Ấn Độ mới đây đã yêu cầu Canada rút 41 trong tổng số 62 nhân viên ngoại giao khỏi nước này trước ngày 10-10, đánh dấu sự leo thang trong căng thẳng giữa 2 nước liên quan tới vụ sát hại thủ lĩnh ly khai theo đạo Sikh người Canada Hardeep Singh Nijjar hồi tháng 6. Theo Financial Times, New Delhi sẽ thu hồi quyền miễn trừ ngoại giao đối với các nhà ngoại giao xứ sở lá phong còn ở lại sau thời hạn nói trên.

Thủ tướng Canada Trudeau (trái) gặp người đồng cấp Ấn Độ Narendra Modi bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 tại New Delhi hôm 9-9. Ảnh: AP

“Số nhân viên ngoại giao của Canada ở đây nhiều hơn và họ liên tục can thiệp công việc nội bộ của chúng tôi, nên chúng tôi phải tìm cách cân bằng” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Arindam Bagchi tuyên bố. Được biết, số nhân viên ngoại giao Canada ở New Delhi nhiều hơn hàng chục người so với phái đoàn Ấn Độ ở Ottawa, do nhu cầu lớn về dịch vụ lãnh sự của thân nhân của khoảng 1,3 triệu người Canada gốc Ấn.

Trước động thái trên của New Delhi, Thủ tướng Canada Justin Trudeau nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp ngoại giao để giảm nhiệt căng thẳng, bởi Ottawa không có ý định leo thang với Ấn Độ và sẽ duy trì sự hợp tác có trách nhiệm, mang tính xây dựng với New Delhi. “Rõ ràng, hiện tại chúng ta đang trải qua một thời điểm cực kỳ khó khăn với Ấn Độ, nhưng đó là lý do tại sao chúng ta cần phải có các nhà ngoại giao tại thực địa để làm việc với Chính phủ Ấn Độ và hỗ trợ các gia đình Canada ở đó” - Thủ tướng Trudeau nói.

Quan hệ Ấn Độ - Canada bất ngờ trở nên rất căng thẳng sau khi Thủ tướng Trudeau tuyên bố trước Quốc hội Canada hôm 18-9 rằng chính phủ của ông đang điều tra “những cáo buộc đáng tin cậy” về mối liên hệ tiềm tàng giữa “các đặc vụ của chính phủ Ấn Độ” và vụ sát hại Niijar. Theo CNBC, ông Nijjar bị 2 tay súng đeo mặt nạ sát hại hôm 18-6 trong bãi đậu xe của Guru Nanak Sikh Gurdwara, ngôi đền người Sikh ở thành phố Surrey (bang British Columbia, Canada). Được biết, ông Nijjar ủng hộ thiết lập một “nhà nước độc lập” gọi là Khalistan cho người Sikh từ các khu vực ở miền Bắc Ấn Độ và một phần Pakistan. Chính phủ Ấn Độ coi phong trào Khalistan là mối đe dọa an ninh quốc gia và ông Nijjar được đưa vào danh sách phần tử khủng bố hồi tháng 7-2020 với lý do ông tham gia vào việc “khuyến khích các cuộc bạo loạn và nổi dậy” cũng như “cố gắng châm ngòi bất hòa giữa các cộng đồng sắc tộc khác nhau” ở trong nước.

New Delhi đã gọi cáo buộc trên là “vô lý” và “mang động cơ chính trị”. Chính phủ Ấn Độ đưa ra cáo buộc rằng Canada đang cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho “những kẻ khủng bố và cực đoan Khalistan” mà nước này cảnh báo sẽ làm suy yếu “chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” của Ấn Độ. 

Trong một động thái “ăn miếng trả miếng”, hai nước đã trục xuất quan chức ngoại giao của nhau. Theo đó, Ấn Độ hôm 19-9 đã trục xuất một nhà ngoại giao cấp cao của Canada, vài giờ sau khi Ngoại trưởng Joly ra lệnh trục xuất Pavan Kumar Rai, thành viên cấp cao nhất của cơ quan tình báo nước ngoài Ấn Độ hoạt động tại Canada. Đến hôm 21-9, Ấn Độ đã dừng cấp thị thực cho công dân Canada với lý do an toàn của nhân viên nước này tại lãnh sự quán ở Canada bị đe dọa. Mặt khác, Ấn Độ cũng khuyến cáo công dân Ấn Độ ở Canada “hết sức thận trọng và luôn cảnh giác”, vì “môi trường an ninh đang xấu đi”. Về phần mình, Canada cũng cập nhật lời khuyên đi lại, cảnh báo du khách Canada phải hết sức thận trọng khi đến Ấn Độ trước mối đe dọa tấn công khủng bố trên khắp đất nước, đồng thời quyết định hoãn cử phái đoàn thương mại được lên kế hoạch tới Ấn Độ vào đầu tháng 10.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)