Chuyển từ tư duy bị động sang chủ động phòng ngừa, TP Cần Thơ đang triển khai đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình trong những tháng cuối năm 2026, quyết tâm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản và ổn định đời sống nhân dân trước diễn biến sạt lở phức tạp.

Sạt lở nghiêm trọng

Từ đầu năm 2026 đến nay, TP Cần Thơ đã chủ động triển khai các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai và xâm nhập mặn. Tuy nhiên, tình hình thời tiết cực đoan và sạt lở diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạ tầng và đời sống dân sinh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, trên địa bàn đã ghi nhận 272 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng chiều dài 34,452km. Sạt lở làm 10 căn nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, hơn 70 căn bị ảnh hưởng, buộc phải di dời nhiều tuyến điện, nước và gây chia cắt một số tuyến giao thông nông thôn.

Bên cạnh đó, 8 đợt mưa lớn kèm giông lốc làm 20 căn nhà bị sập, tốc mái (thiệt hại khoảng 260 triệu đồng). Xâm nhập mặn mùa khô 2025-2026 cũng diễn biến phức tạp từ cả hai hướng biển Đông và biển Tây. Các đơn vị chức năng cũng đã kịp thời vận hành hệ thống thủy lợi để bảo vệ nguồn nước sinh hoạt và sản xuất.

Sạt lở nghiêm trọng tại xã Nhơn Ái (TP Cần Thơ) vừa được công bố tình huống thiên tai khẩn cấp, cần đầu tư khắc phục.

Trước nguy cơ đe dọa an toàn dân cư, TP Cần Thơ đã công bố tình huống sạt lở khẩn cấp tại các khu vực trọng điểm như bờ biển Vĩnh Châu (xã Lai Hòa và phường Vĩnh Phước) sạt lở kéo dài 2,7km. Rừng phòng hộ bị xói lở hoàn toàn, sóng đánh trực tiếp gây nguy cơ vỡ đê biển (cuối năm 2025 đã sạt lở 100m mái đê). Bờ phải sông Trà Nóc (phường Thới An Đông) đoạn dài 2,1km có 6 vị trí sạt lở nguy hiểm, đe dọa tuyến đường giao thông và 130 hộ dân. Bờ kênh số 1 (xã Đại Hải) sạt lở dài 800m, làm hỏng 225m kè bê tông. Khu vực này uy hiếp trực tiếp trụ sở UBND xã, 2 trường học và khu dân cư chợ Mang Cá.

Ông Nguyễn Hoàng Anh, quyền Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, cho biết UBND thành phố đã phê duyệt 1,783 tỉ đồng từ Quỹ Phòng, chống thiên tai để hỗ trợ dân sinh và phục hồi sản xuất. Đồng thời, thành phố kiến nghị Trung ương hỗ trợ nguồn lực triển khai các công trình khẩn cấp nhằm xử lý dứt điểm các điểm sạt lở nguy hiểm, bảo vệ hạ tầng và an toàn cho người dân.

Hỗ trợ khắc phục nhanh chóng

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, năm 2026, từ nguồn chi thường xuyên vốn sự nghiệp do Sở Nông nghiệp và Môi trường quản lý, vốn phân cấp cho cấp xã và Quỹ Phòng, chống thiên tai, thành phố đã bố trí hơn 47,3 tỉ đồng để xử lý 65 điểm sạt lở, với tổng chiều dài được gia cố hơn 11,786km. Tuy nhiên, thành phố vẫn còn khoảng 207 điểm sạt lở bờ sông, chiều dài khoảng 17,736km, cần nguồn vốn khoảng 1.571 tỉ đồng để xử lý, khắc phục. Hiện các điểm này chưa được bố trí kinh phí để triển khai gia cố.

Trong đó, có 8 điểm được xác định rất cấp bách, với tổng chiều dài khoảng 9,548km và nhu cầu kinh phí khoảng 1.296 tỉ đồng. Đây là những vị trí đã được tham mưu công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, sự cố sạt lở bờ sông, cần được ưu tiên xử lý trong thời gian sớm nhất. Thành phố đã kiến nghị Bộ, ngành Trung ương bố trí khoảng 1.296 tỉ đồng để xử lý 8 điểm sạt lở cấp bách này trong giai đoạn 2026-2027 tại các xã Đại Hải, Cù Lao Dung, Thạnh Xuân, Vĩnh Trinh, Thạnh Hòa, Châu Thành... Đối với 199 điểm sạt lở còn lại, tổng chiều dài khoảng 13,118km, thành phố kiến nghị bố trí khoảng 274,383 tỉ đồng từ ngân sách để hỗ trợ 20 xã, phường ven sông Hậu chịu ảnh hưởng nặng sạt lở. Nguồn vốn nhằm giúp các địa phương xử lý ngay những vị trí xung yếu, khôi phục giao thông, bảo đảm việc đi lại, sinh hoạt và giao thương hàng hóa của người dân.

Dự kiến Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ bố trí cho TP Cần Thơ khoảng 6.100 tỉ đồng để thực hiện 5 tuyến kè chống sạt lở tại bờ sông Cần Thơ, Trà Nóc, Bình Thủy, Ô Môn và 6 tuyến giao thông. Các công trình dự kiến do Ban Quản lý dự án công trình giao thông, nông nghiệp làm chủ đầu tư, triển khai trong giai đoạn 2026-2028.

Tại buổi làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ mới đây, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), yêu cầu: TP Cần Thơ thực hiện đồng thời các giải pháp công trình và phi công trình phòng, chống sạt lở. Địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phòng tránh, nâng cao khả năng ứng phó tại cộng đồng. Đối với những khu vực có nguy cơ sạt lở cao nhưng chưa đủ điều kiện đầu tư công trình bảo vệ, cần quản lý chặt chẽ, hạn chế phát sinh thêm các hoạt động làm gia tăng rủi ro. Về lâu dài, thành phố cần xây dựng các công trình ứng phó, từng bước di dời người dân ra khỏi những khu vực nguy hiểm, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân.

Bài, ảnh: HÀ VĂN