HẠNH NGUYÊN (Theo AFP, NY Times)

Hôm 7-3, hơn 1 triệu người đã xuống đường tuần hành tại Pháp và các cuộc đình công gây gián đoạn hoạt động giao thông công cộng, trường học trong làn sóng biểu tình rầm rộ nhằm phản đối kế hoạch tăng tuổi về hưu của Tổng thống Emmanuel Macron.

Biểu tình phản đối cải cách hưu trí tại thành phố Dijon, phía Ðông nước Pháp. Ảnh: AFP

Quyết “làm tê liệt” nước Pháp

Bộ Nội vụ Pháp cho rằng 1,28 triệu người đã xuống đường trên khắp cả nước hôm 7-3, trở thành một trong những cuộc biểu tình lớn nhất trong nhiều thập niên. CGT, nghiệp đoàn lớn nhất trong lĩnh vực công, thì đưa ra con số 3,5 triệu người tuần hành và riêng tại thủ đô Paris là gần 700.000 người.

Ngoại trừ việc cảnh sát Pháp phải dùng hơi cay can thiệp ở Paris và những vụ đụng độ nhỏ tại thành phố Nantes, hơn 260 cuộc tuần hành do nghiệp đoàn tổ chức trên khắp đất nước chủ yếu diễn ra trong hòa bình. Khoảng 33% số giáo viên đã không tới lớp, 25% cán bộ công chức và phân nửa số công nhân tại Tập đoàn Ðiện lực Pháp (EDF) nghỉ làm. Rác thải bắt đầu chồng chất tại thủ đô sau khi các nhân viên thu gom rác đình công. Việc công nhân phong tỏa các cơ sở lọc dầu kể từ sáng 7-3 có nguy cơ gây đứt đoạn nghiêm trọng nếu tình trạng vẫn tiếp diễn trong những tuần tới.

Trước đó, các lãnh đạo nghiệp đoàn đã cảnh báo sẽ “làm tê liệt” nước Pháp vào ngày biểu tình lớn nhất, nằm trong một loạt cuộc đình công trong năm nay. Tối 7-3, các nghiệp đoàn một mặt kêu gọi họp khẩn với ông Macron, mặt khác tuyên bố sẽ tổ chức thêm các cuộc tuần hành lớn, bao gồm đợt biểu tình vào ngày 11-3 tới.

Ông Macron không khoan nhượng

Tuy nhiên, các cuộc biểu tình hôm 7-3 ít có khả năng ảnh hưởng đến Tổng thống Macron, người đã ủng hộ cải cách hưu trí kể từ khi ông lên nắm quyền năm 2017 nhằm phòng tránh tình trạng thâm hụt quỹ hưu trí trong những thập niên tới.

Theo nội dung trong dự luật cải cách hệ thống hưu trí mới được công bố hồi đầu năm, kể từ tháng 9-2023, độ tuổi nghỉ hưu sẽ tăng dần mỗi năm 3 tháng để đạt 64 tuổi vào năm 2030. Giới phân tích nhận định ông Macron quyết tâm cải cách hệ thống, khi Quốc hội Pháp dự kiến sẽ bỏ phiếu đối với dự luật cải cách hưu trí sớm nhất vào tuần tới.

Chính phủ Pháp lập luận rằng nâng tuổi về hưu từ 62 tuổi hiện nay lên 64, loại bỏ những đặc quyền của nhân viên tại một số lĩnh vực và củng cố những yêu cầu để được hưởng đầy đủ chế độ hưu trí là cần thiết nhằm cân bằng hệ thống hưu trí. Pháp đang thua kém các quốc gia láng giềng tại châu Âu, vốn đã tăng tuổi về hưu lên ít nhất 65 tuổi. Ngân sách của Pháp dành cho hệ thống hưu trí hiện cao thứ ba trong số các nước công nghiệp phát triển, tương đương 14,5% GDP. “Nếu muốn duy trì hệ thống này, chúng ta phải làm việc lâu hơn”, Tổng thống Macron khẳng định.

Ðây là lần thứ hai kế hoạch cải cách hưu trí của Tổng thống Macron bị phản đối dữ dội. Vào năm 2019, ở nhiệm kỳ đầu tiên, nỗ lực của ông nhằm thay đổi hệ thống hưu trí phóng khoáng đã dẫn tới các cuộc biểu tình lớn trên đường phố và bãi công.

Lần này, những người phản đối cho rằng ông Macron “thổi phồng” mối đe dọa thâm hụt quỹ hưu trí và từ chối xem xét những giải pháp khác để cân bằng hệ thống. Các nghiệp đoàn nhấn mạnh những biện pháp đề xuất là bất công và sẽ ảnh hưởng không đồng đều tới những lao động tay nghề thấp, những người thường khởi nghiệp sớm hơn và có tuổi thọ trung bình ngắn hơn so với các nhân viên văn phòng.