng hợp tác trong quá trình điều tra. Thời gian gần đây, một số quan chức Mỹ cũng thừa nhận việc cần phải chứng minh tính hợp pháp của các chiến dịch tiêu diệt có mục tiêu mà chính quyền Obama đang thực thi.

Trong một diễn biến khác, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã lên tiếng cảnh báo về một cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn nhưng cần thiết trước "mối đe dọa thánh chiến lan rộng tại Bắc Phi và ảnh hưởng trực tiếp đối với Mỹ". Ngoài ra, bà Clinton còn cảnh báo rằng cuộc xung đột hiện tại có nguy cơ biến Mali thành một Afghanistan thứ hai và "Mỹ sẽ không cho phép miền Bắc Mali trở thành một thiên đường trú ẩn của tội phạm khủng bố".

Bà Clinton nói rằng sự bất ổn được thúc đẩy bởi dòng chảy vũ khí từ một số nước trong khu vực, đặc biệt là sau làn sóng chính biến ở Libye khi kho vũ khí của cố lãnh đạo Muammar Gadhafi bị cướp phá. Do đó, Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi Washington nên tăng cường can thiệp quân sự và chính trị trong khu vực bằng cách gia tăng vai trò Tư lệnh Bộ chỉ huy quân sự Mỹ tại châu Phi (AFRICOM), cũng như hỗ trợ nguồn lực giúp các quốc gia yếu kém và chính quyền non trẻ sau các cuộc cách mạng A-rập tăng cường khả năng tự vệ.

VI VI (Theo Guardian)