ThS.BS Lê Hữu Thành, Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng và Tiết chế Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cho biết trong quá trình thăm khám, ông gặp rất nhiều bệnh nhân vì quá lo lắng đã cắt giảm tối đa, thậm chí loại bỏ hoàn toàn tinh bột khỏi khẩu phần ăn. Về mặt cơ chế sinh lý, khi không dung nạp tinh bột, chỉ số đường huyết chắc chắn sẽ giảm xuống ngay lập tức. Mặc dù vậy, nhu cầu dinh dưỡng cốt lõi của người mắc đái tháo đường hay người bình thường về bản chất hoàn toàn tương tự nhau, đều cần sự cân bằng giữa 3 nhóm chất thiết yếu gồm tinh bột, chất đạm và chất béo.

Khi cơ thể bị thiếu hụt nguồn đường từ chế độ ăn hằng ngày, hệ lụy xảy ra sẽ rất nặng nề. Cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải kéo dài do não bộ và các cơ quan quan trọng không được cung cấp đủ nguyên liệu để vận hành hiệu quả. Để bù đắp năng lượng thiếu hụt, cơ thể bắt buộc phải phân giải chất béo cùng lượng đạm từ cơ bắp. Quá trình chuyển hóa chất béo thay thế này có thể sinh ra các độc chất nguy hại, đồng thời việc tiêu hao đạm làm suy giảm khối lượng cơ bắp nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng người bệnh.

Theo ThS.BS Lê Hữu Thành, để đảm bảo nguồn năng lượng an toàn, tỷ lệ tinh bột trong tổng năng lượng khẩu phần ăn hằng ngày cần được điều chỉnh linh hoạt theo từng tình trạng sức khỏe. Đối với người tập luyện vận động nhiều hoặc kiểm soát đường huyết tốt, tỷ lệ tinh bột khuyến nghị nên duy trì ở mức từ 55-60% tổng năng lượng. Với khẩu phần tiêu chuẩn chung, tỷ lệ tinh bột nên duy trì khoảng 50%. Trường hợp chỉ số đường huyết quá cao, người bệnh cần tăng cường chất đạm trong bữa ăn, khi đó tỷ lệ tinh bột có thể điều chỉnh giảm xuống mức khoảng 40%.

Bên cạnh con số định lượng, việc lựa chọn nguồn thực phẩm lành mạnh đóng vai trò quyết định. Nên ưu tiên sử dụng các loại tinh bột chuyển hóa chậm, ít qua tinh chế như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế tối đa các sản phẩm chế biến kỹ như bánh mì trắng hay tinh bột lọc. Đặc biệt, việc phối hợp ăn tinh bột chung với chất xơ và đạm trong cùng bữa ăn sẽ giúp làm chậm đáng kể quá trình hấp thu đường vào máu, ngăn ngừa tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau khi ăn.

THU SƯƠNG