Xuyên tâm liên bất ngờ được đánh thức trong cuộc bàn thảo của Hội đồng chuyên môn, ngày 7-7-2021. Từng là trải nghiệm sống còn của cha ông, liệu thảo dược - chìa khóa đông y - có thể mở thêm cánh cửa thoát hiểm trong cuộc chiến sinh tử với SARS-CoV-2?...
![Chìa khóa mở thêm cánh cửa và những bước đi thận trọng!](https://baocantho.com.vn/image/fckeditor/upload/2021/20210810/images/8-1.gif)
Công nghệ nano làm giàu giá trị dược phẩm được sản xuất tại Ô Môn, TP Cần Thơ.
Sức mạnh “siêu nhỏ”
Năm 1887, E. Pozzi đã xác định trong cây xuyên tâm liên được sử dụng rộng rãi ở Ấn Ðộ có tỷ lệ tanin khá cao, tập trung ở vỏ thân, cành và vỏ rễ. Tại Việt Nam từ xa xưa, các lương y xem xuyên tâm liên là một loại kháng sinh thực vật. Vào những năm cuối thập niên 70 thế kỷ trước, xuyên tâm liên (khổ đảm thảo, cồng cộng…) được sử dụng trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng, là vị thuốc điều trị các bệnh viêm nhiễm, nhưng lịch sử không nói dối, từ chỗ bệnh gì cũng được phát xuyên tâm liên, tới lúc xuyên tâm liên bị nghi ngờ… là một khoảng thời gian đủ để tìm ra cách giải cứu cho loại thảo dược này. Các doanh nghiệp đã làm trà hay cao xuyên tâm liên chào bán trên thị trường như một cách làm mới sản phẩm.
Theo ông Trần Thế Huy - Dược sĩ Chuyên khoa 1, làm việc tại Nhà máy ADC Pharma (Long Hưng, quận Ô Môn, TP Cần Thơ): Công nghệ nano đang làm thay đổi lớn trong việc nâng cao giá trị các nguồn dược liệu để phát triển dược phẩm. Công nghệ nano giúp các hoạt chất có được kích thước siêu nhỏ (kích thước của các phân tử xuống hàng nghìn lần - cỡ 20-50nm (nano mét) - bằng 1/5000 kích thước sợi tóc) cho phép các hạt nano siêu nhỏ này hòa tan nhanh, vượt qua các hàng rào máu não tới thẳng các tế bào thần kinh bị tổn thương, hấp thu tối ưu, tăng sinh khả dụng vượt trội, giảm tác dụng không mong muốn của các hoạt chất khi đưa vào cơ thể. Dưỡng não ích nhân là mặt hàng tiên phong ứng dụng công nghệ nano hiện đại trong bào chế dược phẩm, là công thức kết hợp đầu tiên nano ginkgo biloba và nano rutin. Thế hệ dược phẩm dưỡng não công nghệ cao, chứng minh hiệu quả đối với người bị căng thẳng, rối loạn tiền đình…
Tương tự, GREEN CORE Stomach của ADC được nghiên cứu từ củ nghệ, định vị giá trị từ nano curcumin.
Tăng cường phòng thủ
Bên cạnh những hướng dẫn từ Bộ Y tế, các giải pháp từ chính quyền địa phương cần được tuân thủ để miễn nhiễm cộng đồng, hệ thống miễn dịch của từng người là cách phòng thủ tốt nhất.
Dược sĩ Chuyên khoa 1 Trần Thế Huy và Nhóm R&D đang nghiên cứu hoàn thiện bộ đôi thực phẩm bảo vệ sức khỏe GREEN CORE Stomach từ công nghệ nano và KIDCONE chứa Vitamin C, cao lá thường xuân, tinh dầu tràm gió, cao quỳ thiên trúc, cao củ gừng, kẽm (dưới dạng kẽm gluconate), tinh dầu gừng, tinh dầu tần dày lá… nguồn dược liệu bản địa gần gũi kết hợp dược liệu nhập khẩu châu Âu giúp hỗ trợ tăng sức đề kháng, giúp giảm các triệu chứng cảm cúm như hắt hơi, sổ mũi, ho, đau họng.
ADC Pharma là trường hợp điển hình trong hành trình theo đuổi mục tiêu tối ưu hóa nguồn dược liệu bản địa - hỗ trợ nhu cầu phòng bệnh, “hành động địa phương, tư duy toàn cầu (Act locally, Think globally) để hiện đại hóa chuỗi sản xuất - kinh doanh và công nghệ nano là mắt xích kết nối mầu nhiệm.
Năm 2005, ADC Group thành lập ADC Pharma. Nhà máy chiết xuất Dược liệu có diện tích 2.000m2, diện tích kho 500m2 hoạt động trên khuôn viên 18ha. Tháng 8-2008, Nhà máy Chiết xuất Dược liệu là đơn vị đầu tiên được Bộ Y tế cấp Giấy chứng nhận tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất GMP-WHO. Khu Thực nghiệm đạt tiêu chuẩn GACP (Thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu và các nguyên tắc, tiêu chuẩn khai thác dược liệu tự nhiên) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (GACP-WHO). Năm 2019 Nhà máy sản xuất Thực phẩm Chức năng đạt chứng nhận về GMP cho sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và các chứng nhận đạt tiêu chuẩn ISO 22000, ISO 17025, ISO 14001.
Những bước đi thận trọng
Cuối cùng, bức tranh sắc màu của ADC Group đã rõ ràng hơn với chuỗi cung ứng lúa gạo, dược phẩm, thực phẩm, thủy sản và vật tư nông nghiệp hữu cơ... Vận hành đồng bộ hóa từ Phòng Lab của Nhà máy Thuốc bảo vệ thực vật, Nhà máy Phân bón được trang bị hoàn chỉnh với các hệ thống máy sắc khí theo công nghệ hiện đại của Mỹ và Ðức, đáp ứng khả năng phân tích chuyên sâu trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và vi sinh… Khu dược liệu làm theo mô hình trồng trọt, có tầm soát, chiết xuất chuẩn ISO, tương tác nhà xuất khẩu, đúng chuẩn môi trường, chuẩn kiểm nghiệm, có chứng nhận quốc tế... đã mở ra con đường mới cho ngành thực - dược phẩm.
Thực ra, ADC có ý tưởng phát triển tinh dầu từ thảo dược rất sớm. Nhưng động lực chỉ bắt đầu khi đồng bộ hóa các hoạt động từ Phòng Lab của Nhà máy Dược được đầu tư đầy đủ hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao, hệ thống sắc khí khối phổ… giúp kiểm tra, đánh giá được chất lượng nguyên liệu đầu vào và thành phẩm với đầy đủ các chỉ tiêu: phân tích hoạt chất, tạp chất, đa lượng vitamin… trong dược liệu và thành phẩm theo dược điển, đầy đủ các trang thiết bị, máy móc phục vụ chuyên sâu các thí nghiệm cũng như sản xuất men vi sinh phục vụ việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.
Một hệ thống được đánh giá chuẩn mực, lại quá kín tiếng, vì sao?
Dựa trên các bài thuốc dân gian, tinh chế từ tinh dầu thảo dược thiên nhiên, ADC Pharma cho ra đời sản phẩm Siro Codatux Syrup giúp phòng ngừa và giảm nhanh các triệu chứng ho, viêm họng, khò khè cho trẻ em lẫn người lớn, thành phần chính gồm một số loại tinh dầu như tần dày lá, tràm, gừng, chanh kết hợp cùng đường Isomalt, các loại kẹo ngậm nhãn hiệu Codatux, Gutaca giúp phòng ngừa và thuyên giảm nhanh triệu chứng của một số bệnh lý đường hô hấp, tiêu hóa, dùng được cho cả người ăn kiêng và người bị bệnh tiểu đường. Từ rễ tranh, mía lau, artichaut, râu bắp và hoa cúc trắng, Bột Thảo mộc Thanh nhiệt không chỉ giải nhanh cơn khát mà còn giúp hạ nhiệt cơ thể, lưu thông máu huyết. Sản phẩm xài đường Isomalt nên người bị đái tháo đường và người ăn kiêng vẫn có thể dùng được… rõ ràng đó là những sản phẩm có lợi cho kháng thể - có lợi cho người dùng cá tính hóa - trong bối cảnh đại dịch bùng phát.
“Ngày xưa mình làm sản phẩm từ gấc; ở Mỹ gọi là trái thiên đường, nhưng nếu chỉ là sản phẩm bình thường thì không có gì để nói. Vấn đề là phải tìm ra cách ứng dụng công nghệ hiện đại, tạo ra giá trị mới - người điều hành ADC Pharma nói - Trong suốt 4 năm nghiên cứu các dòng nano, ADC Pharma mới nắm chắc được chìa khóa”.
70% nguyên liệu chế biến, bào chế sản phẩm của ADC Pharma từ miền Tây, Tây nguyên. Nhưng điều có ý nghĩa “mầu nhiệm” hơn cả là khi “tổ hợp” này ứng dụng thành công công nghệ nano và là nguồn cung tinh dầu từ thảo dược có uy tín.
Nhà máy Chiết xuất Dược liệu đã và đang cung cấp khoảng 50 loại cao dược liệu và 15 loại tinh dầu cho các công ty có nhu cầu sản xuất sản phẩm có nguồn gốc từ dược liệu. Giờ đây, ADC Pharma thực hiện được cùng lúc hai mục tiêu vừa nghiên cứu phát triển sản phẩm từ nhiều nguồn thảo dược vừa phát triển dịch vụ hỗ trợ để tạo sản phẩm giá trị gia tăng, thắt chặt chuỗi giá trị và mở rộng phổ tác động xã hội.
Bài, ảnh: CHÂU LAN