Dù học trường danh tiếng ở nước ngoài và có bằng cấp tốt, nhiều sinh viên Trung Quốc sau khi tốt nghiệp vẫn gặp khó trong quá trình tìm kiếm việc làm, kể cả ở quốc gia sở tại hay trở về quê nhà.

Du học sinh Trung Quốc gặp khó dù chọn ở lại hay về nước tìm việc làm. Ảnh: Global Times

Emma Li, 26 tuổi, cho biết năm tới cô sẽ tốt nghiệp một trong những trường kinh doanh hàng đầu ở châu Âu. Kể từ tháng 8, Li bắt đầu nộp đơn xin việc tới các công ty ở đại lục bởi giai đoạn này trong năm thường được gọi là “mùa thu vàng” trên thị trường lao động Trung Quốc. Dù đã gởi hơn 300 đơn xin việc, nhưng đến nay Li chỉ nhận được 4 lời mời phỏng vấn. Phần vì chênh lệch múi giờ khiến cô bỏ lỡ các cuộc gọi từ người tuyển dụng, nguyên nhân khác là hầu hết các công ty Trung Quốc thích đánh giá ứng viên trực tiếp nên không còn chấp nhận phỏng vấn trực tuyến như thời kỳ đại dịch COVID-19. Ngoài ra, theo Li, bằng đại học ở Trung Quốc ngày càng bị “mất giá” khi hầu hết các doanh nghiệp có yêu cầu rất cao với sinh viên mới tốt nghiệp.

Xu hướng về nước tìm việc làm

Hiện nay, đa phần các sinh viên Trung Quốc đều lựa chọn về nước sau khi học xong ở nước ngoài vì cho rằng triển vọng ở quê nhà tốt hơn. Một trong những nguyên nhân thúc đẩy xu hướng này là các chương trình du học thường kéo dài vài năm, thời gian như vậy không đủ giúp sinh viên quốc tế xây dựng mối quan hệ ở nước sở tại và tích lũy kinh nghiệm làm việc. Ngoài ra, các nước như Mỹ, Anh hay Úc vốn là những điểm đến du học hàng đầu của học sinh Trung Quốc ngày càng thắt chặt chính sách nhập cư, gây khó khăn cho người có ý định ở lại làm việc và định cư. Nguyên nhân nữa là nhiều sinh viên Trung Quốc ra nước ngoài học nhưng họ dành nhiều thời gian với bạn cùng quê nên không cải thiện năng lực tiếng Anh, hòa nhập môi trường địa phương.

Trong khi đó, giới quan sát cho biết con đường tìm việc làm khi trở về Trung Quốc cũng không dễ dàng. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc từ 16 đến 24 tuổi vẫn ở mức cao (21%). Trong bối cảnh trì trệ như vậy, những du học sinh như Li sau khi trở về còn phải cạnh tranh lượng sinh viên tốt nghiệp trong nước dự kiến đạt kỷ lục 11,79 triệu người vào năm tới. Nhiều năm qua, các “gã khổng lồ” công nghệ và những công ty đa quốc gia thường là lựa chọn hàng đầu của sinh viên tốt nghiệp ở nước ngoài. Tuy nhiên, sự bất ổn trong khu vực tư nhân khi nền kinh tế Trung Quốc trên đà giảm tốc đã thay đổi thái độ này. Hiện tại, nhiều người có bằng thạc sĩ ở nước ngoài bắt đầu để mắt tới những công việc có độ an toàn cao trong các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức chính phủ. Theo khảo sát do nền tảng tuyển dụng Zhaopin thực hiện, 38,8% sinh viên có bằng cấp ở nước ngoài hy vọng được làm việc trong các doanh nghiệp nhà nước vào năm 2022, tăng 9% so với năm 2021. Tỷ lệ những người muốn được tuyển dụng trực tiếp vào chính quyền với tư cách công chức khoảng 21%.

Sự nhiệt tình đối với nhóm ngành công vụ phản ánh mong muốn quan trọng nhất của sinh viên tốt nghiệp ở nước ngoài hiện nay là có sự nghiệp ổn định. Xu hướng này đồng thời thu hút sự chú ý của chính quyền địa phương các cấp. Vào tháng 9, chương trình thực tập sinh công chức “tuyển chọn theo chỉ đạo” của chính quyền Thượng Hải đã được mở cho sinh viên tốt nghiệp từ 73 trường đại học được chỉ định ở nước ngoài. Thành phố Bắc Kinh cũng nối gót khi mở rộng điều kiện tham gia chương trình cho cựu sinh viên của 100 trường hàng đầu trong bảng xếp hạng năm 2023 của ShanghaiRanking. Theo sinh viên Li, hầu hết bạn bè của cô khi trở về Trung Quốc đều làm việc tại các doanh nghiệp nhà nước và tổ chức chính phủ nhờ vào sự hỗ trợ tài chính và mối quan hệ của gia đình ở địa phương.

MAI QUYÊN (Theo SCMP)