Tổng thống Barack Obama (ảnh) ngày 21-3 chính thức thông báo trước Quốc hội Mỹ rằng quân đội nước này đã bắt đầu tấn công vào Libye. Động thái này vấp phải sự chỉ trích từ các nghị sĩ vốn cho rằng tổng thống đã tiến hành cuộc chiến tranh mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội, trái ngược với quan điểm trước đây của chính ông Obama.

Trả lời phỏng vấn đài truyền hình MSNBC hôm 21-3, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Jim Webb của bang Virginia cho rằng: “Chúng ta đã không có cuộc tranh luận nào và tôi biết rằng lý do có thể biện hộ cho việc này là vì lo ngại thiệt hại cho dân thường, nhưng đây không phải là cách mà hệ thống chính quyền Mỹ hoạt động”.

Các nghị sĩ đảng Cộng hòa cũng chỉ trích việc ông Obama thiếu tham vấn tại quốc hội là không hợp hiến. Hạ nghị sĩ Candice Miller, thành viên Ủy ban An ninh nội địa của Hạ viện Mỹ, cho rằng việc Tổng thống Obama ra lệnh tấn công Libye mà không có sự đồng ý chính thức của Quốc hội Mỹ là “không thể chấp nhận được”. Bà Miller yêu cầu Tổng thống Obama phải rút ngắn chuyến công du Nam Mỹ hiện nay và có một cuộc họp với quốc hội để thảo luận về vấn đề này.

Các nghị sĩ đảng Cộng hòa còn cho rằng ông Obama thiếu một sứ mệnh rõ ràng tại Libye. Tổng thống Obama tuyên bố dự kiến chuyển giao quyền chỉ huy của Mỹ cho châu Âu vài ngày sau khi khai hỏa ở Libye, nhưng thực tế vấn đề này đang bị “vướng” do Thổ Nhĩ Kỳ phản đối Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tham chiến tại Libye.

Liên quan tới quyết định tấn công Libye của Tổng thống Mỹ, Tổng thống Bolivia Evo Morales nêu rõ ông Obama không xứng đáng với giải thưởng Nobel hòa bình được trao tặng năm 2009. Trong khi đó tại Anh, kết quả thăm dò dư luận do ComRes/ITN thực hiện và công bố ngày 22-3 cho thấy có tới 43% số người được hỏi phản đối chiến dịch quân sự của chính phủ tại Libye, trong khi tỷ lệ những người lưỡng lự là 22%. Nhiều người dân lo ngại rằng Anh sẽ bị sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài ở nước ngoài đúng thời điểm nền kinh tế gặp nhiều khó khăn và cần phải thắt chặt chi tiêu ngân sách.

Báo giới Mỹ cũng nhắc lại quan điểm của ông Obama hồi năm 2007, khi đó là ứng viên tổng thống, rằng: “Theo Hiến pháp, tổng thống Mỹ không có quyền đơn phương quyết định tấn công quân sự trong tình huống không liên quan tới việc ngăn chặn mối đe dọa thực tế hoặc sắp xảy ra đối với nước Mỹ”.

Tạp chí TIME của Mỹ dẫn lời Tổng thống Obama nói quyết định can thiệp quân sự vào Libye là để “ngăn chặn những hành động tàn bạo của chính quyền Tổng thống Gadhafi”. Tuy nhiên, theo TIME, những tiết lộ về cuộc tranh cãi hậu trường tại Nhà Trắng cho thấy giới chức Mỹ đang thổi phồng tình trạng bạo lực ở quốc gia Bắc Phi, để biện minh cho hành động can thiệp quân sự. Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Michael Honda nêu rõ những mỏ dầu lớn của Libye chứ không phải vấn về nhân quyền đã là động lực thúc đẩy các cuộc tấn công của liên quân vào Libye.

N. KIỆT (Theo WSJ, TIME, Guardian)