Quán triệt sâu sắc kết luận tại Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, BTL Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục chỉ đạo toàn lực lượng nắm vững quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống hiện nay.

Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc phỏng vấn Trung tướng Bùi Quốc Oai – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam để làm rõ chủ đề này.

Để chủ động phòng ngừa, ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, Cảnh sát biển Việt Nam cần phải làm gì, thưa đồng chí Chính ủy?

Trung tướng Bùi Quốc Oai – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam trả lời phỏng vấn phóng viên báo Tin tức và Dân tộc. Ảnh: Lê Phú

Tình hình thế giới hiện nay, bên cạnh mối đe dọa về quân sự, là sự tồn tại và xuất hiện nhiều yếu tố mới, đe dọa đến an ninh con người và an ninh quốc gia như: Khủng bố, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, buôn bán ma túy, buôn bán phụ nữ và trẻ em, di cư xuyên biên giới, tội phạm mạng... là một loại hình an ninh xuyên quốc gia do những yếu tố phi chính trị và phi quân sự gây ra, có ảnh huởng trực tiếp đến sự ổn định, phát triển về an ninh của mỗi nước, cả khu vực và toàn cầu.

An ninh phi truyền thống hủy hoại an ninh quốc gia dần dần và lâu dài; là một trong những nguy cơ lớn đe dọa an ninh quốc gia và sự tồn vong của chế độ; do đó, việc phòng ngừa, ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống không chỉ là vấn đề cấp bách, mà còn là vấn đề thường xuyên, lâu dài, là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng vũ trang đóng vai trò là lực lượng nòng cốt.

Đối phó với những thách thức từ an ninh phi truyền thống hiện nay vừa là yêu cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc, vừa là điều kiện quan trọng để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ chế độ, giữ vững hòa bình, ổn định chính trị và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Với vai trò là lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng chuyên trách của Nhà nước, làm nòng cốt thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển; trước hết, Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục quán triệt sâu sắc, nắm vững quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống hiện nay, trọng tâm là Nghị quyết số 3589-NQ/QUTW ngày 20/3/2025 của Quân ủy Trung ương về nâng cao năng lực phòng thủ dân sự đến năm 2030 và những năm tiếp theo, coi đây là nền tảng nhận thức tư tưởng và kim chỉ nam định hướng cho các hoạt động phòng ngừa ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống.

Hai là, phối hợp, hiệp đồng với các cơ quan, đơn vị, lực lượng có liên quan tổ chức lực lượng, phương tiện nắm, đánh giá, dự báo tình hình trên biển, kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chủ động xây dựng các chiến lược, kịch bản, chuẩn bị lực lượng, phương tiện phòng ngừa, ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống từ hướng biển.

Ba là, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hiểu đúng, nhận thức đầy đủ về những thách thức và đe dọa an ninh phi truyền thống, về bản chất an ninh phi truyền thống, nhất là những mối đe dọa và tính chất nguy hiểm, khó lường của nó đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm cơ sở để thống nhất về nhận thức và hành động; quyết tâm thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ của Cảnh sát biển Việt Nam trong đối phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống.

Bốn là, nâng cao chất lượng huấn luyện các chuyên ngành Cảnh sát biển; xây dựng kế hoạch, dự kiến các phương án, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, tổ chức luyện tập, chuẩn bị kỹ phương án, huấn luyện thuần thục, trang bị đầy đủ về cơ sở vật chất, phương tiện sẵn sàng huy động và cơ động lực lượng làm nhiệm vụ tham gia ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống kịp thời, hiệu quả khi có tình huống.

Năm là, tiếp tục đầu tư kinh phí, nguồn ngân sách để mua sắm các trang thiết bị đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, đảm bảo ứng phó toàn diện trước các nguy cơ tiềm tàng về an ninh phi truyền thống. Chủ động mở rộng quan hệ quốc tế nhằm chia sẻ thông tin, thúc đẩy hợp tác quốc tế, cùng phối hợp phòng ngừa và ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống mang tính quốc tế và khu vực.

Trung tướng Bùi Quốc Oai – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam tặng quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn vượt khó học giỏi ở đặc khu Côn Đảo (TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Viết Tôn

Trong thời gian tới, Cảnh sát biển Việt Nam sẽ làm gì để nâng cao vai trò là lực lượng nòng cốt giữ gìn an ninh, an toàn trên biển, giúp đỡ ngư dân, thưa đồng chí Chính ủy? 

Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Bí thư Quân ủy Trung ương, thời gian tới Cảnh sát biển Việt Nam tiến hành đồng bộ, hiệu quả các giải pháp sau:

Thứ nhất, quán triệt thực hiện có hiệu quả chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Bí thư Quân ủy Trung ương về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và “5 vững”; tập trung mọi nguồn lực xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, có cơ cấu tổ chức tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, trí tuệ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao; có trong biên chế các loại vũ khí, trang bị hiện đại, khả năng kết nối, tự động hóa cao, quản lý toàn diện các hoạt động trên vùng biển Việt Nam.

Thứ hai, nâng cao chất lượng, hiệu quả trong dự báo, tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về chính sách, pháp luật bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển, bảo đảm việc chấp hành pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; chủ trương, đối sách trong bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trong vùng biển Việt Nam; bảo vệ chủ quyền biển, đảo từ sớm, từ xa.

Thứ ba, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện hiệu quả chức năng, nhiệm vụ Cảnh sát biển Việt Nam, tổ chức sử dụng lực lượng tuần tra, kiểm soát, kiên quyết, kiên trì đấu tranh với tàu thuyền nước ngoài xâm phạm chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc theo đúng chủ trương, đối sách của Đảng, Nhà nước, QUTW, BQP; phòng, chống các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, chống cướp biển, cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền trên biển, các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; chủ động lực lượng, phương tiện thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ phòng chống tiên tai, tìm kiếm, cứu nạn và bảo vệ môi trường biển; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế đất nước.

Thứ tư, nắm chắc tình hình, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng nhận định đánh giá, dự báo tình hình thảm hoạ, thiên tai, bão lũ chính xác từ sớm, từ xa; thực hiện tốt phương châm “4 tại chỗ”, “3 sẵn sàng”, chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, sẵn sàng cơ động thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra, không để bị động, bất ngờ; làm chỗ dựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi, bám biển, phát triển kinh tế biển.

Thứ năm, tiếp tục triển khai có hiệu quả Chương trình "Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân", Công tác dân vận "Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo" và Cuộc thi "Em yêu biển, đảo quê hương trên phạm vi toàn quốc" nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân về chính sách, pháp luật, hỗ trợ ngư dân phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội địa bàn ven biển và hải đảo, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trên hướng biển.

Thứ sáu, tăng cường hợp tác quốc tế, tham gia các khóa tập huấn, luyện tập chung, nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn trên biển của Lực lượng; thường xuyên duy trì các kênh liên lạc, đường dây nóng giữa Cảnh sát biển Việt Nam với lực lượng thực thi pháp luật trên biển các nước trong khu vực, các tổ chức quốc tế, trao đổi, chia sẻ các thông tin có liên quan, kịp thời xử lý hiệu quả các tình huống.

Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp Kỳ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9/1945-2/9/2025. 

Để xây dựng cho được sức mạnh tổng hợp của quốc gia trong thời bình, trong đó có sức mạnh quân sự, việc xây dựng lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tiến thẳng lên hiện đại, bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh trên biển được đặt ra như thế nào, thưa đồng chí Chính ủy? 

Hiện nay, các quốc gia ven biển đều ưu tiên sử dụng lực lượng Cảnh sát biển (lực lượng thực thi pháp luật trên biển) để quản lý, bảo vệ lợi ích biển, mở rộng hợp tác quốc tế trong quản lý, bảo vệ quyền, lợi ích quốc gia trên biển; chú trọng, tập trung xây dựng lực lượng Cảnh sát biển hiện đại để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quản lý bảo vệ chủ quyền biển, đảo bằng pháp luật.

Cảnh sát biển Việt Nam được Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng ưu tiên xây dựng tiến thẳng lên hiện đại từ những năm 2016, đây là chủ trương đúng đắn, tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước trong bảo vệ chủ quyền an ninh biển, đảo của Tổ quốc. Quán triệt, triển khai thực hiện chủ trương này, chúng tôi tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam luôn kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng, thống nhất về ý chí và hành động, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng; là lực lượng tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân; giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, “Người chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam”.

Quán triệt thực hiện tốt quan điểm “người trước, súng sau”, phương châm chỉ đạo “tinh, gọn, mạnh”; ưu tiên xây dựng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, làm chủ được trang bị hiện đại là yếu tố mang ý nghĩa quyết định. Tập trung đầu tư bảo đảm trang bị kỹ thuật hiện đại, có hàm lượng công nghệ cao; chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, áp dụng thành tựu mới của khoa học, kỹ thuật, công nghệ thế giới, phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ và tiềm lực kinh tế, khoa học - công nghệ của đất nước, làm cơ sở để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc trong mọi tình huống.

Trung tướng Bùi Quốc Oai – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam tặng quà cho các tàu cá ngư dân đang neo đậu tại đảo Thổ Chu. Ảnh: Viết Tôn

Đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình, phương pháp huấn luyện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa phù hợp với chức năng, nhiệm vụ  quy mô tổ chức, trang bị và điều kiện của Cảnh sát biển Việt Nam; cán bộ, chiến sĩ giỏi kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên ngành Cảnh sát biển, thành thạo chiến thuật; nắm chắc pháp luật, luật pháp quốc tế và các điều ước quốc tế có liên quan đến biển, đảo mà Việt Nam là thành viên. Kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với rèn luyện kỷ luật và xây dựng nền nếp chính quy, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Chính ủy!

Nguyễn Viết Tôn/Báo Tin tức và Dân tộc (Thực hiện)