Ngày càng nhiều người Nhật quay lưng với các truyền thống về mai táng, khi họ thay thế các nghĩa trang tại quê nhà bằng những nghĩa trang hiện đại.

Bà Masayo Isurugi bước vào một căn phòng trên tầng 6 của một tòa nhà tại thủ đô Tokyo, quét thẻ định danh (ID) rồi chờ hệ thống tự động vận chuyển tro cốt của chồng bà. Khi đó, các cần trục phía sau các bức tường âm thầm di chuyển để mang về chiếc hộp có chứa hũ tro cốt của ông nhà. Cuối cùng, người phụ nữ 60 tuổi cầu nguyện trước hũ tro cốt và bàn thờ đá, trong khi di ảnh của người chồng xuất hiện trên màn hình cạnh bên. “Lúc đầu tôi nghĩ những khu nghĩa trang này có thể lạnh lẽo, nên tôi thích mộ truyền thống trên đất hơn. Nhưng hiện tôi cảm thấy tốt hơn khi có một nơi mà mình có thể đến viếng bất cứ khi nào muốn và dâng cúng vật phẩm, thay vì khu mộ gia đình mà tôi có thể hiếm khi đến viếng thăm”, bà Isurugi bộc bạch về khu nghĩa trang Kuramae-ryoen.

Bà Isurugi khấn vái trước hũ tro cốt của chồng tại khu nghĩa trang Kuramae-ryoen. Ảnh: AFP

Gia đình bà Isurugi từng cân nhắc đưa tro cốt về một nghĩa trang truyền thống, nhưng nơi này lại cách nhà tới 2 giờ đi tàu điện. Trong khi đó, khu nghĩa trang Kuramae-ryoen nằm cách nhà không xa và bà có thể đến viếng sau giờ làm việc.

Theo truyền thống ở Nhật Bản, tro cốt của người quá cố được chôn trong các khu mộ gia đình tồn tại qua nhiều thế hệ và thường được con trai cả của gia đình chăm sóc. Tuy nhiên, việc biến động dân số ở đất nước Mặt trời mọc đang tạo ra sự mất cân đối giữa số lượng mộ mới cần sự chăm sóc và những người trẻ sẵn sàng làm công việc này. Các gia đình đang ồ ạt dọn đến sống ở những khu đô thị, cách xa nghĩa trang của tổ tiên, trong khi nhiều người lớn tuổi không có con trai.

Tomohiro Hirose, nhà sư tại ngôi đền quản lý khu nghĩa trang Kuramae-ryoen, có một nghĩa trang truyền thống với khoảng 300 ngôi mộ. Nhưng khoảng phân nửa trong số đó không còn ai trong gia đình đứng ra chăm sóc. Ðể giải quyết vấn đề trên, hàng loạt nghĩa trang trong nhà hiện đại xuất hiện, cung cấp dịch vụ “cất giữ” tro cốt người đã khuất trong thời gian tối đa 30 năm. Những tro cốt này sau cùng cũng được chuyển về các đài tưởng niệm tập thể, nhưng tên của người mất hoặc mã QR được khắc vào bảng để cá nhân hóa.

Khu nghĩa trang Kuramae-ryoen có thể cất giữ 7.000 chiếc hộp với mỗi hộp có thể chứa 2 hũ hoặc 8 túi tro cốt. Sư ông Hirose quyết định xây trung tâm này sau khi tòa nhà cũ bị tàn phá nặng nề trong trận động đất năm 2011. Các khu nghĩa trang hiện đại không chỉ mang đến sự thuận tiện hơn mà còn có chi phí thấp hơn. Một suất trong nghĩa trang này có giá trung bình khoảng 7.100USD, chỉ bằng phân nửa so với nghĩa trang truyền thống.

Dù vậy, không phải nghĩa trang hiện đại nào cũng đủ lớn để lắp đặt máy móc, nhưng bù lại chúng có những tính năng độc đáo khác. Chẳng hạn như khu nghĩa trang trong đền Kokokuji, các tường nơi đây trưng bày 2.000 tượng Phật bằng thủy tinh với mỗi bức tượng tượng trưng cho một cá nhân mà tro cốt họ được cất giữ tại nghĩa trang. Khi khách quét ID hoặc nhập họ tên, bức tượng liên quan đến người thân của họ sẽ phát sáng.

Daifuku, hãng cung cấp máy móc cho Kuramae-ryoen, đã xây dựng các hệ thống cho khoảng 60 nghĩa trang trên khắp nước Nhật. Gần đây, các thị trường khác tại châu Á cũng bắt đầu quan tâm đến các máy móc dùng cho nghĩa trang của Daifuku.

HẠNH NGUYÊN (Theo AFP)