HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Reuters)

Ai Cập thông báo sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào ngày 13-7 để thảo luận các giải pháp ngăn chặn cuộc xung đột kéo dài 12 tuần qua giữa các phe phái quân sự tại Sudan, trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc (LHQ) cảnh báo quốc gia Bắc Phi bên bờ “nội chiến toàn diện”.

Những binh sĩ Sudan trung thành với Tư lệnh quân đội Abdel Fattah al-Burhan. Ảnh: AFP

Văn phòng Tổng thống Ai Cập ngày 9-7 thông báo hội nghị thượng đỉnh được tổ chức tại thủ đô Cairo nhằm “phát triển các cơ chế hiệu quả” với các quốc gia láng giềng của Sudan để giải quyết xung đột một cách hòa bình, với sự phối hợp của cộng đồng quốc tế và khu vực.

Kể từ giữa tháng 4, giao tranh đã nổ ra giữa quân đội Sudan do Tư lệnh Abdel Fattah al-Burhan chỉ huy và nhóm bán quân sự Các Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) của Tướng Mohamed Hamdan Dagalo. Nhiều lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố và đều bị phớt lờ. Những nỗ lực ngoại giao nhằm kết thúc xung đột cho đến nay vẫn chưa mang lại hiệu quả, một phần bởi những sáng kiến cạnh tranh đang gây ra sự bối rối về cách đưa các bên tham chiến đến bàn đàm phán.

Cả Ai Cập (đồng minh nước ngoài quan trọng nhất của quân đội Sudan) và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (quốc gia thân thiết với RSF) vẫn chưa đóng vai trò chủ chốt trong nỗ lực giải quyết xung đột tại Sudan. Hai nước này không muốn tham gia các cuộc hòa đàm về tình hình Sudan tại thành phố Jeddah của Saudi Arabia hồi tháng rồi, mặc dù sự kiện bị hoãn.

Bên cạnh hội nghị tại Ai Cập, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Molly Phee có mặt tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia vào ngày 10 và 11-7 để thảo luận với các lãnh đạo châu Phi và các phe phái dân sự Sudan về giải pháp chấm dứt xung đột ở Sudan.

Ngoài ra, thủ lĩnh của những nhóm nổi dậy trước đây ở Darfur (vùng cực Tây của Sudan), từng tham gia ký kết thỏa thuận hòa bình một phần vào năm 2020, cũng sẽ tới Chad để đàm phán, song thời điểm đàm phán chưa được ấn định do việc đi lại ở Sudan vẫn phức tạp.

Sudan bên bờ “nội chiến toàn diện”

Theo Bộ Y tế Sudan, cuộc không kích bằng chiến đấu cơ tại thành phố Omdurman hôm 8-7 đã khiến 22 dân thường thiệt mạng. RSF đổ lỗi cho quân đội Sudan gây ra vụ này, song phía quân đội phủ nhận. Quân đội Sudan chủ yếu dựa vào các cuộc không kích và pháo hạng nặng nhằm nỗ lực đẩy lùi các binh sĩ RSF ở các thành phố Khartoum, Omdurman và Bắc Khartoum.

Bạo lực cũng bùng phát ở những khu vực khác, bao gồm Darfur, nơi người dân cáo buộc lực lượng dân quân của các bộ lạc Arab cùng với RSF đã nhắm vào dân thường vì động cơ sắc tộc, làm dấy lên lo ngại tái diễn các vụ thảm sát từng xảy ra tại khu vực này sau năm 2003.

Giao tranh ở Sudan đã buộc gần 3 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, bao gồm 700.000 người chạy sang các nước láng giềng. Ngoài ra, khoảng 3.000 người đã thiệt mạng trong cuộc xung đột, trong khi đang có những thông tin về làn sóng tấn công tình dục, cướp bóc tràn lan.

Trong tuyên bố hôm 9-7, ông Farhan Haq, phó phát ngôn viên của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, cho biết ông Guterres đã lên án cuộc không kích “làm chết ít nhất 22 người” và nhiều người bị thương tại Omdurman. “Ông Guterres quan ngại sâu sắc rằng cuộc chiến đang diễn ra giữa các lực lượng vũ trang đẩy Sudan đến bờ nội chiến toàn diện, có khả năng gây bất ổn cho toàn bộ khu vực”, tuyên bố nhấn mạnh.

Cơ quan hàng không dân dụng Sudan hôm qua thông báo tiếp tục đóng cửa không phận nước này cho đến ngày 31-7, ngoại trừ những chuyến bay sơ tán và viện trợ nhân đạo được giới chức trách cấp phép. Sudan đã đóng cửa không phận sau khi xung đột bùng phát hồi tháng 4.