Tờ The Conversation vừa cho biết, phương Tây hiện áp đặt hơn 16.000 lệnh trừng phạt đối với Nga kể từ khi nước này phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine. Dẫu vậy, nền kinh kế xứ bạch dương hồi năm 2023 tăng trưởng 3,6% và dự kiến sẽ tăng 2,6% trong năm nay. Trong đó, vàng được cho là yếu tố then chốt.

 Vàng Nga hiện rất được các nước như UAE, Thụy Sĩ “chuộng” nhập khẩu. Ảnh: Reuters

Thông thường, các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây chỉ nhắm vào ngành vận tải và thương mại của Nga. Do đó, thị trường vàng của Mát-xcơ-va hầu như không bị ảnh hưởng. Sau khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine cách đây 2 năm, Anh đã cắt toàn bộ lượng vàng nhập khẩu từ Nga, trong khi Mỹ và Canada cũng có động thái tương tự.

Trái lại, nhiều nước khác lại đẩy mạnh nhập khẩu vàng từ Nga. Ðơn cử, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi năm 2022 nhập khẩu 96,4 tấn vàng từ Nga với tổng trị giá lên tới 6,2 tỉ USD. Con số này tăng gấp 15 lần so với lượng vàng mà Abu Dhabi mua từ Mát-xcơ-va hồi năm 2021. Một khách hàng nhập khẩu vàng lớn khác của Nga là Thụy Sĩ. Năm 2022, Thụy Sĩ mua 75 tấn vàng Nga, tương đương 4,87 tỉ USD. Ðến năm 2023, Thụy Sĩ nhập khẩu khoảng 8,22 tỉ USD vàng từ UAE, nơi không tự sản xuất mà nhập khẩu lượng lớn vàng từ Nga, và 3,92 tỉ USD vàng từ Uzbekistan, nước láng giềng của Nga. Ðáng chú ý, lượng vàng xuất khẩu của Nga sang Hong Kong cũng tăng mạnh. Năm ngoái, đặc khu hành chính này đã nhập khẩu 68 tấn vàng từ Nga, tăng gấp 4 lần so với
năm 2022.

Không những vậy, lượng vàng trị giá hàng tỉ USD của Nga hiện đang được giao dịch tự do, tránh được mọi lệnh trừng phạt trong số 16.000 lệnh trừng phạt nói trên của phương Tây. Ðó là lý do vì sao các lệnh trừng phạt toàn cầu nhằm vào Nga không làm thay đổi được điều gì.

Song, để kế hoạch phục hồi kinh tế thông qua vàng của Tổng thống Nga Vladimir Putin đạt hiệu quả, vàng cần phải tăng giá trị, bởi mục tiêu dài hạn của ông chủ Ðiện Kremlin là biến vàng thành đồng tiền giao dịch toàn cầu. Lâu nay, Nga đã tìm cách tránh xa các giao dịch bằng đồng USD. Trong khi đó, đầu năm 2022, nước này quy định 5.000 rúp (tương đương 54,5USD) mua được một ounce (28,35gr) vàng nguyên chất. Ðộng thái này nhằm giúp Mát-xcơ-va chuyển đồng rúp ra khỏi giá trị cố định và chuyển sang chế độ “bản vị vàng” - chế độ tiền tệ mà phương tiện tính toán kinh tế tiêu chuẩn được ấn định bằng hàm lượng vàng.

Giới phân tích cho rằng mục tiêu biến đồng rúp thành vàng nguyên chất của Nga sẽ đạt hiệu quả nếu người tiêu dùng, các ngân hàng trung ương, nhà đầu tư mua vàng ồ ạt. Hiện nhiều ngân hàng trung ương đang mua vàng với tốc độ “chóng mặt”. Chỉ trong năm 2022, họ mua vào tới khoảng 1.073 tấn vàng. Một tấn vàng trị giá khoảng 65 triệu USD, tức là 110,6 tỉ USD vàng đã được đổ vào các ngân hàng trung ương trên toàn cầu hồi năm 2023.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Nga hiện là nước sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới với khối lượng 324,7 tấn vào năm 2023, trong khi Trung Quốc giữ vị trí “quán quân” với 374 tấn đồng thời cũng là nước nhập khẩu vàng lớn thứ hai thế giới. Ước tính, Trung Quốc đã nhập khẩu 67,6 tỉ USD vàng vào năm 2022, trong khi Thụy Sĩ nhập khẩu 94,9 tỉ USD vàng. Theo giới phân tích, sở dĩ Trung Quốc “khát” vàng là bởi Bắc Kinh muốn ổn định đồng tiền của nước này.

TRÍ VĂN