Tính đến nay, Trung Quốc đã chấm dứt chính sách một con gần một thập kỷ. Song, cơ cấu gia đình truyền thống của nước này vẫn đang thu hẹp dưới áp lực kinh tế cũng như thay đổi về văn hóa.

Năm ngoái, Trung Quốc chỉ ghi nhận 9,54 triệu ca sinh. Ảnh: Global Times

Năm 2016, Trung Quốc chính thức bãi bỏ quy định mỗi cặp vợ chồng, cá nhân chỉ được sinh một con. Năm 2021, trong bối cảnh dân số già hóa nhanh chóng, nước này tiếp tục sửa đổi chính sách dân số, cho phép các cặp vợ chồng được sinh con thứ 3.

Cùng với nới lỏng quy định, chính phủ cũng đã thực hiện một loạt chính sách nhằm khuyến khích các gia đình sinh con, bao gồm cả những ưu đãi về tài chính. Tuy nhiên, tỷ lệ sinh ở Trung Quốc vẫn đang giảm mạnh với tổng tỷ suất sinh giảm từ 7,51 vào năm 1963 xuống chỉ còn hơn 1 con/phụ nữ vào năm 2023.

Theo mô hình nhân khẩu học của Liên Hiệp Quốc, dân số Trung Quốc có thể giảm về mức 1,3 tỉ người vào năm 2050 và dưới 800 triệu người vào năm 2100, từ mức gần 1,41 tỉ người hiện nay. Xu hướng đáng lo ngại này đang đặt nền kinh tế, xã hội và chính trị của Trung Quốc vào tình trạng nguy hiểm.

Phân tích thêm về nền tảng cấu trúc kinh tế - xã hội, các nhà chuyên môn cho biết triển vọng dân số ảm đạm xuất phát từ nhiều nguyên nhân sâu xa, nhưng rõ nhất là tốc độ giảm đáng báo động về tỷ lệ kết hôn ở Trung Quốc.

Theo đó, tỷ lệ kết hôn ở nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong khoảng nửa thế kỷ trở lại đây. Kể cả khi đã kết hôn, các cặp vợ chồng trẻ còn đối mặt rào cản tâm lý bắt nguồn từ việc thiếu kinh nghiệm sống, có thể dẫn tới số ca sinh càng ít hơn nữa.

Cụ thể, phần lớn các gia đình Trung Quốc hiện nay đều theo mô hình “con một kép”, tức cả vợ và chồng đều là con một; hoặc gia đình “con một đơn” tức chỉ có vợ hoặc chồng là con một. Đối với thế hệ những người không có anh chị em này, việc chăm sóc gia đình đông con trở thành khái niệm lạ lẫm.

MAI QUYÊN (Theo CNA News)