Mỗi năm, TP Cần Thơ và các tỉnh lân cận có hàng trăm bệnh nhân bị bệnh tim bẩm sinh được phát hiện thông qua các đợt khám bệnh tim miễn phí của các đoàn bác sĩ ở bệnh viện TP Hồ Chí Minh. Trong những đợt khám bệnh sàng lọc, chúng tôi ghi nhận những trường hợp thương tâm do căn bệnh tim bẩm sinh gây ra.

Trung tuần tháng 12-2016, chúng tôi tháp tùng cùng đoàn bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh trong chuyến khám bệnh tim miễn phí cho bệnh nhân bệnh tim bẩm sinh của TP Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang và tỉnh Sóc Trăng. Tại phòng siêu âm, chúng tôi gặp bệnh nhân Nguyễn Thị Nhung ở huyện Cờ Đỏ. Dáng người ốm yếu, xanh xao, từ nhỏ chị Nhung luôn mệt mỏi, chậm chạp, hay bệnh vặt nhưng do gia cảnh khó khăn nên không khám và điều trị bệnh đến nơi đến chốn. Mãi đến tháng 6-2015, bỗng dưng chị ngất xỉu, gia đình đưa chị vào Bệnh viện Đa khoa TP Long Xuyên (tỉnh An Giang) cấp cứu, phát hiện chị bị bệnh tim (tứ chứng fallot giai đoạn bệnh nặng), nguy hiểm tính mạng và phải phẫu thuật mới có thể giữ lại mạng sống.

Chị Nhung là con gái út trong gia đình có 8 anh chị em. Theo lời mẹ chị Nhung, lúc chào đời, chị Nhung khỏe mạnh như bao đứa trẻ bình thường khác. Đến hơn 1 tuổi, chị hay bệnh rề rà. Cha mẹ chị thấy con gái èo ọt thì nghĩ do con chậm lớn nên mỗi khi chị mệt, mẹ mua thuốc tây cho uống hoặc đưa đến phòng khám bác sĩ tư gần nhà để chích thuốc. Sức khỏe yếu, chị Nhung nghỉ học khi vừa hết lớp 4. Hằng ngày, khó khăn lắm chị Nhung mới có thể tự lo sinh hoạt cá nhân. Bệnh tim kéo dài, đến nay, đầu móng chân và móng tay của chị Nhung tím tái, bệnh tim của chị biến chứng, ảnh hưởng đến phổi.

Em Trần Quang Vinh, 6 tuổi, ở huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng cũng là một trong những bệnh nhân đặc biệt tại buổi khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh của Đoàn bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh. Anh Trần Anh Dũng, cha của Quang Vinh cho biết, Vinh sinh ra mạnh khỏe như những trẻ bình thường khác. Khi được 1 tuổi, Vinh hay đau yếu, vợ chồng anh nghĩ, do Vinh "khó nuôi" nên thường đưa đi khám bác sĩ tư hoặc mua thuốc về nhà cho Vinh uống. Bà con xóm giềng thấy hoàn cảnh vợ chồng anh Dũng nghèo khó, trong khi con trai đau bệnh triền miên nên khuyên 2 vợ chồng đưa Vinh lên TP Cần Thơ khám bệnh khi hay tin có đoàn bác sĩ ở thành phố về khám bệnh tim miễn phí.

Sau khi được các bác sĩ thăm khám, chị Nhung và em Vinh đều được chỉ định phẫu thuật tim sớm, do bệnh trạng 2 người chuyển sang giai đoạn nặng, không thể chần chờ, nguy cơ ảnh hưởng tính mạng. Bác sĩ cho biết, hai trường hợp này sau khi được phẫu thuật, dù không nguy hại mạng sống nhưng bệnh nhân mang nhiều di chứng đặc biệt về thể chất do bệnh tình kéo dài. Nếu được phát hiện bệnh và điều trị kịp thời, chị Nhung và em Vinh sẽ sớm hồi phục sức khỏe và phát triển thể chất, tinh thần như những người mạnh khỏe bình thường.

Trong khi các em nhỏ bằng tuổi của Vinh bắt đầu đi học, thì Vinh chỉ nói bập bẹ 2 tiếng cha, mẹ và đi vài bước. Còn chị Nhung vì thể trạng nhỏ bé, sức khỏe kém, nên chỉ quanh quẩn trong nhà, không được đi học, không có việc làm và cơ hội lập gia đình cũng hiếm hoi… Theo các bác sĩ chuyên khoa, phát hiện và điều trị sớm là cơ hội giúp người bệnh tim không phải đối mặt với nguy cơ tử vong trong quá trình phẫu thuật, có cơ hội sống và làm việc bình thường như bao người khác.

Với nhiều năm làm việc tại Khoa Tim Mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh và kinh nghiệm phẫu thuật tim cho bệnh nhân, bác sĩ Nguyễn Anh Dũng khuyến cáo: "Nếu phụ huynh thấy con em thường bị mắc bệnh về đường hô hấp kèm các triệu chứng nóng, sốt kéo dài, cần đưa đến bệnh viện để khám tim. Trong thực tế, không ít phụ huynh, phổ biến ở vùng nông thôn, đời sống khó khăn, thấy con có những triệu chứng trên thì chủ quan cho rằng, đó chỉ là những bệnh thông thường của trẻ nhỏ, nên không đưa con đến bệnh viện để khám bệnh hoặc khám sàng lọc về tim".

Bên cạnh đó, cần đề cập vai trò của hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu ở tuyến cơ sở. Hệ thống chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng cần thường xuyên tổ chức những hoạt động truyền thông, thiết thực để phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe ban đầu, kịp thời phát hiện bệnh hiểm nghèo cho người dân, hạn chế những trường hợp bệnh nặng kéo dài, không được chữa trị.

Bài, ảnh: THẢO MỘC