Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, tính đến nay, công tác hoàn thiện thể chế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cơ bản hoàn thành. Đây là bước chuyển quan trọng, mở đường đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào thực tiễn cuộc sống. Qua đó, giải quyết được những bài toán lớn của quốc gia, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Nhiều chuyển biến

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động nghiên cứu khoa học cả nước tiếp tục được đẩy mạnh. Số bài báo công bố quốc tế của Việt Nam đạt 12.842 bài, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Tổng Công ty Viễn thông MobiFone quảng bá công nghệ tại một sự kiện do TP Cần Thơ tổ chức.

Theo Báo cáo Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới, Việt Nam xếp thứ 44/139 quốc gia, nền kinh tế. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc, đạt vị trí cao nhất từ trước đến nay. Công tác quản lý công nghệ và chuyển giao công nghệ tiếp tục được tăng cường. Nhiều địa phương chuyển biến rõ nét từ tổ chức hoạt động hỗ trợ đơn lẻ sang vận hành hệ sinh thái bằng thiết chế, nguồn lực tài chính, chỉ số đo lường và mạng lưới kết nối.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, cho biết: Năm 2025, thành phố đã ban hành kế hoạch phát triển Hệ thống đổi mới sáng tạo, Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo hướng tới mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo khu vực ASEAN và tiến vào tốp 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động toàn cầu giai đoạn 2026-2030. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy hỗ trợ riêng lẻ các dự án khởi nghiệp sang tư duy phát triển một hệ thống đổi mới sáng tạo đồng bộ, trong đó doanh nghiệp và người dân là trung tâm; viện, trường là chủ thể tri thức; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt, kết nối nguồn lực và hoàn thiện thể chế.

Về chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì rà soát, phân loại 84 nền tảng số dùng chung từ Trung ương đến địa phương nhằm bảo đảm đầu tư hiệu quả, tránh trùng lặp. Công tác phát triển đô thị thông minh, dữ liệu số và hệ sinh thái kinh tế số tiếp tục được thúc đẩy. Cả nước đã cấp khoảng 30,59 triệu chứng thư số công cộng, tỷ lệ phổ cập chữ ký số trong dân số trưởng thành đạt 44,21%. 

Đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, 6 tháng cuối năm 2026, ngành Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; ưu tiên phát triển các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ lõi; xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển doanh nghiệp công nghệ chiến lược Việt Nam. Phát triển hạ tầng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; đẩy nhanh phủ sóng 5G, đưa vào vận hành các dịch vụ Internet vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, các tuyến cáp quang biển và trung tâm dữ liệu quy mô lớn; thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Cùng với đó, triển khai Đề án phát triển nguồn nhân lực công nghệ chiến lược quốc gia; ưu tiên đào tạo, thu hút và phát triển đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, lượng tử, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến và năng lượng mới... 

Theo ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, thời gian qua, Việt Nam ghi nhận các hoạt động xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số gia tăng. Hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuất hiện tràn lan trên thị trường truyền thống, thương mại điện tử và hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho kiểm tra, giám sát. Vì vậy, Cục Sở hữu trí tuệ tiếp tục nâng cao nhận thức, đào tạo về sở hữu trí tuệ cho cán bộ các cấp, các ngành; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Tăng cường ứng dụng các biện pháp công nghệ nhằm phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Về phía các địa phương cũng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm 2026. Ông Trần Trọng Tuyên cho biết: TP Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện cơ chế hoạt động, phát triển mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo theo hướng chuyên môn hóa, liên kết mở; đẩy mạnh kết nối với viện, trường, khu công nghệ cao, doanh nghiệp dẫn dắt, quỹ đầu tư và đối tác quốc tế. Đồng thời, tăng cường thử nghiệm, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh: Để khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các địa phương phải nêu được những vấn đề liên quan đến khoa học và công nghệ, các bài toán gắn với thực tiễn với sự tham gia của doanh nghiệp cùng giải quyết vấn đề của địa phương mình. Sắp tới Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai một số dự án hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Trong công tác chuyển đổi số, hiện hành lang pháp lý đã đầy đủ, các đơn vị, địa phương cần tập trung nghiên cứu để áp dụng kịp thời từ việc lập dự toán cho đến giải ngân, mua sắm các trang thiết bị, ứng dụng công nghệ…

Bài, ảnh: MỸ THANH