Tổng thống mãn nhiệm Bờ Biển Ngà Laurent Gbagbo vẫn kiên quyết không từ bỏ quyền lực, sau khi lực lượng vũ trang của ông Alassane Ouattara, tổng thống đắc cử được quốc tế công nhận tại quốc gia Tây Phi này hồi tháng 11 năm ngoái, đã nắm quyền kiểm soát gần 80% lãnh thổ và bao vây dinh thự của ông tại thành phố Abidjan từ vài hôm trước.

Ông Gbagbo đã không xuất hiện trước công chúng gần một tuần qua kể từ khi phe của Tổng thống đắc cử Ouattara bắt đầu chiến dịch tấn công, nhưng các trợ lý của ông này cho biết nhà lãnh đạo của họ không có ý định ra đi mà muốn đàm phán. Tuy nhiên, phe của ông Ouattara khẳng định thời gian để đối thoại đã hết. Tổng thống Ouattara đã ra lệnh đóng cửa biên giới trên bộ và trên biển nhằm phong tỏa mọi đường thoát trong trường hợp ông Gbagbo trốn chạy.

Người dân thành phố Abidjan lánh khỏi chiến sự. Ảnh: EPA

Suốt ngày 1-4, súng nổ liên tục tại 2 đầu đường cao tốc dẫn tới pháo đài của ông Gbagbo, nằm ở vị trí chiến lược trên khu vực bán đảo được bao quanh bởi một phá nước lớn và nhiều xe quân sự trang bị bệ phóng rốc-két, trong khi một số trực thăng Mi-24 đảo xung quanh. Các nguồn tin thân ông Gbagbo cho biết ông này vẫn ở Abidjan và sẽ chiến đấu tới cùng. Theo tin từ phía lực lượng của ông Ouattara, tổng thống mãn nhiệm đang trú ẩn trong hầm công sự của pháo đài trên. Tuy nhiên, trả lời báo giới qua điện thoại, một trong những trợ lý thân tín của ông Gbagbo, Alcide Djeje, nguyên Ngoại trưởng Bờ Biển Ngà, cho biết ông đang ở cạnh Gbagbo tại dinh tổng thống ở ngoại ô Abidjan.

Thắng lợi của ông Ouattara, với 54% số phiếu ủng hộ hồi năm ngoái, được Ủy ban bầu cử Bờ Biển Ngà công nhận và được Liên Hiệp Quốc bảo trợ. Ông Ouattara cũng được nhiều nước trên thế giới công nhận và các nhà lãnh đạo từ Tổng thống Mỹ Barack Obama tới Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy lên tiếng kêu gọi ông Gbagbo từ bỏ quyền lực. Ông Ouattara cũng đã yêu cầu quốc tế, có thể do LHQ hoặc một lực lượng khu vực dẫn đầu, can thiệp vũ trang vào quốc gia này, nhằm tránh tai tiếng rằng ông lên nắm quyền bằng vũ lực. Tuy nhiên, các trợ lý của ông cho biết cuối cùng tổng thống đã tiến hành tấn công vũ trang, sau khi đã tận dụng mọi mặt ngoại giao.

Từ khi bắt đầu chiến dịch hôm 28-3, lực lượng của ông Ouattara gần như không vấp phải sự kháng cự nào, và chiếm giữ hơn 3/4 lãnh thổ trong 4 ngày. Vào thời điểm xe quân sự của lực lượng Ouattara tràn vào Abidjan hôm 1-4, hơn 50.000 thành viên lực lượng an ninh của ông Gbagbo đã bỏ trốn. Nhiều thành viên của chính quyền Ouattara cho rằng chiến sự đáng lẽ đã kết thúc nếu ông Ouattara không ra lệnh tránh làm hại ông Gbagbo. Sau cuộc bầu cử gây tranh cãi cuối năm ngoái, các nhà lãnh đạo thế giới đề nghị ân xá cho Gbagbo và đảm bảo cho ông “hạ cánh an toàn” nếu chấp nhận ra đi trong hòa bình. Phát biểu tại Thủ đô Nairobi của Kenya hôm 1-4, Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon một lần nữa kêu gọi ông Gbagbo chuyển giao quyền lực cho Ouattara vì “máu đã đổ quá nhiều”.

Theo các nguồn tin nước ngoài, Tổng thống mãn nhiệm Gbagbo vẫn nhận được sự ủng hộ của lực lượng Vệ binh Cộng hòa vốn được vũ trang tốt và một số đơn vị tinh nhuệ. Tình hình Bờ Biển Ngà vì vậy được dự báo sẽ diễn biến nghiêm trọng hơn trong vài ngày tới. Ít nhất 1 triệu người đã trốn khỏi Abidjan và 800 người thiệt mạng trong 7 ngày qua, theo Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế.

N.MINH (Theo Telegraph, Reuters, WSJ)