28/02/2011 - 09:31

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Chủ động chống hạn, ngăn mặn bảo vệ lúa đông xuân

Ngành nông nghiệp và nông dân ở ĐBSCL đang nỗ lực chủ động chống hạn, ngăn mặn để bảo vệ lúa đông xuân. Toàn vùng chỉ mới có một ít diện tích lúa đông xuân đang được thu hoạch, số còn lại đang làm đòng đến trổ bông. Vì thế, các địa phương đang ráo riết triển khai nhiều công trình bức thiết để chống hạn, ngăn mặn...

Hạn, mặn đe dọa

Theo Viện lúa ĐBSCL, có khoảng 600.000ha lúa ở ĐBSCL đứng trước nguy cơ thiếu nước và bị nước mặn xâm nhập trong vụ đông xuân này. Nghiêm trọng nhất là khu vực ven biển thuộc Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang...

Đập tạm được đắp ngăn mặn tại vùng U Minh Thượng - Kiên Giang. Ảnh: T.NGUYỄN 

Vùng ngọt hóa Gò Công (tỉnh Tiền Giang) dù chưa bị nhiễm mặn nhưng cũng được đặt vào nguy cơ cao. Lúa chỉ được 2 tháng tuổi mà khả năng thiếu nước có thể xảy ra khiến nhiều nông dân lo lắng. Do vậy, công tác chủ động ứng phó trước khi hạn, mặn xâm nhập đang được nông dân tất bật chuẩn bị. Nông dân trồng lúa ở các huyện thuộc vùng ngọt hóa Gò Công đã đặt máy bơm túc trực để sẵn sàng lấy nước lên các đồng lúa. Ông Nguyễn Văn Tám (ở ấp Xóm Gò 1, thị trấn Tân Hòa, huyện Gò Công Đông) cho biết: “Dù tuân thủ khuyến cáo của ngành nông nghiệp là xuống giống ngắn ngày nhưng vụ đông xuân này xuống giống quá trễ nên giờ phập phồng lo thiếu nước”. Tại huyện Gò Công Tây (tỉnh Tiền Giang), có đến 76 điểm đang gặp khó khăn về nước; khả năng thiếu nước tưới khoảng 600ha lúa đông xuân. Nhiều nơi đã bơm chuyền 2 cấp từ nhiều ngày qua. Phần lớn diện tích khu vực trên trồng lúa thơm dài ngày nên thời gian lấy nước còn kéo dài đến giữa và cuối tháng 3. Tại An Giang, thống kê sơ bộ, có đến 170.000ha thiếu nước bơm tưới và khoảng 50.000ha phải bơm chuyền cấp 2, chủ yếu tại vùng Bảy Núi thuộc huyện Tri Tôn, các huyện Châu Thành, Chợ Mới.

Lưu lượng nước trên sông Mê Công được tính toán giảm 2-24%, mực nước đỉnh cao nhất trong năm 2010 nằm ở mức rất thấp nên hạn hán được dự báo sẽ diễn ra phức tạp. Vì thế, nhiều nơi ở khu vực hạ nguồn xảy ra tình trạng thiếu nước ngọt. Khu vực Tây sông Hậu thuộc Hậu Giang, Kiên Giang đang đối mặt với nguy cơ nhiễm mặn. Các huyện ven biển An Biên, An Minh... thuộc vùng U Minh Thượng (tỉnh Kiên Giang) bị nhiều đợt triều cường, làm nước biển tràn vào. Do lưu lượng nước đầu nguồn ít nên không “rửa” được những đợt xâm nhập mặn từ năm trước. Vì thế, không ít các hộ phải gieo sạ lúa nhiều lần nhưng năng suất dự báo sẽ giảm ở khu vực này. Tại Hậu Giang, ước tính có khoảng 50.000ha chịu ảnh hưởng của hạn, mặn. Ngay từ thời điểm này, nước mặn đã tràn vào nội đồng. Khu vực các xã Vĩnh Viễn và Vĩnh Viễn A (huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang), độ mặn đo được từ 1-2,2 g/l. Trong khi đó, hàng chục ngàn héc-ta lúa ở vùng này chỉ mới ở giai đoạn đẻ nhánh. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hậu Giang, nhiều nơi trong tỉnh có nguy cơ bị xâm nhập mặn thêm trong năm 2011, như: huyện Long Mỹ tại các xã Long Phú, Long Trị, Thuận Hưng và thị trấn Long Mỹ; huyện Vị Thủy tại thị trấn Nàng Mau và các xã Vị Trung, Vị Thanh. Tại Tiền Giang, độ mặn được đo đạt suốt từ trước và sau Tết Nguyên đán. Ở đầu các cống trên sông Tiền tại Gò Công Đông, độ mặn đo được đến 19,1g/l, cao hơn so với cùng kỳ 3g/l; độ mặn đo được tại Gò Công Tây là 3,8g/l, cao hơn 1,6g/l so với cùng kỳ. Còn Tại Trà Vinh, độ mặn dao động ở mức 7,5-8,5g/l...

Chủ động phòng, chống

Tình hình hạn, mặn sẽ diễn ra gay gắt đã được dự báo ngay khi mực nước đạt ở đỉnh trong mùa lũ năm 2010. Vì thế, nhiều địa phương đã khẩn trương thực hiện các giải pháp, nhằm hạn chế thấp nhất các ảnh hưởng này...

Ngành Nông nghiệp tỉnh Hậu Giang thường xuyên tổ chức đo độ mặn tại 25 điểm trên toàn tỉnh. Ông Nguyễn Văn Đồng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hậu Giang, cho biết: Khi độ mặn đạt mức 2g/l thì tiến hành đắp các đập nội đồng, không cho nước mặn ảnh hưởng đến năng suất lúa đông xuân. Đồng thời, tập trung mọi nguồn lực để chống hạn, mặn không để bị động trong công tác này. Dự kiến, sẽ có 165 đập thời vụ được đắp tại các huyện Long Mỹ, Vị Thủy và TP Vị Thanh. Tại Kiên Giang, 116 cán bộ khuyến nông xã trên toàn tỉnh trực tiếp hướng dẫn nông dân sản xuất và kịp thời phổ biến thông tin về tình hình hạn, mặn để chủ động. Để bảo vệ 270.000ha lúa đông xuân, ngành Nông nghiệp tỉnh này đã chi hơn 4 tỉ đồng đắp 107 đập ngăn mặn và đóng toàn bộ các cống ngăn mặn, giữ ngọt.

Tỉnh An Giang chủ động ứng vốn để thực hiện cấp bách các công trình cần thiết để chống hạn và ngăn mặn. Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh An Giang, do mùa khô hạn đang diễn ra gay gắt nên tỉnh phải khẩn trương thi công 115 công trình thủy lợi để chống hạn tại vùng Bảy Núi và một số huyện cù lao, gồm: 99 công trình nạo vét kinh mương và 16 đập tạm để ngăn mặn với tổng kinh phí khoảng 44 tỉ đồng. Nguồn vốn sẽ được ứng trước và thực hiện hoàn thành trong tháng 4-2011. Riêng huyện Thoại Sơn do giáp ranh với TP Rạch Giá (tỉnh Kiên Giang) nên phải đầu tư cấp thiết các đập tạm ngăn mặn, bảo vệ mùa màng và ngăn chặn mặn ăn sâu vào Long Xuyên và vùng Tứ giác Long Xuyên.

Ông Nguyễn Thiện Pháp, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Tiền Giang, cho biết: Nhiều diện tích lúa bị thiếu nước do xuống giống trễ, các địa phương trong vùng ngọt hóa Gò Công đã triển khai các giải pháp về thủy lợi để kéo dài thời gian trữ nước mùa khô.Vì thế, địa phương đang tập trung mọi nguồn lực để làm thủy lợi nội đồng, từ nhiều nguồn vốn. Cụ thể, huyện Gò Công Đông đang triển khai 29 công trình thủy lợi từ nguồn vốn thủy lợi phí và ngân sách với tổng chiều dài trên 55km; 18 công trình huy động sức dân. Đối với nguồn vốn phòng chống hạn, mặn do tỉnh hỗ trợ, huyện đã triển khai 4 công trình với tổng chiều dài trên 15km; ứng vốn thủy lợi phí năm 2011, huyện đã triển khai thi công 17 công trình và 19 công trình thực hiện từ vốn huy động sức dân, vốn tỉnh phân cấp cho xã cũng được tiến hành. Xác định 82 điểm trên địa bàn huyện Gò Công Đông phải bơm chuyền 2 cấp và đã đề ra kế hoạch ứng phó cứu 4.000ha lúa khi xảy ra hạn, mặn. Tuy vậy, huyện Gò Công Đông năm nay có khả năng thiếu nước trầm trọng trên khoảng 1.100ha.

Nguyễn Sự - Du Miên

Chia sẻ bài viết